Yaşam
Son günlerde haberlerde sürekli duyduğumuz bir 'COP31' rüzgarı esiyor. 'Türkiye ev sahibi oldu', 'Dünya liderleri Antalya'ya geliyor' derken hepimizin kafasında aynı soru var: İyi de nedir bu COP? Gelin bu dev iklim zirvesini bir anlatalım:
İçeriğin Devamı Aşağıda
Reklam
Nedir bu COP dedikleri şey?
COP, İngilizce 'Conference of the Parties' yani 'Taraflar Konferansı' kelimelerinin kısaltmasıdır. Olayın temeli aslında 1992'de Rio de Janeiro'daki Dünya Zirvesi'nde atılan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne (UNFCCC) dayanıyor. Bugün Avrupa Birliği ve 197 ülkenin taraf olduğu bu sözleşmeye imza atanlar, her sonbaharda toplanıp sera gazı emisyonlarını nasıl azaltacaklarını, iklim finansmanını ve iklim adaletini konuşuyorlar.
Neden "31"? Daha önce neredeydiler?
İlk resmi buluşma (COP1) bundan 31 yıl önce, 1995 yılında Almanya'nın Berlin kentinde yapıldı. O günden bugüne her yıl toplanılıyor; 2026 yılındaki toplantı da sayaç sırasına göre tam 31. buluşma oluyor. Tarihteki en 'olaylı' COP'ları da hatırlayalım: 1997 Kyoto (sanayileşmiş ülkelere ilk bağlayıcı emisyon hedefleri), 2009 Kopenhag (büyük hayal kırıklığı), 2015 Paris (meşhur 1,5°C hedefi) ve 2021 Glasgow (kömürün aşamalı azaltılmasına ilk atıf).
Zirveler neden hep "uzatmalara" gidiyor?
COP toplantılarında kararlar oy çokluğuyla değil, 'oy birliğiyle' yani konsensüsle alınıyor. 190'dan fazla ülkeyi aynı metne ikna etmek tam bir diplomatik kabus olduğu için, müzakereler hep uzuyor ve zirveler çoğu zaman planlanan bitiş tarihinden sonraya sarkıyor.
COP31 nerede, ne zaman, ne kadar sürecek?
Türkiye, 2022'de Mısır'daki COP27'de ev sahipliği adaylığını açıklamıştı. Nihayetinde Türkiye ilk defa bir COP'a ev sahipliği yapmaya hak kazandı. 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde ana konferans ve 11-12 Kasım'daki Dünya Liderler Zirvesi bölümü Antalya EXPO Merkezi'nde düzenleniyor. Yani Antalya an itibariyle dünyanın merkezine dönüştü diyebiliriz.
Avustralya ile yapılan "ilginç" iş birliği
Türkiye bu ev sahipliğini COP30'da (Brezilya, 2025) Avustralya ile yürüttüğü müzakereler sonucunda kopardı. Kurulan özel modele göre büyük bir iş bölümü var: Türkiye zirvenin siyasi, diplomatik ve protokol liderliğini üstlenirken, müzakerelerin teknik başkanlığını Avustralya yürütecek. Hatta zirvenin bir nevi ısınma turu olan 'Pre-COP' hazırlık toplantısı, 5-8 Ekim 2026'da Pasifik'te Fiji'de gerçekleştirildi.
İçeriğin Devamı Aşağıda
Reklam
Masada hangi konular var ve kim, neden eleştiriyor?
Gündemin en sıcak başlıkları: İklim finansmanı, adil dönüşüm, bölgesel iş birliği ve iklim felaketlerinden etkilenen ülkeler için 'kayıp ve zarar mekanizması'nın işletilmesi. Ancak uzmanlardan ve sivil toplum örgütlerinden gelen bir eleştiri de var; Türkiye'nin kömürlü termik santrallere verdiği teşvik politikalarının, Paris'teki o meşhur 1,5°C hedefiyle uyuşmadığını belirterek bu tutarsızlığa dikkat çekiyorlar.
Gözler Antalya'da. Bakalım COP31'den dünyayı kurtaracak tarihi kararlar çıkacak mı, bekleyip göreceğiz… 🌿✨
