Türk ve Amerikan vatandaşı matematikçi Levent Hasan Ali Alpöge, 2026 yılında yapay zekâdan yararlanarak gerçekleştirdiği matematik araştırmalarıyla uluslararası bilim gündeminde yer aldı. Sayılar teorisi ve aritmetik istatistik alanındaki çalışmalarıyla tanınan Alpöge, Harvard Üniversitesindeki araştırma görevinin ardından yapay zekâ şirketi Anthropic'e katıldı. Özellikle Jacobian sanısı, Hopf problemi ve Navier-Stokes denklemleri üzerine yürüttüğü çalışmalar dikkat çekti.
Harvard, Cambridge ve Princeton üniversitelerinde eğitim alan Alpöge, 2026 yılında Anthropic'in Claude yapay zekâ modelinden yararlanarak matematikte uzun yıllardır araştırılan problemlere ilişkin yeni sonuçlar duyurdu.
Levent Alpöge kimdir?
Levent Hasan Ali Alpöge, 1 Nisan 1992 tarihinde ABD'nin New York eyaletindeki Long Island bölgesinde dünyaya geldi.
Türk ve Amerikan vatandaşlığı bulunan Alpöge, matematik alanında sayılar teorisi, aritmetik istatistik ve cebirsel geometri üzerine araştırmalar yürütüyor.
Eğitim hayatına ABD'de başlayan Alpöge, Harvard Üniversitesindeki lisans eğitiminin ardından Cambridge ve Princeton üniversitelerinde akademik çalışmalarını sürdürdü.
Harvard Society of Fellows bünyesinde genç araştırmacı üye olarak görev yapan matematikçi, daha sonra yapay zekâ şirketi Anthropic'in teknik kadrosuna katıldı.
Levent Alpöge kaç yaşında, nereli?
Levent Alpöge, 1 Nisan 1992 doğumlu ve 20 Kasım 2026 itibarıyla 34 yaşında.
ABD'nin New York eyaletine bağlı Long Island bölgesinde dünyaya gelen matematikçi, çocukluk ve gençlik yıllarını burada geçirdi.
Dix Hills'teki Half Hollow Hills High School West okulunda öğrenim gördü.
Hem Türkiye hem de ABD vatandaşlığı bulunan Alpöge, eğitim hayatının ardından akademik kariyerini matematik araştırmalarına yöneltti.
Levent Alpöge hangi üniversitelerde okudu?
Levent Alpöge, dünyanın önde gelen üniversitelerinde matematik ve fizik eğitimi aldı.
Harvard Üniversitesi
2014 yılında Harvard Üniversitesinden matematik alanında lisans, fizik alanında ise yüksek lisans derecesiyle mezun oldu.
Eğitimini en yüksek akademik onur derecesi olan summa cum laude ile tamamladı.
Lisans tezini Jacob Tsimerman danışmanlığında hazırladı. Çalışmasında eliptik eğrilerin tam sayı noktalarını araştırdı.
Cambridge Üniversitesi
Churchill Bursu kazanarak İngiltere'deki Cambridge Üniversitesinde eğitimine devam etti.
Mathematical Tripos programının üçüncü bölümünü tamamlayarak 2015 yılında Master of Advanced Studies derecesini aldı.
Princeton Üniversitesi
Doktora eğitimini Princeton Üniversitesinde tamamladı.
2020 yılında matematikçi Manjul Bhargava danışmanlığında hazırladığı Points on Curves (Eğriler Üzerindeki Noktalar) başlıklı teziyle doktora derecesi kazandı.
Levent Alpöge'nin bilimsel kariyeri nasıl başladı?
Alpöge, henüz lise yıllarında matematik ve bilgisayar bilimleri alanındaki araştırmalarıyla dikkat çekti.
2010 yılında kan damarlarına ait manyetik rezonans görüntülerinin algoritmalarla analiz edilmesine yönelik projesiyle Intel Science Talent Search yarışmasında finalist oldu.
Bu dönemde CUDA teknolojisiyle optimize edilen damar tespit yöntemleri üzerinde çalıştı.
Üniversite yıllarında Barry Goldwater Bursu'nu kazandı. Daha sonra Harvard bünyesinde çeşitli akademik ödüllere layık görüldü.
Alpöge'nin adı, asteroit kuşağında yer alan 25898 Alpöge adlı gök cismine de verildi.
Harvard'dan Anthropic'e uzanan kariyeri
Doktorasını 2020 yılında tamamlayan Levent Alpöge, Columbia Üniversitesi ve Harvard bünyesinde Ulusal Bilim Vakfı (NSF) destekli doktora sonrası araştırmalar yürüttü.
2021-2025 yılları arasında Harvard Society of Fellows bünyesinde Junior Fellow olarak görev yaptı.
Bu dönemde sayılar teorisi, eliptik eğriler ve aritmetik istatistik alanlarında araştırmalar gerçekleştirdi.
Harvard'daki görevinden sonra Anthropic şirketine katılan Alpöge, matematiksel problemlerin çözümünde yapay zekâ modellerinden yararlanmaya başladı.
Levent Alpöge neden gündemde?
Levent Alpöge, özellikle 2026 yılında yapay zekâ yardımıyla gerçekleştirdiğini açıkladığı matematik araştırmalarıyla gündeme geldi.
Anthropic'in Claude modelini kullanan Alpöge, uzun yıllardır çözülemeyen bazı matematik problemlerine ilişkin karşıt örnekler ve çözüm önerileri geliştirdiğini duyurdu.
Bu çalışmalar arasında Jacobian sanısı, Carathéodory sanısı, Hopf problemi ve Navier-Stokes denklemleri bulunuyor.
Alpöge'nin duyuruları, yapay zekâ modellerinin matematiksel araştırmalarda nasıl kullanılabileceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
87 yıllık Jacobian sanısına karşıt örnek sundu
Levent Alpöge, 19 Temmuz 2026 tarihinde üç boyutlu uzayda Jacobian sanısı için karşıt örnek bulduğunu duyurdu.
Alpöge, örneğin Anthropic tarafından geliştirilen Claude Fable 5 adlı yapay zekâ modeli kullanılarak keşfedildiğini açıkladı.
Jacobian sanısı, cebirsel geometride polinom dönüşümlerinin matematiksel özelliklerini konu alıyor.
Alpöge'nin paylaştığı örnek, Jacobian determinantı sıfırdan farklı sabit bir değer taşımasına rağmen birebir olmayan bir polinom dönüşümüne dayanıyor.
Duyurunun ardından matematikçiler tarafından yapılan hesaplamalarda örneğin ilgili özelliklerinin doğrulandığı aktarıldı.
Bununla birlikte Jacobian sanısının iki değişkenli durumu çözülmemiş problemler arasında bulunuyor.
Yapay zekâyla Hadamard matrisleri oluşturdu
Alpöge, 12 Ağustos 2026 tarihinde Philippe Voinov ve Saul Reynolds-Haertle ile birlikte yeni bir araştırma sonucunu paylaştı.
Araştırmacılar, Claude yapay zekâ sisteminden yararlanarak daha önce örneği bilinmeyen 12 farklı mertebede Hadamard matrisi oluşturduklarını açıkladı.
Bu mertebeler şöyle sıralandı:
668, 716, 892, 1132, 1244, 1388, 1436, 1676, 1772, 1916, 1948 ve 1964.
Özellikle 668 mertebesi, 2005 yılından bu yana Hadamard sanısı açısından çözülememiş en küçük durum olarak dikkat çekiyordu.
Carathéodory sanısına ilişkin yeni çalışma
John-Paul Smith ve Anthropic'in Claude yapay zekâ sistemiyle yürütülen çalışmada, matematiksel bir karşıt örneğin doğrulandığı belirtildi.
Alpöge, araştırmaya başlangıçta konuyla ilgili bilgi edinmek amacıyla yöneldiğini, ancak literatürdeki karmaşık durumu fark edince yapay zekâ modelinden yararlanmayı denediğini aktardı.
Araştırma sonucunu sosyal medya platformu X üzerinden kamuoyuyla paylaştı.
Hopf problemi için çözüm geliştirdiğini açıkladı
Levent Alpöge, 23 Ağustos 2026 tarihinde Hopf problemi üzerine yaptığı çalışmanın sonuçlarını duyurdu.
Anthropic'in yapay zekâ modellerinden yararlanarak altı boyutlu bir küre üzerinde karmaşık yapı oluşturduğunu açıkladı.
Bu gelişmenin, matematikte uzun yıllardır araştırılan Hopf problemine olumlu yanıt sunduğunu belirtti.
Alpöge, aynı gün kişisel internet sitesinde çalışmasının kanıtını içeren yaklaşık 100 sayfalık bir belge yayımladı.
Çalışma, matematik ve yapay zekâ alanındaki yayınlarda da ele alındı.
Navier-Stokes problemi üzerine de çalıştı
Levent Alpöge, New York Üniversitesi matematikçilerinden Tristan Buckmaster ile birlikte Navier-Stokes denklemleri üzerine araştırmalar gerçekleştirdi.
Navier-Stokes denklemleri, akışkanların hareketini açıklamak için kullanılan matematiksel denklemler arasında bulunuyor.
Bu denklemlerin çözümlerinin varlığı ve düzgünlüğü sorunu, matematikteki yedi Milenyum Problemi'nden biri olarak kabul ediliyor.
Alpöge ve Buckmaster, Ağustos 2026'da bazı akışkan modellerinde sonlu sürede çözüm değerlerinin sınırsız büyümesine ilişkin sonuçlar geliştirdiklerini duyurdu.
Araştırmacılar çalışmalarında Claude ve OpenAI'ın Codex sistemlerinden yararlandı.
Elde ettikleri sonuçları Lean adlı matematiksel kanıt doğrulama yazılımıyla incelediler.
OpenAI ile yaşanan matematik tartışması
8 Eylül 2026 tarihinde OpenAI, Navier-Stokes problemi üzerinde yürütülen araştırmalara ilişkin bir çözüm duyurusu yaptı.
Bu gelişmenin ardından Tristan Buckmaster, OpenAI araştırmacılarının kendi özel çalışmalarına erişmiş olabileceğini öne sürdü.
Buckmaster'ın iddiası, yapay zekâ destekli bilimsel araştırmalarda çalışmaların sahipliği ve öncelik hakkı konusunda tartışma yarattı.
Ancak söz konusu iddia, tek başına özel araştırma verilerine izinsiz erişildiğinin kanıtı olarak değerlendirilmiyor.
Alpöge ve Buckmaster'ın çalışmaları da matematikte yapay zekâ kullanımının araştırma süreçlerini nasıl değiştirdiğine ilişkin tartışmaların önemli başlıklarından biri oldu.
Hilbert'in onuncu problemi üzerine çalışmaları
Levent Alpöge, sayı teorisi alanında Hilbert'in onuncu problemi üzerine de araştırmalar gerçekleştirdi.
2025 yılında Manjul Bhargava, Wei Ho ve Ari Shnidman ile birlikte hazırladığı çalışmada, cebirsel sayı cisimlerinin tam sayılar halkaları üzerinde Hilbert'in onuncu probleminin çözümüne ilişkin matematiksel sonuçlar sundu.
Araştırmacılar, belirli polinom denklemlerinin çözümünün bulunup bulunmadığını kararlaştıracak genel bir algoritmanın varlığına ilişkin sorunu ele aldı.
Çalışma, Inventiones Mathematicae dergisinde yayımlandı.
Alpöge ve çalışma arkadaşlarının geliştirdiği yaklaşım, 2024 yılında Peter Koymans ve Carlo Pagano tarafından elde edilen sonuca alternatif bir kanıt sundu.
Levent Alpöge hangi ödülleri kazandı?
Levent Alpöge, akademik kariyeri boyunca çeşitli ödül ve burslara layık görüldü.
Başlıca ödülleri ve akademik başarıları şöyle:
-
2015 – Morgan Ödülü: Lisans düzeyindeki matematik araştırmaları nedeniyle verildi.
-
2014 – Sophia Freund Ödülü: Harvard Üniversitesi tarafından verildi.
-
2014 – Captain Jonathan Fay Ödülü: Harvard bünyesindeki akademik başarıları kapsamında kazandı.
-
Barry Goldwater Bursu: Bilimsel araştırma alanındaki başarıları nedeniyle aldı.
-
Churchill Bursu: Cambridge Üniversitesindeki ileri matematik eğitimini destekledi.
Alpöge, 2015 yılında aldığı Morgan Ödülü ile genç yaşta matematik araştırmalarında tanınan isimler arasına girdi.
Levent Alpöge hangi alanlarda çalışıyor?
Levent Alpöge'nin araştırmaları özellikle ileri matematik ve yapay zekâ destekli matematiksel keşifler üzerinde yoğunlaşıyor.
Çalışma alanları arasında sayılar teorisi, aritmetik istatistik, cebirsel geometri, eliptik eğriler, polinom denklemleri ve akışkanlar mekaniğine ilişkin matematiksel problemler yer alıyor.
Harvard'daki akademik çalışmalarını Anthropic bünyesindeki yapay zekâ araştırmalarıyla sürdüren Alpöge, 2026 yılında duyurduğu sonuçlarla matematik ve yapay zekâ alanlarının kesişiminde gündeme gelen araştırmacılardan biri oldu.
Kaynak: HABER MERKEZİ







