Kuzey Kutbu’nun üzerindeki atmosferin üst katmanlarında dönen güçlü rüzgarlar yön değiştirdi. Kutup girdabı olarak bilinen bu sistemdeki değişim, kayıtlara geçen en erken "büyük ani stratosferik ısınma" olayı olarak nitelendirildi. Normalde kutup çevresinde dönen bu rüzgârlar, soğuk havanın bölgede tutulmasına yardımcı olur. Ancak son haftalarda girdap zayıfladı ve yer değiştirdi. Gözlemler, rüzgârların olağan yönlerinin tersine dönmeye başladığını gösterdi. Bu olayı sıra dışı kılan ise sonbaharda bu kadar erken yaşanması. Modern gözlem kayıtlarında, bu ölçekte bir olayın daha erken gerçekleştiği başka bir örnek bulunmuyor.
KUTUP GİRDABI NEDİR?
Kutup çevresi girdabı veya basitçe kutup girdabı, Dünya'nın her iki kutup bölgesini de çevreleyen geniş bir soğuk ve dönen hava bölgesidir. Kutup girdapları, diğer dönen, düşük eğimli gezegen cisimlerinde de bulunur.
Polar girdap terimi stratosferik kutupsal girdap ve troposferik kutupsal girdap gibi iki farklı olguyu tanımlamak için kullanılabilir. Stratosferik ve troposferik kutup girdaplarının her ikisi de Dünya'nın dönüş yönünde döner ancak bunlar farklı boyutlara, yapılara, mevsimsel döngülere ve hava durumu üzerindeki etkilere sahip farklı durumlardır.
Stratosferik kutupsal girdap, 15 km'den 50 km'ye kadar yükselen, hızlı, siklonik olarak dönen rüzgarların olduğu bir alandır. Kutup gecesi başlarken Kuzey Kutbu veya Antarktika sıcaklıklarının hızla soğuduğu Sonbaharda oluşur. Kutup ile tropikler arasındaki artan sıcaklık farkı şiddetli rüzgarlara neden olur ve Coriolis etkisi girdabın dönmesineyol açar. İlkbaharda kutup gecesi sona erdiğinde stratosferik kutup girdabı bozulur. Ani bir stratosferik ısınma (SSW), kış aylarında stratosferik girdap bozulduğunda meydana gelen ve yüzey havası üzerinde önemli etkileri olabilen bir olaydır.
