Sosyolog/Kişisel Gelişim Uzmanı
Geçtiğimiz günlerde, 14 Kasım Dünya Sosyologlar Günü’nü geride
bıraktık. Biliyorsunuz, bu alan benim de mesleğim. Öncelikle,
toplumu anlamaya ve anlatmaya gönül vermiş tüm meslektaşlarımın
gününü bir kez daha kutluyorum.
Sosyoloji kelimesi geçince, toplum olarak bu bilimin içeriğine
dair zihnimizde ne yazık ki çok net bir fotoğraf oluşmuyor.
Gündelik hayatta da bunun somut örnekleriyle sık sık
karşılaşıyorum. Kendimi sosyolog olarak tanıttığımda çoğunlukla
“Ne yani, psikolog musunuz?” ya da “Sosyologlar tam olarak ne
yapar?” sorularını duyuyorum. İşte bu yüzden, bugünkü yazımda bu
kafa karışıklığını gidermek ve sosyolojinin hayatımıza nasıl
dokunduğunu biraz daha yakından anlatmak istedim.
Kısaca sosyoloji; toplumsal yapıları, ilişkileri, normları ve
kültürü inceleyen, insan davranışları üzerindeki görünmez
etkilere odaklanan bir sosyal bilimdir.
Tek bir cümleye sığdırsak da kapsama alanı aslında hayatın ta
kendisi kadar geniştir. Çünkü hiçbirimiz yalıtılmış varlıklar
değiliz; her birimiz büyük bir bütünün, bir toplumun parçasıyız.
Kendimizi, içine doğduğumuz kültürden, toplumun normlarından,
gelenek ve göreneklerinden soyutlayarak tanımlamamız mümkün
değildir. Alışkanlıklarımız, bakış açımız, hatta karakterimiz
büyük ölçüde bu toplumsal yapı içinde şekillenir ve gelişir.
Birey olarak insanı anlayabilmemiz için, öncelikle onun içinde
yaşadığı ve yeşerdiği toplumu anlamamız gerekir. Çünkü insan,
toplumun bir yansımasıdır.
Sosyoloji tam da bu noktada kritik bir rol üstlenir. Bireyi tek
başına, fanus içindeymiş gibi analiz etmek eksik bir yaklaşımdır.
Her birey, yaşadığı toplumun görünmez sınırlarından ve
kültüründen beslenerek kendi davranışlarını şekillendirir. Bu
bütünü görebilmek, toplumsal değerlerin insan psikolojisine
etkisini çözümlemek ve ulaşılan sonuçlar üzerinden bir toplum
profili çıkarmak oldukça zor ama bir o kadar da hayati bir
görevdir.
Bugün toplum olarak sosyolojinin önemini tam manasıyla idrak
edemeyişimizin altında, neden-sonuç ilişkisi kurma
alışkanlığımızın henüz yeterince gelişmemiş olması
yatıyor. Bütünü anlamanın, o büyük resmi görmenin bize
sağlayacağı faydanın bilincinde değiliz. Çoğu zaman bağlamdan
kopuk bir şekilde sadece “kendimizi” anlamaya odaklanıyoruz. Oysa
içinde yaşadığımız sosyokültürel ortamı anlamadan giriştiğimiz
her içsel yolculuk, bizi bir noktada eksik bırakıyor.
Düzenlediğim Kişisel Gelişim Atölyelerinde sadece bireye değil,
onu çevreleyen toplum yapısına da bu yüzden sıkça vurgu
yapıyorum. Kendi davranışlarımızın ne kadarının bizim öz
benliğimizden, ne kadarının ise toplumun bizi yönlendirdiği
kalıplardan geldiğini irdeliyoruz. Kişi, hissettiği yetersizliğin
veya üstlendiği rollerin kaynağını dışarıdaki toplumsal
beklentilerde bulduğunda, içsel odağını çok daha sağlıklı bir
yere taşıyabiliyor.
Konuyu bu geniş perspektiften ele aldığımızda, dinleyen
insanların da yaşadığı o derin farkındalığa şahit olmak benim
için en büyük motivasyon kaynağı oluyor. Unutmayalım ki birey,
yaşadığı toplumla bir bütündür. Yaşadığımız toplumu anladığımız
ölçüde kendimizi anlayabilir, ona dışarıdan bakabildiğimiz ölçüde
kendi sınırlarımızı çizebiliriz. Her birimizin, bu koca
kalabalığın içinde kendi özgün kimliğini tanımlama yolunun daima
açık olması dileğiyle…





