Güneydoğu Asya'nın tropikal ormanlarının kökenine ilişkin gerçekleştirilen yeni bir araştırma, Avustralya'dan 150 milyon yıl önce ayrılan kara parçasının bu bölgedeki bitki örtüsünün oluşumunda önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Myanmar'da bulunan 100 milyon yıllık kehribar içindeki 3 binden fazla fosil, bölgenin bitki çeşitliliğinin geçmişine dair önemli veriler sunmaktadır.
Fosil İncelemeleri ve Bulgular
Araştırma kapsamında, Myanmar'da bulunan kehribarların içindeki 3 binden fazla bitki fosili detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu fosiller, yaklaşık 100 milyon yıl öncesine ait çiçek, yaprak, meyve ve tohum kalıntılarını içermekte olup, en az 392 farklı çiçekli bitki türünü temsil etmektedir. Fosiller arasında eğrelti otları, kozalaklı bitkiler ve yosunlar gibi çeşitli bitki grupları da yer almaktadır.
Bilim insanları, bu bitkilerin önemli bir kısmının, milyonlarca yıl önce Avustralya'dan ayrılan kara parçasıyla Güneydoğu Asya'ya taşındığını belirlemiştir. Bu durum, bölgenin bitki çeşitliliğinin kökenine dair yeni bir perspektif sunmaktadır.
Kara Parçasının Yolculuğu ve Tarihsel Süreç
Batı Burma Bloğu olarak bilinen kara parçası, yaklaşık 150 milyon yıl önce Avustralya'nın da içinde bulunduğu Gondvana kıtasından ayrılmıştır. Bu kara parçası, üzerindeki bitkilerle birlikte Tetis Okyanusu boyunca kuzeye doğru hareket etmiş ve yaklaşık 100 milyon yıl sonra Güneydoğu Asya'ya ulaşmıştır. Bu uzun yolculuk sırasında, ekvatora yakın sıcak ve nemli bölgelerde kalması, bitkilerin hayatta kalmasını ve çeşitlenmesini sağlamıştır.
Kara parçasının yolculuğu sırasında Hindistan levhası da kuzeye doğru ilerlemekteydi. Yaklaşık 80 milyon yıl önce iki kara kütlesinin çarpışması, Batı Burma Bloğu'nun hareket yönünü değiştirmiştir. Sonuç olarak, bu kara parçası yaklaşık 35 milyon yıl önce günümüzdeki Myanmar'ın batısındaki konumuna ulaşmıştır.
Güneydoğu Asya'nın Tropikal Ormanlarının Geçmişi
Araştırmanın ortak yazarlarından Curtin Üniversitesi Profesörü Byron Lamont, Güneydoğu Asya'daki tropikal bitkilerin önemli bir bölümünün kökeninin eski Gondvana kıtasına dayandığını ifade etmiştir. Bu bulgular, bölgedeki tropikal ormanların büyük ölçüde dinozorların 66 milyon yıl önce yok olmasından sonra geliştiği yönündeki önceki görüşleri sorgulatmaktadır.
Araştırmacılar, Avustralya'dan taşınan bitkilerin bazılarının akrabalarının günümüzde hâlâ kıtanın kuzeydoğusunda yaşadığını tespit etmiştir. Myanmar'da en az bir asırdır çıkarılan kehribarlar, içlerinde korunan fosiller nedeniyle uzun yıllardır bilim camiasının ilgi odağı olmuştur. Araştırmada kullanılan bazı parçalar, bilim insanları tarafından en az 10 yıl önce tüccarlardan temin edilmiştir. Kehribarlarda karınca ve sivrisinek gibi küçük böceklerin izlerine de rastlanmıştır. Ancak daha büyük hayvanların bu kara parçasıyla taşınıp taşınmadığı henüz bilinmemektedir.
27 Ekim'de Nature Ecology & Evolution dergisinde yayımlanan bu araştırma, Güneydoğu Asya'nın bugünkü tropikal ormanlarının oluşumunda milyonlarca yıl önce gerçekleşen kıta hareketlerinin önemli rol oynadığını ortaya koymuştur.
