17 Kasım 2026, Salı
SON DAKİKA
Nebulcaz.com Nedir? Nebulcaz Hakkında Bilmeniz Gerekenler Süper Loto sonuçları açıklandı (12 Kasım 2026) Araç sahipleri dikkat! Herkes ödeyecek, işte yeni MTV tutarları 24 Kasım Öğretmenler Günü Mesajları 2026: En Güzel, Kısa ve Anlamlı Mesajlar Tuzlu Kahve 10. bölüm fragmanı neden yayınlanmadı? Tuzlu Kahve 10. bölüm fragmanı ne zaman yayınlanacak? Atatürk 2 filmi konusu nedir, oyuncuları kimler? Atatürk II: 1881-1919 nerede çekildi? Galatasaray’dan sol kanada sürpriz takviye: Köln’ün genç yıldızı radarda GSS borç affı çıkacak mı? 2017 öncesi borçlar silinecek mi, kimler yararlanacak? 2026 Green Card başvurusu olacak mı? Başvuru ekranı açıldı mı, kimler başvurabilir, DV-2027 ne zaman? Uzak Şehir dizisinde şok hata! Fragman yarım milyon izlendikten sonra silindi, seyirci isyan etti Survivor 2027 büyük ödülü ne kadar? Şampiyon kaç TL kazanacak, yarışma ne zaman başlayacak? Temizlik Benim İşim ne zaman başlayacak, Kadir Ezildi TV8’e mi geçti?
Ekonomi

Kazananın Laneti Nedir? Bir Açık Artırmayı Kazanmak Neden Her Zaman İyi Haber Değildir?

Açık artırmayı kazandın ama içinde bir burukluk var mı? Kazananın lanetini, belirsiz değerin ve aşırı iyimser tahminlerin rolünü örneklerle anlattık.

Kazananın Laneti Nedir? Bir Açık Artırmayı Kazanmak Neden Her Zaman İyi Haber Değildir?

Finans

Bir müzayedede ya da internetteki açık artırmada son teklifi verip ürünü kaptığında ilk his zafer olur. Ama bazen birkaç gün sonra 'Acaba fazla mı ödedim?' sorusu belirir. Ekonomistler bu durumun tesadüf olmadığını, belirli koşullarda neredeyse sistematik olarak ortaya çıktığını söylüyor.

İçeriğin Devamı Aşağıda
Kazananın Laneti Reklam

1. İsmini petrol mühendisleri koydu

Kazananın Laneti - 2

Kavram ilk kez 1971'de Capen, Clapp ve Campbell adlı üç petrol mühendisinin makalesiyle tanındı. Açık deniz petrol sahalarının ihalelerini kazanan şirketlerin, beklediklerinden düşük getiri elde ettiğini fark ettiler ve buna 'kazananın laneti' dediler.

2. Laneti doğuran şey: Değerin belirsizliği

Kazananın Laneti - 3

Petrol sahasının altında ne kadar petrol olduğunu kimse kesin bilmez; herkes bir tahminde bulunur. Bir şeyin değeri herkes için aşağı yukarı aynı ama kimse tarafından tam bilinmiyorsa, ekonomistler buna 'ortak değer' durumu der ve lanet en çok burada ortaya çıkar.

3. Kazanan genellikle en iyimser tahmini yapandır

Kazananın Laneti - 4

Diyelim ki on kişi aynı şeyin değerini tahmin ediyor ve tahminlerin ortalaması gerçeğe yakın. Açık artırmayı genellikle en yüksek tahmini yapan kişi kazanır. Yani kazanmak, 'Benim tahminim diğer herkesinkinden yüksekti' demektir ve bu da büyük ihtimalle gerçek değerin üzerinde olduğun anlamına gelir.

4. Bozuk para kavanozu deneyi

Kazananın Laneti - 5

Araştırmacılar Bazerman ve Samuelson, 1983 tarihli çalışmalarında öğrencilerden içinde bozuk para olan bir kavanoz için teklif vermelerini istedi. Ortalama tahmin kavanozun gerçek değerinin altında kalsa bile, kazanan teklifler ortalamada gerçek değerin üzerine çıktı. Yani kazananlar ödülü almış ama çoğu zaman zarara girmişti.

5. Rakip sayısı arttıkça risk büyür

Kazananın Laneti - 6

Ne kadar çok kişi teklif verirse, içlerinden birinin değeri fazlasıyla abartmış olma ihtimali o kadar artar. Bu yüzden kalabalık açık artırmalarda kazanan teklif, ürünün gerçek değerinden daha da uzaklaşabilir.

İçeriğin Devamı Aşağıda
Kazananın Laneti - 7 Reklam

6. Her kazanan zarar etmez

Kazananın Laneti - 8

Kazananın laneti bir kural değil, bir eğilim. Teklif verenler belirsizliği hesaba katıp tekliflerini biraz aşağı çektiğinde ya da ürünün değerini iyi bildiğinde lanet ortadan kalkabilir. Pek çok kişi açık artırmadan memnun ayrılır.

7. Değeri sana özel olan ürünlerde durum farklı

Kazananın Laneti - 9

Büyükannenin evindeki bir tabloya benzediği için bir resme teklif veriyorsan, ürünün değeri senin için kişisel ve sen bunu biliyorsun. Bu tür 'özel değer' açık artırmalarında kazananın laneti çok daha zayıftır; çünkü bilmediğin bir şeyi tahmin etmiyorsun.

8. Heyecan da hesabı şaşırtabilir

Kazananın Laneti - 10

Açık artırmanın rekabet ortamı, ürünü almaktan çok 'kazanmak' isteğini tetikleyebilir. Son saniyelerde gelen teklifler insanı önceden koyduğu sınırın üzerine çıkmaya itebilir. Önceden bir üst sınır belirleyip ona sadık kalmak bu yüzden işe yarar.

9. Laneti spor transferlerinde ve şirket satın almalarında da görürüz

Kazananın Laneti - 11

Bir sporcu için kulüpler arasında yaşanan rekabet ya da bir şirketi satın almak için yarışan alıcılar da aynı mantığa tabidir.

Fatmanur adlı kullanıcının avatarı
Yazar Fatmanur

Magazin ve yaşam editörü. 18 yıldır dijital medyada çalışıyor.

Yorum yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz.