Facebook'un ana şirketi Meta'nın CEO'su Mark Zuckerberg, dünyanın en zengin isimleri arasında yer alırken servetinin geleceğine ilişkin yıllar önce aldığı kararla dikkat çekiyor.
Zuckerberg ve eşi Priscilla Chan, ilk kızları Maxima'nın doğumunun ardından Aralık 2015'te yaptıkları açıklamada, Facebook hisselerinin yüzde 99'unu yaşamları boyunca hayırseverlik faaliyetlerine ayıracaklarını duyurdu.
O dönemde yaklaşık 45 milyar dolar değerindeki hisseleri kapsayan taahhüt, çiftin üç kızına servetlerinin büyük bölümünü miras bırakmayı planlamadığına işaret ediyor.
Serveti 200 milyar doları aştı
Zuckerberg'in kişisel serveti bugün 200 milyar doların üzerinde bulunuyor. Ancak 2015 yılında açıklanan bağış taahhüdü, servetinin tamamının çocuklarına aktarılacağı anlamına gelmiyor.
Zuckerberg ve Chan, kızlarının daha iyi bir dünyada büyümesini istediklerini belirterek Chan Zuckerberg Initiative (CZI) adlı kuruluşu hayata geçirdi. Çift, çocuklarına yazdıkları açık mektupta gelecek nesillerin yaşam koşullarını iyileştirmek için bugünden yatırım yapılması gerektiğini vurguladı.
Milyarderlerin miras anlayışı değişiyor
Zuckerberg, servetinin büyük bölümünü hayırseverlik çalışmalarına yönlendirmeyi taahhüt eden tek milyarder değil.
Bill Gates, Warren Buffett ve Michael Bloomberg de varlıklarının önemli bölümünü çocuklarına bırakmak yerine toplumsal fayda sağlayacak alanlara aktarmayı planlayan isimler arasında bulunuyor. Bu yaklaşım, Baby Boomer kuşağından genç nesillere tahmini 124 trilyon dolarlık servet transferinin beklendiği bir dönemde öne çıkıyor.
Bağışlar yapay zekâ araştırmalarına yöneldi
Zuckerberg ve Chan'ın kurduğu CZI, geleneksel bir vakıf yerine limited şirket (LLC) statüsünde faaliyet gösteriyor. Bu yapı, kuruluşun hayırseverlik faaliyetlerinin yanı sıra kâr amacı güden şirketlere yatırım yapmasına ve çeşitli politika çalışmalarını finanse etmesine olanak sağlıyor.
İlk yıllarında konut fiyatlarının erişilebilirliği ve ceza adalet reformu gibi alanlara odaklanan CZI, son dönemde önceliklerini yapay zekâ destekli biyomedikal araştırmalara kaydırdı.
Meta'daki kontrolünü koruyor
Zuckerberg'in bağış taahhüdü, Meta üzerindeki kontrolünden veya kişisel yatırımlarından tamamen vazgeçtiği anlamına gelmiyor.
Şirketin yaklaşık yüzde 13'lük hissesini elinde bulunduran Zuckerberg, farklı oy haklarına sahip hisse yapısı sayesinde Meta'daki çoğunluk oy kontrolünü sürdürüyor. Ayrıca Miami'deki son satın alımı da dahil olmak üzere geniş bir gayrimenkul portföyüne sahip.
Kaliforniya'daki servet vergisi de gündemde
Zuckerberg'in serveti, Kaliforniya'da gündeme gelen milyarder vergisi tartışmalarıyla da dikkat çekiyor.
Eyalette milyarderlerin net servetinden bir defaya mahsus yüzde 5 vergi alınmasını öngören 40 numaralı önerge, 6 Kasım itibarıyla oy sayımı sürerken yüzde 55'e karşı yüzde 45 oranında geride bulunuyordu. Yeni servet vergilerini engellemeyi amaçlayan 42 numaralı önerge ise yaklaşık yüzde 54 destekle önde gidiyordu.
Zuckerberg'in daha önce olası vergi düzenlemeleri nedeniyle Kaliforniya'dan ayrılmayı değerlendirdiği belirtilmişti.
Öte yandan çiftin 2015 yılında açıkladığı taahhüt, çocuklarının hiçbir miras almayacağı anlamına gelmiyor. Bağış sözü, Facebook hisselerinin yüzde 99'unu kapsıyor ve bu hisselerin çiftin yaşamları boyunca hayırseverlik faaliyetlerine ayrılmasını öngörüyor.
