Enerji
- Enerji, hayatımızdır. Kısaca enerjinin tanımı ise 'İş yapabilme yeteneğidir (Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı-ETKB Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü).
Enerji: ''Enerji kısaca iş yapabilme yeteneğidir. Tıpkı uzunluklar gibi skaler büyüklüktür. Toplamda 8 ana enerji çeşidi vardır. Bunlar potansiyel, kinetik, ısı, ışık, elektrik, kimyasal, nükleer ve ses enerjisidir. Unutmamamız gereken ise hiçbir enerjinin kaybolmadığıdır. Olsa olsa başka bir enerji türü olmuştur.''
Enerji kaybolur mu?
- Enerji kayıp olmaz. Olsa olsa başka bir enerji türüne dönüşür.
Enerji türleri nelerdir?
1- Potansiyel enerji.
2- Kinetik enerji.
3- Isı enerjisi.
4- Elektrik enerjisi.
5- Işık enerjisi.
6- Kimyasal enerji.
7- Nükleer enerji.
8- Ses enerjisi.
Enerjinin tanımı
Enerji: 'İş yapabilme yeteneği' (ETKB).
Enerji: 'Madde de varolan ve; ısı, ışık biçiminde ortaya çıkan güç (TDK).
1- Potansiyel Enerji Nedir?
Potansiyel enerji: ''Bir cismin konumu ve durumu yüzünden sahip olduğu enerjidir. Gerilmiş bir yayda, havada duran bir cisimde ve iple tavandan asılı bir modelde potansiyel enerji vardır. Kısaca yüksekliği olan ya da gerilmiş-sıkıştırılmış tüm cisimlerde potansiyel enerji mevcuttur.''
Potansiyel enerjiye örnek
- Gerilmiş bir yay, havada duran br cisim vb.
2- Kinetik Enerji Nedir?
Kinetik enerji: ''Kinetik enerjiye sahip olmak için bir cismin hareket ediyor olması lâzımdır. Yani kinetik enerji hızı olan cisimlerin sahip olduğu enerji çeşididir. Bunlara örnek olarak koşan çocuk, dönen tekerlek ya da yüksekten düşen bir top gösterilebilir.''
Kinetik enerjiye örnek
- Koşan bir çocuk, dönen tekerlek vb.
3- Isı Enerjisi Nedir?
Isı enerjisi: ''Cisimlerin sıcaklıkları yüzünden sahip olduğu enerjidir. Sıcaklığı yüksek ya da düşük bütün maddelerin ısı enerjisi vardır. Örnek verecek olursak: ampul, elektrik sobası, jeotermal enerji, ısıtıcılar.''
Isı enerjisine örnek
- Ampul, elektrik sobası vb.
4- Elektrik Enerjisi Nedir?
Elektrik enerjisi: ''Cisimlerin elektrik yükleri sebebiyle sahip oldukları enerjidir.''
Elektrik enerjisine örnek
- Aydınlatma, üretim vb
5- Işık Enerjisi Nedir?
Işık enerjisi: ''Bu enerji türü karanlık bir odayı aydınlatabilecek bir enerji türüdür. Zaten adı üstünde. Yanan odun, ampul, Güneş, lamba vb. şeyler bir şekilde sahip oldukları enerjinin bir kısmını ışık enerjisine çevirir.''
Işık enerjisine örnek
- Güneş, lamba vb sahip oldukları enerjinin bir kısmını ışığa çevirmesi.
6- Kimyasal Enerji Nedir?
Kimyasal enerji: ''Maddelerin kimyasal reaksiyonlarda bulunması sonucu ortaya çıkar. Yanma, Yakma ve benzeri olaylar bir enerji sonucu olur ve onlar da bir enerji açığa çıkartır.''
Kimyasal enerjiye örnek
- Yanma, yakma gibi olayların bir enerji sonucu oluşması ve enerji açığa çıkması.
7- Nükleer Enerji Nedir?
Nükleer enerji: ''Fisyon veya füzyon sonucu meydana gelir. Nükleer santrallerden bu şekilde elektrik elde eder.''
Nükleer enerjie örnek
- Nükleer santrallerin elektrik üretmesi
8- Ses Enerjisi Nedir?
Ses enerjisi: ''Sesin enerjisi olduğunu nasıl anlayabiliriz? Şu örnekle açılanabilir: Camın kırılması. Hani o yüksek şiddetteki çığlıkların kırdığı camları anımsayın. Bunlar sesin enerjisi yüzündendir. Zilin kinetik enerjisi ses ve biraz da ısı enerjisine dönüşür. Yani kol zile vurdukça sesin çıkması enerji dönüşümüdür.''
Ses enerjisine örnek
- Camın kırılması, zilin çalması.
(Kaynak: Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü).
Yorum
Hayatımızın her alanında yer alan enerjinin bilimselliği yanında, birde yönetimi vardır. Enerjinin tüketimi sunulması süreçlerinde 'Enerji Yönetimi' büyük önem arzeder. Ve tabi, enerji yönetimi de uygulamalarını enerji mevzuatı kapsamında yürütür.
Türkiye'de enerji piyasalarında (üretim, hizmetlerin sunulması, satış, yönetim vb) bir çok kamu, özel ve sivil toplum kuruluşu yer almakla birlikte, 2 kamu kurumu çok önemli ve enerji yönetiminde belirleyici konumda bulunuyorlar. Bu 2 kurum:
-
Enerji yönetici kurumlar
1- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB)
