17 Kasım 2026, Salı
SON DAKİKA
Nebulcaz.com Nedir? Nebulcaz Hakkında Bilmeniz Gerekenler Süper Loto sonuçları açıklandı (12 Kasım 2026) Araç sahipleri dikkat! Herkes ödeyecek, işte yeni MTV tutarları 24 Kasım Öğretmenler Günü Mesajları 2026: En Güzel, Kısa ve Anlamlı Mesajlar Tuzlu Kahve 10. bölüm fragmanı neden yayınlanmadı? Tuzlu Kahve 10. bölüm fragmanı ne zaman yayınlanacak? Atatürk 2 filmi konusu nedir, oyuncuları kimler? Atatürk II: 1881-1919 nerede çekildi? Galatasaray’dan sol kanada sürpriz takviye: Köln’ün genç yıldızı radarda GSS borç affı çıkacak mı? 2017 öncesi borçlar silinecek mi, kimler yararlanacak? 2026 Green Card başvurusu olacak mı? Başvuru ekranı açıldı mı, kimler başvurabilir, DV-2027 ne zaman? Uzak Şehir dizisinde şok hata! Fragman yarım milyon izlendikten sonra silindi, seyirci isyan etti Survivor 2027 büyük ödülü ne kadar? Şampiyon kaç TL kazanacak, yarışma ne zaman başlayacak? Temizlik Benim İşim ne zaman başlayacak, Kadir Ezildi TV8’e mi geçti?
Teknoloji

Parlayan nesne sendromu nedir? Her işi yarım bırakmanın psikolojisi

Parlayan nesne sendromu, yeni fırsatların peşinde işleri yarım bırakmak demek. Uzman Klinik Psikolog belirtileri ve çözümü anlattı.

Parlayan nesne sendromu nedir? Her işi yarım bırakmanın psikolojisi

Parlayan nesne sendromu, kişinin sürekli yeni ve heyecan verici fırsatlara yönelip hiçbirini tamamlayacak sebatı gösterememesi olarak tanımlanıyor. Yarım kalan kurslar, açılıp bırakılan web siteleri, başlanıp bitirilmeyen kitaplar bu tablonun tanıdık işaretleri. Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi’nden Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, bu durumun uzun vadede umutsuzluk, yetersizlik hissi ve tükenmişlik gibi psikolojik sorunlara zemin hazırlayabildiğini söylüyor.

Parlayan nesne sendromu nedir?

İngilizcede “shiny object syndrome” olarak bilinen kavram, dikkatin yeni ve parlak görünen fırsatlar tarafından sürekli dağılmasını anlatıyor. Demir, sendromun belirtilerini şöyle sıralıyor: “Yeni pek çok fikriniz var ancak bunları uygulayamıyorsanız; sürekli olarak yeni hedeflere yöneliyor ancak onları asla sonuna kadar götüremiyorsanız; bir kurstan diğerine sürekli alan değiştiriyor ve kurslar yarım kalıyorsa; sürekli olarak yeni iş alanlarına girişiyor ve yeni web siteleri kuruyor, ancak bu siteleri geliştirmek için çabalamıyorsanız bu sendroma yakalanmış olabilirsiniz.”

Sosyal medya ve girişimcilik hikayeleri dikkati dağıtıyor

Demir’e göre teknolojinin hızla gelişmesi ve sosyal medyanın her an elimizin altında olması, her yerde yenilik ve girişimcilik haberleriyle karşılaşmamıza yol açıyor. “Parlak nesne sendromu da işte bu tip girişimcilik, start up projelerini kaçırmaya dair korku ve sürekli olarak bu tip durumlarla temas içinde olmayı getiriyor” diyen Demir, bunun üzerinde çalışılan işlerin aksaması ve yarım kalması şeklinde kendini gösterdiğini belirtiyor. Bu tablo, FOMO olarak bilinen kaçırma korkusuyla da yakından ilişkili.

Her yarım kalan iş motivasyonu düşürüyor

Bir işi sıfırdan bir başarı düzeyine taşımanın odaklanma, çaba ve sebat gerektirdiğini hatırlatan Demir, “Çevremizde başarıya ulaşmış, toplumdan onay almış bir iş gördüğümüzde hemen biz de yapmak istiyoruz. Bu durum o iş için verilen emeği görmezden gelip sadece parlaklığına aldanmamıza neden oluyor” diyor.

Demir’e göre parlaklığa dürtüsel olarak kapılanlar çoğu zaman o başarı için ödenen bedeli ödemeye hazır olmuyor: “O işi süreç için değil sonuç için istediklerinde emek vermek de yük geliyor ve girişilen iş yarım kalıyor. Her yarım kalmışlık kişinin beyninde eksik dopamin salınımı demek ki bu durum da motivasyonumuzu uzun vadede düşürüyor.”

Kısa vadeli dopamin, uzun vadeli tükenmişlik

Akımların ve trendlerin kısa vadede dopamin sağladığını, ancak bunun uzun vadede psikolojik sorunlar olarak geri döndüğünü vurgulayan Demir, “Umutsuzluk, karamsarlık, başarısızlık, yetersizlik hissi, depresyon, tükenmişlik gibi durumları tetikleyebiliyor” diyor.

Demir örnek olarak psikoloji bölümlerinin artan popülerliğini veriyor. Psikoterapist olmak için yıllar süren uzun bir yol olduğunu hatırlatan uzman, parlaklık peşinde koşan ancak çaba ve istekten yoksun kişilerin bu yolda yorulup yarıda bıraktığını gözlemlediklerini anlatıyor. Podcast serisi başlatmak, gezi ya da yemek tarifi sayfası açmak ya da beyaz yakalılar için şirkete sürekli yeni bir ürün almak da son dönemin parlayan nesneleri arasında sayılıyor.

Parlayan nesne sendromundan korunmanın yolları

Demir, sendromdan korunmanın kolay olmadığını, çünkü çevremizde çok sayıda parlayan nesne bulunduğunu söylüyor ve şu önerileri paylaşıyor:

  • Kendi alanınıza odaklanın: “Zamanı yeni trendleri kovalayarak harcamak yerine en iyi yaptığınız şeye odaklanın.”
  • Kolay kazanç vaatlerini sorgulayın: “Bu iş çok kolay, basit ve kısa yoldan para kazandırıyor gibi yorumları sorgulayın, hemen inanmayın.”
  • Kendinize doğru soruları sorun: Size ne kadar uyduğunu, hayatınıza uygun olup olmadığını, gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını ve size değer katıp katmayacağını yanıtlamadan adım atmayın.
  • Bilişsel yükü azaltın: Demir’e göre sürekli yeni ürün ve teklif öneren grupları takip etmek odağı bozuyor. Haber akışlarını, yazışma gruplarını ve bildirimleri kısıtlamak verimi artırabiliyor.

“Bekle ve gör” yaklaşımı

Demir, emin olunmayan durumlarda “bekle ve gör” yaklaşımını öneriyor: “Günümüzdeki hızlı teknolojik değişimlerle birlikte, birçok girişim hızlıca yükselip kayboluyor. Yeni bir iş için önce beklemek ve onun gelip geçici olmadığını görmek avantaj sağlayabilir. Beklemek aynı zamanda bir şeyin gerçek bir fırsat mı yoksa parlayan bir nesne mi olduğunu ayırt etmenize yarayacaktır.”

Fatmanur adlı kullanıcının avatarı
Yazar Fatmanur

Magazin ve yaşam editörü. 18 yıldır dijital medyada çalışıyor.

Yorum yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz.