Her yıl 12 Kasım'da 'Dünya Zatürre Günü'nde bu önemli halk sağlığı sorununa dikkat çekiliyor. 2026 Dünya Zatürre Günü ise 'Zatürre Kontrolünde Yeni Bir Çağ' temasıyla vurgulanıyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Zehra Dilek Kanmaz da 'Zatürre sıradan bir soğuk algınlığı değildir' diyerek, toplumda farkındalığın artırılması ve aşılama oranlarının yükseltilmesi gerektiğini vurguladı.
AKCİĞERDE İLTİHAPLANMA
Prof. Dr. Kanmaz, zatürrenin, akciğer dokusunun mikroorganizmalar nedeniyle iltihaplanması olduğunu belirterek, hastalığın en sık bakteri ve virüslerden kaynaklandığını, daha nadiren mantarların da zatürreye neden olabildiğini söyledi. Zatürre geliştiğinde akciğerlerdeki hava keseciklerinde iltihaplanma ve sıvı birikimi meydana geldiğini belirten Prof. Dr. Kanmaz, bunun oksijenin kana geçişini zorlaştırabildiğini ifade etti.
BELİRTİLERİ HAFİFE ALMAYIN
Zatürrenin bazen hafif belirtilerle seyretse de hastaneye yatış, oksijen desteği ve yoğun bakım gerektirebilecek ciddi bir hastalığa dönüşebildiğini vurgulayan Prof. Dr. Kanmaz, özellikle yaşlılarda, kronik hastalığı bulunanlarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ağır seyredebildiğini söyledi. Zatürrenin en sık görülen belirtilerinin öksürük, ateş, balgam, nefes darlığı, halsizlik ve göğüs ağrısı olduğunu da belirten Prof. Dr, Kanmaz, özellikle nefes alırken veya öksürürken hissedilen batıcı ağrı, hızlı solunum ve belirgin nefes darlığının dikkate alınması gerektiğini söyledi.
YAŞAMI TEHDİT EDEBİLİR
Zatürrede erken tanının uygun tedaviye zamanında başlanmasını sağladığını belirten Prof. Dr. Kanmaz, şöyle dedi: "Bakteriyel zatürrede uygun antibiyotik tedavisi, oksijen düşüklüğü bulunan hastalarda oksijen desteği ve sıvı dengesinin korunması tedavinin temel unsurlarıdır. Tedavi gecikmesi halinde solunum yetmezliği, akciğer zarları arasında sıvı birikmesi, akciğer apsesi, enfeksiyonun kana karışması ve sepsis gibi yaşamı tehdit edebilen komplikasyonlar gelişebilir."
KİMLER ZATÜRRE AŞISI YAPTIRMALI?
PROF. Dr. Kanmaz, pnömokok aşılarının özellikle ileri yaştaki bireyler, kronik akciğer ve kalp hastalığı bulunanlar, diyabet hastaları, sigara içenler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler için önemli olduğunu belirtti. Pnömokok aşısının her yıl veya herkes için 5 yılda bir tekrarlanması gerektiği düşüncesinin doğru olmadığını da ifade eden Prof. Dr. Kanmaz, aşı takviminin kişinin yaşına, risk faktörlerine ve daha önce yaptırdığı aşılara göre hekim tarafından belirlenmesi gerektiğine dikkat çekerek, "Uygun kişilerde pnömokok ve grip aşıları aynı gün, farklı enjeksiyon bölgelerine uygulanabilir" dedi.
SİGARA AKCİĞERLERİN SAVUNMASINI ZAYIFLATIYOR
GENÇ ve sağlıklı bireylerde de ciddi zatürre gelişebileceğini belirten Prof. Dr. Kanmaz, şunlara dikkat çekti: "Özellikle grip gibi viral enfeksiyonların ardından ortaya çıkan ikincil bakteriyel zatürreler gençlerde de ağır tablolara yol açabilir. Sigara dumanı ve elektronik sigara aerosolleri solunum yollarının doğal savunma mekanizmalarını olumsuz etkiler. Sigara ve elektronik sigara kullanımının yanı sıra yoğun alkol tüketimi, yetersiz beslenme ve bazı kronik hastalıklar da zatürre riskini artırabilir."
GEREKSİZ ANTİBİYOTİK KULLANMAYIN
ANTİBİYOTİKLERİN gereksiz ve yanlış kullanımının antibiyotik direncini artırdığına işaret eden Prof. Dr. Kanmaz, her öksürüğün ve her zatürrenin antibiyotik gerektirmediğini belirterek, şunlara dikkat çekti: "Zatürreye virüsler de neden olabilir. Antibiyotikler, viral enfeksiyonları tedavi etmez. Hastalar kendi kendilerine antibiyotik başlamamalı. İlaçlar, yalnızca hekim önerisiyle kullanılmalı."
