Her yıl 12 Kasım'da düzenlenen Dünya Zatürre Günü, hastalığın yol açtığı ölümlere ve korunma yöntemlerine dikkat çekiyor. UNICEF'in yayımladığı verilere göre zatürre, dünya genelinde her yıl 700 binden fazla 5 yaş altı çocuğun ölümüne neden oluyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise aşılama, erken teşhis ve uygun tedavinin hastalıkla mücadelede önemli rol oynadığını vurguluyor.
UNICEF: HER 43 SANİYEDE BİR ÇOCUK HAYATINI KAYBEDİYOR
UNICEF'in açıkladığı veriler, zatürrenin çocuk sağlığı üzerindeki etkisini ortaya koyuyor. Kurumun yayımladığı istatistiklere göre dünya genelinde her 43 saniyede bir çocuk zatürre nedeniyle yaşamını yitiriyor.
UNICEF, zatürrenin çocuklarda bulaşıcı hastalıklara bağlı ölümlerin başlıca nedeni olduğunu belirtiyor. Her yıl 700 binden fazla 5 yaş altı çocuğun hayatını kaybettiği hastalık nedeniyle yaklaşık 190 bin yenidoğan da yaşamını yitiriyor.
DSÖ'nün 2019 yılı verilerine göre ise zatürre nedeniyle 740 bin 180 çocuk hayatını kaybetti. Bu sayı, aynı yıl dünya genelinde 5 yaş altı çocuk ölümlerinin yüzde 14'ünü oluşturdu.
UNICEF'in 2024 yılı verileri de sağlık hizmetlerine erişimdeki sorunları ortaya koyuyor. Dünya genelinde akut solunum yolu enfeksiyonu belirtileri gösteren çocukların yalnızca yüzde 60'ı bir sağlık hizmeti sunucusuna götürüldü.
ZATÜRRE BELİRTİLERİ NELER, KİMLER RİSK ALTINDA?
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığının bilgilendirmelerine göre zatürre, akciğerlerdeki hava keseciklerinin iltihaplanması sonucu ortaya çıkıyor. Bakteri, virüs veya mantarların neden olabildiği hastalık, bazı kişilerde ağır seyrederek yaşamı tehdit edebiliyor.
Zatürrenin yaygın belirtileri arasında ateş, öksürük, balgam, göğüs ağrısı, nefes darlığı ve halsizlik bulunuyor. Hızlı solunum, bilinç bulanıklığı ve belirgin solunum güçlüğü ise acil tıbbi değerlendirme gerektirebiliyor.
Sağlık Bakanlığı, özellikle 65 yaş ve üzerindeki bireylerin, küçük çocukların, kronik hastalığı bulunanların ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin daha fazla risk taşıdığını belirtiyor.
DSÖ'ye göre çocuklarda yetersiz beslenme, ev içi hava kirliliği ve sigara dumanına maruz kalma da zatürre riskini artıran etkenler arasında yer alıyor.
ZATÜRREDEN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?
DSÖ, zatürreye karşı korunmada aşılamanın önemli bir yere sahip olduğunu bildiriyor. Pnömokok, Hib, kızamık ve boğmaca aşıları, çocuklarda zatürreye neden olabilen enfeksiyonlara karşı koruma sağlıyor.
UNICEF'in verilerine göre 2024 yılında dünya genelinde 42 milyon bebek, önerilen üç doz pnömokok konjuge aşısını tamamlayamadı.
Sağlık Bakanlığı da risk grubundaki kişilerin hekim önerisi doğrultusunda uygun aşılarını yaptırmasını tavsiye ediyor. El hijyenine dikkat edilmesi, sigara dumanından uzak durulması, dengeli beslenme ve kapalı ortamların havalandırılması da korunma yöntemleri arasında bulunuyor.
Türk Toraks Derneğinin bilgilendirmelerine göre zatürre tanısında hekim muayenesi ve akciğer görüntülemesi kullanılabiliyor. Hastalığın ağır seyrettiği durumlarda ileri tetkiklere ihtiyaç duyulabiliyor.
Bakteriyel zatürrede antibiyotik tedavisi uygulanabilirken diğer etkenlere bağlı enfeksiyonlarda farklı tedavi yöntemleri tercih edilebiliyor. Tedavi, hastalığın nedenine ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirleniyor.
12 Kasım Dünya Zatürre Günü, hastalığın belirtilerini erken fark etmenin, aşılamanın ve zamanında sağlık hizmetine başvurmanın önemini bir kez daha gündeme taşıyor.
