Gülsen Solaker
Fatma Betül Sayan Kaya, yüz binlerce kişiyi etkileyen fon krizinde haksız şekilde yüksek kazanç sağladığı iddiası üzerine ikinci kez ifade verdi, ardından tutuklandı.
BU HABERİ, T24 ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.
T24'E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!
ABONE OL
Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın
Geçmişte Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak da görev yapmış olan Kaya, kendisi ve eşi İlyas Kaya'nın borsadaki işlemleri hakkında muhalefet partilerinin yönelttiği soruların ardından AKP genel başkan yardımcılığından ayrılmıştı.
Kaya, eşi İlyas Kaya ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında ilk ifadesini geçen ay vermişti. Ancak o dönem çift hakkında herhangi bir işlem yapılmamıştı.
İkinci ifade sonrası Kaya, "Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet" ve "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" suçlamalarıyla tutuklanırken, eşi İlyas Kaya ise adli kontrol şartıyla serbest kaldı.
Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre, fon soruşturmasının başlamasından kısa süre sonra Kaya'nın Nisan 2026'da Özata Denizcilik hisselerine yaklaşık 63,4 milyon lira yatırdığını, Eylül ayında ise yaklaşık 1,34 milyar lira çektiğini somut bilgiler vererek açıklamıştı.
Eski Bakan'ın eşi İlyas Kaya'nın da yaklaşık 99,7 milyon liralık işlem yaptığı ve sonunda 826 milyon lira çektiği iddia edildi.
Mühendislikten siyasete geçiş
Peki AKP'deki üst düzey görevinden istifa eden ve ardından tutuklanan Kaya siyasette nasıl yükseldi?
Fatih İlkokulu ve Beyoğlu Anadolu Lisesinin ardından Bilkent Üniversitesi'nde elektrik ve elektronik mühendisliği okuyan Kaya, daha sonra New York Üniversitesi'nde meme kanserinin termal görüntülenmesi üzerine yüksek lisans yaptı ve daha sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesini bitirdi.
Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya dün İstanbul Adliyesi'nde ikinci kez ifade verdi Fotoğraf: DHA
Kaya, kendi internet sayfasında yer alan bilgiye göre, 2009'da AKP İstanbul İl Yönetim Kuruluna girerek siyasi kariyerine başladı.
İl teşkilatında dış ilişkiler ve tanıtım medya görevlerini üstlendi; 2014 cumhurbaşkanlığı seçiminde Erdoğan'ın İstanbul seçim ofisinin tanıtım medya çalışmalarını yürüttü.
Haziran 2015 seçimlerinde milletvekili seçilemezken, Kasım 2015'te yenilenen seçimlerde TBMM'ye girdi. Parti merkezinde önce AR-GE, ardından dış ilişkilerden sorumlu genel başkan yardımcılığı yaptı.
24 Mayıs 2016'da Binali Yıldırım hükümetinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı oldu. Görevi, 2018'de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişle son buldu. Aynı yıl yeniden İstanbul milletvekili seçildi; 2023 seçiminden sonra ise Mecliste yer almadı.
Son olarak AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal Politikalar Başkanı olarak görev yürütüyordu.
İBB bağlantısı ve ABD bursu
Kaya'nın siyasi kariyerinden önceki İBB dönemi ise, AKP döneminde belediye iştiraki İsbak'ta çalışması ve New York eğitimi için sağlanan kaynak üzerinden tartışılıyor.
30 Kasım 2021 tarihli İBB Teftiş Kurulu raporuna göre Kaya, 14 Kasım 2008'de İBB iştiraki İsbak'a mühendis olarak alındı. Rapora göre New York'taki yüksek lisans için burs talebi de aynı gün uygun görüldü ve sözleşme imzalandı.
Kaya işe girdikten yaklaşık iki ay sonra, 12 Ocak 2009'da ABD'ye gitti.
Kaya'ya burs olarak 85 bin 791 dolar ve 20 bin 289 lira ödeme yapıldığı bilgiler arasında.
Ekrem İmamoğlu İBB Başkanı seçildikten sonra dönemin yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulunuldu ve usulsüz ödenen bu tutarların faiziyle geri alınması istendi. Ancak dosyalarda takipsizlik kararları çıktı.
Bu arada İstanbul Anadolu 9'uncu Sulh Ceza Hakimliği 2024'te bu konuyla ilgili 71 internet adresindeki habere erişim engeli getirdi.
Kaya, belgeler ortaya çıktığında resmi hesabından "Yolsuzluk ve rüşvet CHP'nin öz adıdır" diye yazmıştı.
Hollanda ile diplomatik kriz
Kaya'nın bakanlık döneminden en çok hatırlanan olaylardan biri Mart 2017'de Hollanda ile yaşanan diplomatik kriz oldu.
Anayasa değişikliği referandumu öncesinde Almanya'dan karayoluyla Hollanda'nın Rotterdam kentine geçen ve ev sahibi ülkenin uygun görmemesine rağmen burada siyasi toplantı yapmak isteyen Kaya'nın Türk konsolosluğuna ulaşması Hollanda polisi tarafından engellendi.
Polis Türk Bakan'ı Almanya sınırına götürdü. Ankara muameleyi diplomatik kuralların ihlali olarak görürken Hollanda makamları seçim etkinliğine izin veremeyeceklerini belirtti. Olay o dönemde iki ülke arasında gerilim yarattı.
"Çocuk yaşta evlilik" tartışması
2016'da çocuk yaşta evliliklere ilişkin ceza düzenlemesi de Kaya'nın bakanlık döneminin önemli gündem maddelerinden biri oldu.
Kasım 2016'da AKP'nin Meclise getirdiği önerge ile, cebir ve tehdit olmaksızın 16 Kasım 2016'ya kadar işlenen cinsel istismar suçlarında, fail mağdurla evlenirse hükmün açıklanması geri bırakılacak ya da cezanın infazı ertelenecekti.
AKP dönemi İBB'si, Fatma Betül Sayan Kaya'ya işe başladığı gün ABD'de eğitim alması için burs vermiş Fotoğraf: AP Photo/picture alliance
Dönemin Adalet Bakanı Bekir Bozdağ bu düzenlemeyle 3-4 bin kişinin tahliye edileceğini açıklayınca tepkiler büyüdü. Kadın örgütleri, istismar edilen çocuk faille evlendirerek cezasızlığın ödüllendirildiği eleştirilerinde bulundu.
Hükümete yakın kadın örgütleri bile düzenlemeye karşı çıkarken Kaya düzenlemeyi "cinsel istismar" yerine "erken evlilik" kavramıyla savundu. Kaya'ya göre amaç "binlerce ailenin mağduriyetini" gidermekti.
Önerge 22 Kasım'da ilgili Meclis komisyonuna geri çekildi. Kaya ise aynı gün tasarının yeniden ele alınacağını duyurdu ve "Biz, erken yaşta evliliklere kesinlikle karşıyız" dedi.
Sivil toplum kuruluşları da Kaya'yı şiddet gören kadını bağımsız bir birey olarak korumak yerine evlilikleri her koşulda sürdürmeye odaklanmakla eleştirdi.
Sayan ailesinin "süper kardeşleri" nasıl yükseldi?
Bu arada Kaya'nın aile fertlerinin kamuda sürekli üst düzey görevler almaları da yıllardır konuşuluyor.
Kardeşi Ömer Fatih Sayan, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu başkanlığının ardından Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcılığı yaptı. Ömer Sayan Temmuz 2026'da ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) üyeliğine atandı.
Bir diğer kardeşi Ayşe Hilal Sayan Koytak ise Aile Bakanlığında müsteşar yardımcılığı ve daha sonra Kuveyt ile Bahreyn'de büyükelçilik görevleri üstlendi. Son olarak Eylül başında Finlandiya Büyükelçiliği'ne atandı.
Üçüncü kardeş Nazmiye Sümeyye Sayan ise bir dönem İBB Meclisi üyesi olarak görev yaptı.
Fatma Betül Sayan Kaya'nın oğlu 2024 LGS'de tüm soruları doğru yanıtlayıp 500 tam puan alan 352 öğrenciden biri oldu.
Aynı aileden birden fazla kişinin üst düzey kamu görevleri üstlenmesi muhalefet tarafından liyakat ve siyasi yakınlık açılarından sorgulanıyor.
(
DW
)
