Sinema tarihinin en büyük ikonları arasında gösterilen ve zarafeti, kusursuz tarzı kadar insani aidiyetleriyle de hafızalarda yer edinen Audrey Hepburn, Hollywood'un altın çağının en parlak yıldızları arasındadır.
Genelde Avrupalı kimliğiyle ve özellikle de Hollanda ve İngiltere bağlantılarıyla bilinen Hepburn’ün soy ağacının derinliklerinde, Ege’nin kalbine ve İzmir’e kadar uzanan şaşırtıcı ve bir o kadar da renkli yaşamı vardır.
Her ne kadar kendisi doğrudan İzmir doğumlu olmasa da, ailesinin bu coğrafyadaki varlığı, Osmanlı döneminin son yıllarındaki Levanten ve yabancı mülk sahipliği dinamikleri ve tarihin tozlu sayfalarında kalan olaylar, bu efsanevi ismi tamamen İzmir’e bağlar.
Van Heemstra Ailesi ve İzmir'e Uzanan Göç Yolu
Audrey Hepburn’ün anne tarafı, kökleri Orta Çağ’a kadar uzanan köklü ve aristokrat bir Hollanda ailesi olan Van Heemstra ailesine dayanmaktadır. Ailenin en dikkat çekici figürlerinden olan Audrey’nin büyükbabası olan ve bir dönem Hollanda’nın Güney Amerika’daki sömürgesindeki Surinam’da valilik de yapan Baron Aarnoud van Heemstra’dır.
19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nda yabancı uyruklulara mülk edinme haklarının tanınması ve özellikle Ege Bölgesi'nde tarımsal ticaretin cazibesi, pek çok Avrupalı yatırımcı ve soyluyu İzmir’e çekmiştir. Bu bağlamda, Van Heemstra ailesi de İzmir’e yerleşen ve bölgede büyük tarımsal faaliyetler yürüten aileler arasındadır.
Cumaovası’nda Bir Hollanda Çiftliği
Tarihi kayıtlara ve araştırmacıların ortaya koyduğu belgelere göre, Van Heemstra ailesi İzmir’in Cumaovası (bugünkü Menderes) bölgesinde devasa bir çiftlik satın almıştır. Aile, bu geniş arazi üzerinde yalnızca modern tarım yöntemleriyle pamuk ziraatı yapmakla kalmayarak aynı zamanda dünya çapında ün kazanan Ege’ye özgü Sultaniye üzümü üretimiyle de yakından ilgilenmiştir.
İzmir’in Levanten ticari yaşamının içerisinde aktif rol oynayan aile, dönemin kozmopolit yapısının bir parçası haline gelmiştir.
Çerkes Ethem ve Cumaovası Çiftliği
Audrey Hepburn’ün ailesinin İzmir’deki geçmişi, sadece tarımsal faaliyetlerle sınırlı kalmamış, aynı zamanda Kurtuluş Savaşı öncesi mütareke döneminin çalkantılı siyasi olaylarına da yakından tanıklık etmiştir. Van Heemstra ailesinin Cumaovası’ndaki çiftliğinin dönemin kilit figürlerinden biri olan Çerkes Ethem ile olan yollarına bile ışık tutmaktadır.
O dönemde Çerkes Ethem ve adamlarının gözlerini Van Heemstra ailesine ait bu zengin ve geniş çiftliğe diktiği, çiftlikten haraç almak ya da baskı kurmak istedikleri söylenmekterdir. Ancak dönemin İzmir Valisi Rahmi Bey’in duruma müdahale ederek jandarma göndermesi ve bu planları engellemesi, bölgede büyük bir güç mücadelesini de tetiklemiştir.
Bu tarihi enstantaneler aslında Hollywood’un zarafet simgesi Audrey Hepburn’ün köklerinin dayandığı coğrafyanın ne denli hareketli ve dramatik bir geçmişe sahip olduğunu da gözler önüne sermektedir.
Annesi Barones Ella van Heemstra
Audrey Hepburn’ün annesi Barones Ella van Heemstra, soylu bir aristokrat olarak dünyaya gelmiştir. Resmi biyografilerin çoğunda Ella’nın 12 Haziran 1900’de Hollanda’nın Arnhem yakınlarındaki Velp banliyösünde doğduğu söylenir.
Ancak İzmir’deki Levanten arşivlerini ve aile bağlantılarını inceleyen bazı yerel araştırmacılar ve yazarlar, ailenin İzmir’deki yoğun ticari ve mülkiyet geçmişi sebebiyle Ella van Heemstra’nın doğum yeri hakkında farklı iddialar öne sürmüştür. Kaynakların çoğu ailenin İzmir’deki dönemsel ikametleri ve ticari faaliyetleri dolayısıyla anne Ella van Heemstra’nın köklerinin İzmir ile doğrudan simgeleştiğini savunur. doğrudan simgeleştiğini savunur.
Audrey Hepburn İzmir’i Biliyor muydu?
Audrey Hepburn’ün kendi hayatı süresince İzmir’deki aile köklerine dair ne kadar bilgi sahibi olduğu ya da bu mirası ne ölçüde içselleştirdiği konusunda net bir yazılı beyan yoktur. Resmi otobiyografilerinde genellikle Hollanda’daki savaş yıllarına ve İngiliz kökenlerine odaklanılmıştır.
Audrey Hepburn’ün kendisi aslen İzmir doğumlu değildir. 4 Mayıs 1929 tarihinde Belçika’nın Brüksel kentinde dünyaya gelmiştir. Ancak efsanevi yıldızın anne tarafından ailesi İzmirli Levanten kökenlidir. Ve anne tarafı da uzunca bir süre İzmir'de yaşamış ve Cumaovası (Menderes) bölgesinde çiftçilik yapmıştır.
