Zonguldak'ın Kilimli ilçesine bağlı Gelik beldesinde bulunan özel bir maden ocağında 23 Ekim saat 10.30 sıralarında meydana gelen grizu patlamasında 2 işçi hayatını kaybetti, 2'si ağır olmak üzere 5 işçi yaralandı. Üretim faaliyeti sırasında henüz belirlenemeyen bir nedenle gerçekleşen patlamanın ardından olay yerine sağlık, AFAD ve Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tahlisiye ekipleri sevk edildi. Ekiplerin çalışmasıyla ocaktan çıkarılan yaralı işçiler, ambulanslarla Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi ve Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesine kaldırıldı. Yaşanan olayın ardından kamuoyunda grizu patlamasının nedenleri ve maden ocaklarındaki güvenlik önlemleri yeniden gündeme geldi.

GRİZU PATLAMASI NEDİR

Grizu patlaması

Gelik beldesindeki özel kömür madeninde yerin yüzlerce metre altında çalışan işçiler, gaz sıkışması sonucu oluşan patlamayla karşılaştı. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda arama-kurtarma ve sağlık ekibi sevk edilerek tahliye operasyonu başlatıldı. Olayda yaşamını yitiren 2 madencinin cansız bedenine ulaşılırken, hastanede tedavi altına alınan 5 yaralıdan 2'sinin durumunun ciddiyetini koruduğu bildirildi. Yetkililer, ocağın içerisindeki gaz tahliye ve güvenlik incelemelerinin devam ettiğini kaydetti.

GRİZU PATLAMASI NASIL MEYDANA GELİR

Grizu, yeraltı kömür madenciliğinde kömür damarları arasında sıkışmış halde bulunan metan gazı ile havanın belirli oranlarda karışması sonucu oluşan patlayıcı bir gaz karışımıdır. Metan gazı ($CH_4$), madencilik kazıları sırasında serbest kalarak ocak atmosferine yayılır. Havadaki metan oranı %5 ile %15 arasında bir seviyeye ulaştığında bu karışım patlayıcı nitelik kazanır. En yüksek patlama şiddeti ise metan oranının %9 olduğu seviyede gerçekleşir.

METAN GAZININ PATLAMASINI TETİKLEYEN ETKENLER

Grizu patlamasının gerçekleşmesi için patlayıcı gaz karışımının yanı sıra bir ısı veya kıvılcım kaynağının varlığı gereklidir. Maden ocaklarında bu durumu tetikleyen başlıca unsurlar şunlardır:

  • Elektrikli ekipmanlar ve kablo hatlarında meydana gelen kıvılcımlar

  • Kazı araçlarının kayalara sürtünmesiyle oluşan yüksek ısı

  • Açık alev kullanımı veya denetimsiz patlatma işlemleri

YERALTI MADENLERİNDE GRİZU RİSKİNE KARŞI ALINAN ÖNLEMLER

Maden ocaklarında grizu riskini azaltmak ve emniyetli çalışma koşulları sağlamak için sürekli havalandırma ve gaz ölçüm sistemleri kullanılır. Mevzuata göre ocak içerisindeki metan gazı oranı %1 seviyesine ulaştığında üretim faaliyetleri tedbir amaçlı durdurulur, %2 seviyesinde ise elektrik enerjisi kesilerek maden alanı tamamen tahliye edilir. Otomatik ölçüm sensörleri ve güçlü havalandırma fanları, gaz birikimini önlemede en kritik güvenlik ekipmanları arasında yer alır.