HABER MERKEZİ Ekonomist Muhammet Bayram, Merkez Bankası’nın kredi büyüme sınırlarında yaptığı son düzenlemenin piyasada sınırlı bir rahatlama sağlayabileceğini söyledi. İhtiyaç, taşıt, KOBİ ve KOBİ dışı kredilerde bankaların daha fazla kredi kullandırmasının önünün açıldığını belirten Bayram, bunun “kredi muslukları tamamen açıldı” anlamına gelmediğini vurguladı. Bayram ayrıca Aralık ayında 100 ila 200 baz puan arasında yeni bir faiz indirimi beklediğini ifade etti.
Ekonomist Muhammet Bayram, milliyet.com.tr’ye yaptığı değerlendirmede Merkez Bankası’nın kredi politikalarında attığı son adımların vatandaş ve şirketler açısından ne anlama geldiğini anlattı.
Bayram’a göre kredi büyüme oranlarında yapılan yukarı yönlü düzenleme, bankaların topladıkları mevduatın daha büyük bölümünü krediye dönüştürebilmelerine imkan sağlayacak. Ancak bu adım, sıkı para politikasından veya dezenflasyon hedefinden vazgeçildiği anlamına gelmiyor.
Merkez Bankası Başkanı’nın son Enflasyon Raporu sunumunda da sıkı para politikası duruşunun korunacağını açık biçimde ifade ettiğini hatırlatan Bayram, gerektiğinde para politikasının yeniden sıkılaştırılabileceğine dikkat çekti.
“BANKALARA DAHA FAZLA KREDİ VER MESAJI”
Bayram, ihtiyaç kredileri, taşıt kredileri, KOBİ kredileri ve KOBİ dışı ticari kredilerde büyüme sınırlarının artırılmasını bankalara verilen önemli bir mesaj olarak değerlendirdi.
Bankaların belirli kredi büyüme oranlarının üzerine çıkmaları halinde ilave maliyetlerle karşı karşıya kaldığını hatırlatan Bayram, yeni düzenlemenin bu baskıyı bir miktar azalttığını söyledi.
Bayram, “Kredi büyüme oranının artırılmasıyla birlikte bankalar topladıkları mevduatı daha fazla krediye dönüştürebilecek” değerlendirmesinde bulundu.
Bu durumun özellikle krediye erişimde zorlanan bireysel müşteriler ve işletmeler açısından sınırlı da olsa rahatlama sağlayabileceğini belirtti.
İHTİYAÇ KREDİLERİNDE HAREKETLİLİK BEKLENİYOR
Bayram’a göre alınan kararların en hızlı hissedilebileceği alanlardan biri ihtiyaç kredileri olabilir. Yüksek faiz ve bankaların kredi verme konusunda daha temkinli davranması nedeniyle bireysel müşterilerin son dönemde mevcut borçlarını çevirmekte zorlandığını belirten Bayram, takipteki alacaklarda ve kredi kartı ödemelerindeki gecikmelerde artış görüldüğüne dikkat çekti.
Yeni düzenlemeyle birlikte ihtiyaç kredisine erişimin bir miktar kolaylaşabileceğini ifade eden Bayram, vatandaşların mevcut borçlarını yapılandırma ve ihtiyaç halinde yeni kredi kullanma imkanının artabileceğini söyledi.
KOBİ’LER İÇİN DE YENİ ALAN AÇILABİLİR
Düzenlemenin KOBİ’ler açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğini söyleyen Bayram, işletmelerin uzun süredir yüksek faiz maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Bayram’a göre faizlerin yüksek olduğu dönemde kredi kullanan işletmeler, şartların iyileşmesi halinde mevcut borçlarını yeniden yapılandırmayı tercih edebilir.
Yeni kredi büyüme sınırları sayesinde bankaların KOBİ’lere daha fazla kaynak ayırabilmesinin mümkün olabileceğini ifade eden Bayram, benzer etkinin KOBİ dışı ticari kredilerde de görülebileceğini belirtti.
“KREDİ MUSLUKLARI TAMAMEN AÇILDI” ANLAMINA GELMİYOR
Bayram, yapılan değişikliklerin yanlış yorumlanmaması gerektiği konusunda da uyarıda bulundu. Kredi büyüme sınırlarının örneğin yüzde 5’ten yüzde 5,5’e, yüzde 3’ten yüzde 3,5’e veya yüzde 2’den yüzde 2,5’e yükseltilmesinin piyasada sınırlı bir rahatlama yaratabileceğini söyleyen Bayram, bunun tüm kredi kanallarının serbest bırakıldığı anlamına gelmediğini vurguladı.
Bayram, “Bütün kredi muslukları açıldı, artık paraya ulaşım tamamen kolaylaştı demek doğru olmaz. Ancak piyasada bir miktar rahatlamaya işaret edebilir” değerlendirmesini yaptı.
ARALIK AYI İÇİN FAİZ İNDİRİMİ TAHMİNİ
Merkez Bankası’nın son faiz kararını da değerlendiren Bayram, politika faizinde 100 baz puanlık indirim yapıldığını hatırlattı. Bayram, Aralık ayında da yeni bir faiz indirimi gelebileceğini öngördüğünü belirterek, 100 ila 200 baz puan arasında bir indirim ihtimalini dile getirdi.
Talepteki yavaşlamanın devam ettiğine dikkat çeken Bayram, önümüzdeki dönemde faiz politikasında kontrollü bir gevşeme alanı oluşabileceğini ifade etti.
“ENFLASYONUN KAYNAĞI SADECE TALEP DEĞİL”
Bayram, enflasyonla mücadelede talep tarafına aşırı odaklanılmasını da eleştirdi. Türkiye’de ve dünyada pandemi sonrasında yaşanan enflasyonun önemli bölümünün üretim ve arz kaynaklı olduğunu savunan Bayram, enerji, lojistik ve hammadde maliyetlerindeki artışların fiyatlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi.
Jeopolitik gelişmelerin enerji ve taşımacılık maliyetlerini artırdığına dikkat çeken Bayram, petrol, doğalgaz ve petrokimya ürünlerindeki fiyat artışlarının üretim maliyetlerini yukarı çektiğini ifade etti.
Bu nedenle sadece hane halkı ve şirketlerin harcamalarını kısmaya yönelik politikaların enflasyonu çözmede yeterli olmayabileceğini belirtti.
VATANDAŞ VE ŞİRKETLER İÇİN YENİ PAKETLER GELEBİLİR Mİ?
Bayram, önümüzdeki dönemde kredi yapılandırmalarına ilişkin yeni adımların gündeme gelebileceğini de öne sürdü. Kredi kartı borçlarına yönelik daha önce hayata geçirilen yapılandırma imkanlarını hatırlatan Bayram, benzer şekilde ihtiyaç kredileri ve KOBİ kredileri için de yeni düzenlemeler yapılabileceğini düşündüğünü söyledi.
Bayram’a göre vatandaşların ev ve otomobil alımını kolaylaştıracak, işletmelerin ise finansmana erişimini artıracak yeni kredi paketleri de gündeme gelebilir.
Yüksek faiz ve krediye erişimde yaşanan zorlukların hem bireysel tüketicileri hem de özel sektörü yorduğunu belirten Bayram, önümüzdeki dönemde daha rahatlatıcı adımların açıklanabileceği beklentisini dile getirdi.
GÖZLER MERKEZ BANKASI’NIN YENİ ADIMLARINDA
Merkez Bankası’nın kredi büyüme sınırlarında yaptığı değişiklik, piyasalarda kontrollü bir gevşeme adımı olarak değerlendiriliyor. Muhammet Bayram’a göre bu düzenleme, krediye erişimi tamamen serbest hale getirmese de hem bireysel hem ticari kredilerde hareketlilik yaratabilir.
Önümüzdeki süreçte kredi büyümesi, faiz kararları ve olası yeni yapılandırma paketleri vatandaşlar ve işletmeler açısından yakından takip edilecek.
