Kanal D ekranlarında yayınlanan Beyaz'la Joker yarışmasında Nasreddin Hoca'nın yaşadığı yüzyıl soruldu. Beyazıt Öztürk'ün sunduğu programda 11, 12, 13 ve 14. yüzyıl seçenekleri arasından doğru yanıt 13. yüzyıl oldu. Anadolu'nun ünlü halk bilgesinin doğum yeri, ölüm tarihi ve hayatı da araştırılan konular arasında yer aldı.

Türk mizah geleneğinin önemli isimlerinden Nasreddin Hoca, Beyaz'la Joker yarışmasındaki genel kültür sorusuyla yeniden gündeme geldi. Yarışmacıya yöneltilen soru, Anadolu Selçuklu döneminde yaşadığı kabul edilen Nasreddin Hoca'nın hayatına ilişkin tarihî bilgileri öne çıkardı.

Fıkralarında gündelik yaşamdan örnekler kullanan Nasreddin Hoca, nükteli anlatımıyla yalnızca Anadolu'da değil, farklı ülkelerde de tanınıyor. Yüzyıllardır anlatılan hikâyeleri, sözlü kültürün önemli parçaları arasında bulunuyor.

Nasreddin Hoca'nın yaşadığı yüzyıl belli oldu

Beyaz'la Joker yarışmasında yöneltilen sorunun seçenekleri şöyle sıralandı:

  • A) 11. yüzyıl

  • B) 12. yüzyıl

  • C) 13. yüzyıl

  • D) 14. yüzyıl

Doğru cevap: C) 13. yüzyıl.

Nasreddin Hoca'nın 1208 yılında doğduğu, 1284 yılında ise hayatını kaybettiği yaygın olarak kabul ediliyor. Bu tarihler, halk bilgesinin 13. yüzyılda yaşadığını gösteriyor.

Nasreddin Hoca'nın hayatı ve doğum yeri

Nasreddin Hoca'nın Eskişehir'in Sivrihisar ilçesine bağlı Hortu köyünde dünyaya geldiği kabul ediliyor. Günümüzde Nasreddin Hoca Mahallesi olarak bilinen yerleşim, onun doğum yeriyle ilişkilendiriliyor.

İlk eğitimini yaşadığı bölgede aldığı, daha sonra dinî ilimler üzerine öğrenim gördüğü anlatılıyor. Yaşamının ilerleyen dönemlerinde Akşehir'e yerleştiği ve burada halkla yakın ilişkiler kurduğu belirtiliyor.

Nasreddin Hoca'nın hayatına ilişkin bilgilerde tarihî belgelerle sözlü anlatılar iç içe geçiyor. Bu nedenle yaşamının bazı ayrıntıları farklı kaynaklarda değişiklik gösterebiliyor.

Nasreddin Hoca ne zaman ve nerede öldü?

Nasreddin Hoca'nın 1284 yılında Konya'nın Akşehir ilçesinde hayatını kaybettiği kabul ediliyor. Türbesi de Akşehir'de bulunuyor.

Akşehir, Nasreddin Hoca'nın hayatıyla özdeşleşen yerleşim merkezlerinden biri olarak biliniyor. İlçede onun adına düzenlenen kültürel etkinlikler, fıkraların ve halk mizahı geleneğinin yeni kuşaklara aktarılmasını sağlıyor.

Türbesi, Nasreddin Hoca'nın yaşamı ve Anadolu kültüründeki yeriyle ilgilenen ziyaretçilerin uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Nasreddin Hoca fıkralarının özellikleri

Nasreddin Hoca fıkralarında insan ilişkileri, toplumsal davranışlar, adalet, dürüstlük ve gündelik yaşamın çelişkileri işleniyor.

Anlatıların önemli bir özelliği, beklenmedik cevaplarla düşünmeye yöneltmesi. Hoca'nın karşılaştığı olaylara verdiği nükteli karşılıklar, mizahın yanında öğretici bir anlam da taşıyor.

Parayı Veren Düdüğü Çalar, Kazan Doğurdu ve Ye Kürküm Ye gibi anlatılar, Nasreddin Hoca'yla özdeşleşen fıkralar arasında bulunuyor.

Nasreddin Hoca'nın fıkraları UNESCO listesinde

Nasreddin Hoca'nın kültürel mirası Türkiye sınırlarının ötesine uzanıyor. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan'da da benzer anlatı gelenekleri yaşatılıyor.

Nasreddin Hoca Fıkra Anlatma Geleneği, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu yedi ülkenin ortak başvurusuyla 2022 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi'ne kaydedildi.

Bu gelenek, sözlü anlatımların yanı sıra kitaplar, tiyatro gösterileri ve kültürel etkinlikler aracılığıyla sürdürülüyor.

Beyaz'la Joker yarışması hangi kanalda yayınlanıyor?

Beyazıt Öztürk'ün sunduğu Beyaz'la Joker, Kanal D ekranlarında yayınlanıyor. Yarışmada tarih, kültür, coğrafya ve genel bilgi alanlarından sorular yöneltiliyor.

Programda sorulan Nasreddin Hoca sorusunun doğru yanıtı ise 13. yüzyıl olarak açıklandı.

Muhabir: Haber Servisi