Hitit güneşi, Çorum'daki Alacahöyük'te kral mezarlarından çıkan ve yaklaşık 4 bin yıllık olduğu tahmin edilen bronz bir tören eseri. Arkeologların "güneş kursu" ya da "standart" adını verdiği bu eser 1973'te Ankara'nın amblemi oldu. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi 29 Haziran 1995'te Hitit güneşi yerine Atakule ve minarelerden oluşan yeni bir amblem kabul etti. Ankara'nın simgesi üzerindeki tartışma 31 yıldır sürüyor.

HİTİT GÜNEŞİ NEDİR?
Hitit güneşi, ortasında daire ya da yarım daire bulunan, üzerinde geyik, boğa ve kuş figürleri taşıyan bronz bir tören eseri. Alacahöyük'te 1935-1939 yıllarında Hamit Zübeyr Koşay ve Remzi Oğuz Arık'ın yürüttüğü kazılarda 14 kral mezarı ve 20'den fazla bronz standart bulundu. Eserlerin Milattan Önce 22. ile 20. yüzyıllar arasında kullanıldığı tahmin ediliyor.
Eserin ne için kullanıldığı kesin olarak bilinmiyor. Kazıyı yapan arkeologlar bunları dini törenlerde kullanılan eşyalar olarak yorumladı. Başka bir görüşe göre standartlar, ölüyle birlikte mezara konan bir arabanın ön kısmına takılıyordu. Dairenin güneşi ya da gök kubbeyi, hayvan figürlerinin ise bereketi simgelediği düşünülüyor.
HİTİT GÜNEŞİ GERÇEKTEN HİTİTLERE Mİ AİT?
Hitit güneşi aslında Hititlere değil, onlardan önce Anadolu'da yaşayan Hattilere ait. Ankara Üniversitesi'nin aktardığı bilgiye göre eser, Hititlerin Anadolu'ya yerleşmesinden yaklaşık 300 yıl önce yapıldı. "Hitit güneşi" adı halk arasında yerleşti ve kentin simgesi bu adla tanındı.
Güneş kursu Ankara Üniversitesi'nin amblemi olarak da kullanılıyor. Çorum il ve şehir logolarında da aynı motif yer alıyor. Hitit dönemine ait buluntulardan bir seçki 3 bin yıllık Hitit sırrı Ankara'da gün yüzüne çıktı haberinde yer alıyor.
HİTİT GÜNEŞİ NE ZAMAN ANKARA'NIN AMBLEMİ OLDU?
Hitit güneşi 1973'te dönemin Ankara Belediye Başkanı Vedat Dalokay döneminde kentin amblemi olarak seçildi. Güneş kursu 1995'e kadar yaklaşık 22 yıl belediyenin amblemi olarak kullanıldı. Kaynaklarda amblemin kabul yılı 1973, 1974 ve 1977 olarak farklı veriliyor.
SIHHİYE'DEKİ HİTİT GÜNEŞİ ANITINI KİM YAPTI?
Sıhhiye Meydanı'ndaki Hitit Güneş Kursu Anıtı'nı heykeltıraş Nusret Suman yaptı. Bronzdan yapılan ve yaklaşık 4 metre yüksekliğindeki anıt, Alacahöyük'te bulunan geyikli güneş kursunun büyütülmüş bir kopyası. Suman anıtın yapımına 1974'te başladı ve anıt 1978'de Sıhhiye'deki yerine yerleştirildi.
1905'te Selanik'te doğan Nusret Suman, 1978'de anıtın açılışına giderken geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetti. Anıt 2001'de restore edildi. Anıttaki geyik figürlerinin boynuzlarında 2015'te kırıklar olduğu basına yansımıştı.
ANKARA'NIN AMBLEMİ NEDEN DEĞİŞTİ?
Ankara'nın amblemi 1994 yerel seçimlerinin ardından değişen belediye yönetiminin kararıyla değişti. Melih Gökçek başkanlığındaki Büyükşehir Belediye Meclisi 29 Haziran 1995'te Hitit güneşi yerine Atakule, cami minaresi, hilal ve yıldızlardan oluşan yeni bir amblem kabul etti.
Yeni amblem 3 Temmuz 1995'te avukat Rahmi Kumaş tarafından yargıya taşındı. Ankara 2. İdare Mahkemesi 20 Mart 2001'de belediyenin amblem belirleme yetkisi olmadığı gerekçesiyle amblemi iptal etti ve Danıştay 8. Dairesi kararı 2 Nisan 2002'de onadı. Belediyelere amblem belirleme yetkisi veren yasal düzenlemenin ardından belediye amblemi 14 Ocak 2005'te yeniden kabul etti. Ankara 3. İdare Mahkemesi bu kez amblemi Ankara'yı temsil etmediği gerekçesiyle esastan iptal etti.
ANKARA'NIN BUGÜNKÜ AMBLEMİNDE NE VAR?
Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin bugünkü ambleminde hilal ve yıldız, beş yıldız, Atakule silueti, iki minare ve Ankara Kalesi figürleri yer alıyor. Belediyenin 25 Temmuz 2011 tarihli duyurusuna göre amblem Büyükşehir Belediye Meclisi'nde AK Parti ve MHP'li üyelerin oylarıyla kabul edildi.
Duyuruya göre beş yıldız Anadolu'da kurulan Türk devletlerinin başkentleri olan Konya, Bursa, Edirne, İstanbul ve Ankara'yı simgeliyor. Atakule ve minareler Hacettepe sırtlarından görülen kent siluetini anlatıyor. Sitemizin 18 Kasım 2026'daki incelemesine göre belediyenin internet sitesinde bu amblem kullanılmaya devam ediyor. Belediye meclisinde 2010'da kabul edilen "gülen Ankara kedisi" kent logosu da daha sonra yargı kararıyla iptal edilmişti.
HİTİT GÜNEŞİ YENİDEN AMBLEM OLABİLİR Mİ?
Hitit güneşinin yeniden amblem olabilmesi için Büyükşehir Belediye Meclisi'nde üçte iki çoğunluk gerekiyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 29 Nisan 2024'teki açıklamasına göre yeni bir tanıtıcı amblem belirlenmesinde salt çoğunluk, mevcut amblemin değiştirilmesinde ise üçte iki çoğunluk aranıyor. Belediye, CHP grubunun bu çoğunluğa tek başına ulaşamadığını belirterek amblemin bir yarışmayla Ankara halkına bırakılmasını meclisteki gruplara önereceğini duyurdu.
Mansur Yavaş 25 Nisan 2019'da da amblem değişikliğinin meclisteki sandalye dağılımı nedeniyle "bu dönemde zor" olduğunu söylemişti. Belediye bu dönemde Hitit güneşini BELKO Vitamin büfelerinde, EGO'nun kırmızı otobüslerinde ve Seğmenler Su şişelerinde kullandı.
ORİJİNAL HİTİT GÜNEŞİ NEREDE SERGİLENİYOR?
Alacahöyük'te bulunan güneş kurslarının büyük bölümü Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergileniyor. Bir kısmı Alacahöyük'teki müzede bulunuyor. Çorum Arkeoloji Müzesi'nde ise kral mezarlarının ve standartların kopyaları yer alıyor.
Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Altındağ ilçesinde Ankara Kalesi'nin eteğinde bulunuyor. Kentteki diğer müzeler ve ziyaretçi sayıları Ankara'da kaç müze var haberinde, kültür ve sanat dünyasındaki gelişmeler kültür sanat haberlerinde yer alıyor.
Kaynak: Haber Merkezi





