Serdar Ferhad Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Serdar Ferhad Paşa Kimdir?

Serdar Ferhad Paşa, 9 Ekim 1595 tarihinde Yedikule, İstanbul'da hayatını kaybetmiş bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Sadrazam olarak yer alır. Babası bilinmiyor'dur. Kabri: Ferhad Paşa Türbesi, Eyüp, İstanbul.

Serdar Ferhad Paşa, doğu cephesinin serdarı olarak 1590 barışını hazırlayan ve iki kez sadrazamlık yapan on altıncı yüzyıl Osmanlı devlet adamıdır.

com.com.tr

Serdar Ferhad Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1582: Yeniçeri ağalığına getirildi.
• 29 Aralık 1582: Vezirlik rütbesi aldı ve Rumeli beylerbeyiliğine tayin edildi.
• 1583: Doğu cephesinin serdarlığına getirildi; harekât Revan yöresi ile Azerbaycan'ın batı kesimini kapsadı.
• 1586: İkinci kez doğu cephesinin serdarlığına getirildi.
• 1588: Karabağ yönündeki harekât sürdürüldü; Gence alındı ve bölgede eyalet kuruldu.
• 1590: On iki yıl süren Osmanlı Safevî savaşı imzalanan antlaşmayla sona erdi; antlaşma kaynaklarda onun adıyla da anılır.
• 1 Ağustos 1591: Birinci kez sadrazamlığa getirildi; selefi Koca Sinan Paşa'nın ikinci sadareti aynı gün sona erdi.
• 4 Nisan 1592: Birinci sadareti sona erdi; görev sekiz ay sürmüştü.
• 16 Şubat 1595: İkinci kez sadrazamlığa getirildi; selefi Koca Sinan Paşa'nın üçüncü sadareti aynı gün sona erdi.
• 27 Nisan 1595: Eflak seferine çıktı; sadaret mührü elinde kalmak üzere ordunun başında bulundu.
• 1595: Sefer sırasında Eflak ile Boğdan'ın voyvodalık statüsü kaldırıldı ve buralara doğrudan merkezden yönetici tayin edildi.
• 7 Temmuz 1595: Sefer sürerken sadaretten alındı; mühür Koca Sinan Paşa'ya verildi.
• Ağustos 1595: Bostancılar tarafından yakalandı ve Yedikule'ye hapsedildi.
• Ekim 1595: Yedikule'de idam edildi. Kaynakların bir kısmı 9 Ekim 1595 tarihini verir.

Serdar Ferhad Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1566	Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi olan Zigetvar seferine katıldı.
1582	Yeniçeri ağalığına getirildi.
1582	İstanbul'da şehzade Mehmed için At Meydanı'nda sünnet düğünü düzenlendi.
29 Aralık 1582	Vezirlik rütbesi aldı ve Rumeli beylerbeyiliğine tayin edildi.
1583	Doğu cephesinin serdarlığına getirildi; harekât Revan yöresi ile Azerbaycan'ın batı kesimini kapsadı.
1585	Doğu cephesinde Tebriz, Özdemiroğlu Osman Paşa'nın serdarlığında alındı.
1586	İkinci kez doğu cephesinin serdarlığına getirildi.
1588	Karabağ yönündeki harekât sürdürüldü; Gence alındı ve bölgede eyalet kuruldu.
1590	On iki yıl süren Osmanlı Safevî savaşı imzalanan antlaşmayla sona erdi; antlaşma kaynaklarda onun adıyla da anılır.
1 Ağustos 1591	Birinci kez sadrazamlığa getirildi; selefi Koca Sinan Paşa'nın ikinci sadareti aynı gün sona erdi.
4 Nisan 1592	Birinci sadareti sona erdi; görev sekiz ay sürmüştü.
1593	Bosna beylerbeyinin Sisak önlerindeki yenilgisi üzerine Avusturya'ya sefer kararı alındı ve on üç yıl sürecek savaş başladı.
1594	Eflak voyvodası Mihal Osmanlı yönetimine karşı harekete geçti; Erdel ve Boğdan da karşı tarafa katıldı.
Ocak 1595	III. Murad öldü, yerine III. Mehmed tahta çıktı.
16 Şubat 1595	İkinci kez sadrazamlığa getirildi; selefi Koca Sinan Paşa'nın üçüncü sadareti aynı gün sona erdi.
1595	Estergon kalesi kuşatıldı ve savunma uzun süre direnemedi; Macaristan cephesindeki kayıplar merkezde tartışıldı.
27 Nisan 1595	Eflak seferine çıktı; sadaret mührü elinde kalmak üzere ordunun başında bulundu.
1595	Sefer sırasında Eflak ile Boğdan'ın voyvodalık statüsü kaldırıldı ve buralara doğrudan merkezden yönetici tayin edildi.
7 Temmuz 1595	Sefer sürerken sadaretten alındı; mühür Koca Sinan Paşa'ya verildi.
Temmuz 1595	İstanbul'a döndü ve şehir dışındaki çiftliğinde kaldı; af talebini Valide Safiye Sultan aracılığıyla iletmeye çalıştığı kaydedilir.
Ağustos 1595	Bostancılar tarafından yakalandı ve Yedikule'ye hapsedildi.
28 Ağustos 1595	Eflak seferini devralan Koca Sinan Paşa Bükreş'e girdi; harekât eylül ayında Tırgovişte'nin alınmasıyla sürdü.
Ekim 1595	Yedikule'de idam edildi. Kaynakların bir kısmı 9 Ekim 1595 tarihini verir.
Ekim 1595	Cenazesi Eyüp'te, ölümünden önce yaptırmaya başladığı ve tamamlanmamış olan türbeye defnedildi.
27 Ekim 1595	Eflak seferinden dönen ordu Tuna'yı geçerken Yergöğü yakınındaki köprüde ağır kayıp verdi.
1 Aralık 1595	Sadaret makamı aynı yıl içinde dördüncü kez el değiştirerek yeniden Koca Sinan Paşa'ya geçti.

Serdar Ferhad Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1566	Zigetvar Seferi	Habsburg Avusturyası	Kale alındı; Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferidir; padişah kuşatma sırasında öldü. Ferhad Paşa'nın sefere katıldığı kaydedilir.
1578	Osmanlı Safevî Savaşı	Safevî Devleti	1590 antlaşmasıyla sona erdi; İki ayrı dönemde doğu cephesinin serdarlığını üstlendi. Savaşı bitiren antlaşma onun serdarlığı döneminde imzalandı.
1583	Doğu cephesi birinci serdarlığı	Safevî Devleti	Azerbaycan'ın batı kesiminde ilerleme sağlandı; Kaynakların bir kısmına göre Revan kalesi bu dönemde Osmanlı yönetimine geçti. Serdarlığın ardından rütbesi düşürüldü.
1586	Doğu cephesi ikinci serdarlığı	Safevî Devleti	Gence ve Karabağ Osmanlı yönetimine bağlandı; Gence'nin alınmasından sonra bölgede eyalet kuruldu. Barış görüşmeleri de bu dönemde yürütüldü.
1595	Eflak Seferi	Eflak voyvodası Mihal'in kuvvetleri	Sefer devam ederken görevden alındı; 27 Nisan 1595 tarihinde sefere çıktı. Eflak ile Boğdan'ın voyvodalık statüsü kaldırıldı; harekâtı Koca Sinan Paşa devraldı.

Antlaşmalar

Yıl	Antlaşma	Taraf	Not
1590	İstanbul Antlaşması	Safevî Devleti	On iki yıl süren savaşı bitirdi. Azerbaycan, Gürcistan, Şirvan, Karabağ ve Dağıstan'ın bir bölümü ile Tebriz Osmanlı Devleti'nde kaldı. Görüşmeleri cephedeki serdar olarak yürüttüğü için kaynaklarda Ferhad Paşa Antlaşması adıyla da anılır. İmza günü konusunda kaynaklar farklı tarihler verir.

Serdar Ferhad Paşa Ailesi

• Babası: (Kaynaklarda adı geçmiyor)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor)

Serdar Ferhad Paşa Döneminin İlkleri

• Adıyla anılan bir antlaşmaya imza koyan serdar 1590 İstanbul Antlaşması
• Eflak ile Boğdan'ın voyvodalık statüsünü kaldıran sadrazam 1595
• Sefer sürerken sadaretten alınan sadrazamlardan biri 7 Temmuz 1595
• Yeniçeri ağalığından vezirliğe ve sadarete uzanan kariyer 1582 yeniçeri ağalığı, 1591 sadaret
• Aynı yıl içinde sadaret makamının dört kez el değiştirdiği dönemin taraflarından biri 1595

Kaynak: com.com.tr