Prof. Dr. Hüseyin Kaya Çilingiroğlu, İstanbul Tıp Fakültesinde genel cerrahi uzmanları yetiştiren, bağırsak ve safra yolu hastalıklarının cerrahi tedavisi üzerine çalışan bir hekimdi. Sürmene’de doğan Çilingiroğlu, uzmanlık eğitimini aldığı Çapa’da Genel Cerrahi Kürsü Başkanlığına kadar yükseldi. Gençliğinde futbol oynadığı sahalara daha sonra hekim kimliğiyle döndü.
Sürmene’den İstanbul’a, Çapa’dan Würzburg’a
İlk ve orta öğrenimini Trabzon ve Erzurum’da, lise öğrenimini İstanbul’da tamamladı. 1956’da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu. İki yıl sonra Çapa’daki I. Cerrahi Kliniğinde uzmanlık eğitimine başladı.
1962’de uzmanlık sınavını verdi. Aynı yıl üniversitesi tarafından Almanya’ya gönderildi. 1965’e kadar Würzburg Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalıştı ve özellikle karın cerrahisinde deneyim kazandı.
Çapa’ya dönüşünde akademik çalışmalarını sürdürdü. 1967’de doçent oldu, ertesi yıl İstanbul Tıp Fakültesi I. Cerrahi Kürsüsünde doçent kadrosuna atandı. 1973’te profesör unvanını aldı, 1974’te profesör kadrosuna geçti.
Çapa’da uzmanlık eğitimi ve cerrahların ilk proktoloji kongresi
Çilingiroğlu, 1980’den 1982’ye kadar İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kürsüsüne başkanlık etti. Bu dönemde danışmanlığını üstlendiği uzmanlık tezlerinden birini Levent Çağlar 1981’de tamamladı. Tez, safra akışının engellendiği deneysel koşullarda böbreğin oksijensiz kalmasının nasıl bir hasara yol açtığını inceliyordu.
1982’de Ankara’da kurulan Ulusal Cerrahi Derneğinin kurucuları arasında yer aldı. Aynı yıl Marmaris’te, kalın bağırsağın son bölümü ve anüs hastalıklarıyla ilgilenen cerrahları bir araya getiren I. Ulusal Proktoloji Kongresi’ne İstanbul Tıp Fakültesinden meslektaşlarıyla birlikte katkı verdi. İlki dört gün süren bu toplantıyı sonraki yıllarda başka kongreler izledi. Çilingiroğlu, bu buluşmalardan doğan Türk Kolon ve Rektum Cerrahisi Derneğinde ikinci başkanlık yaptı.
İki bağırsak ameliyatı, üç safra yolu vakası
Çilingiroğlu’nun 1994’te Dursun Buğra ve meslektaşlarıyla yayımladığı bir makale, kronik kabızlık yakınması olan iki hastayı konu alıyordu. Hastalardan birinde genişleme kalın bağırsağın son bölümü olan rektumla sınırlıydı. Diğerinde ise kolon genişlemişti. Ekip, aynı yakınmayla başvuran bu iki hastada genişlemenin yerini nasıl belirlediğini ve her biri için hangi ameliyatı seçtiğini anlattı.
1995’te ilk yazarı olduğu Caroli hastalığı çalışmasını Türker Bulut, Dursun Buğra ve Ali Akyüz ile yayımladı. Karaciğer içindeki safra yollarının doğuştan genişlediği bu nadir hastalıkta, üç hasta da titremeyle yükselen ateş nöbetleriyle başvurmuştu. Görüntüleme ise üçünde aynı tabloyu göstermiyordu. Hastalık bir kişide karaciğerin sol lobuyla sınırlıydı ve o bölgenin çıkarılması yeterli oldu. Ekip, hastalığın daha yaygın olduğu diğer iki vakada safra akışını sağlamak için uyguladığı farklı girişimleri aktardı.
İstanbulspor formasından federasyonun sağlık kuruluna
Çilingiroğlu’nun sporla ilişkisi öğrencilik yıllarına uzanıyordu. İstanbulspor’da futbol oynadı, daha sonra aynı kulübün yönetiminde futbol şubesinin sorumluluğunu üstlendi. İstanbul Üniversitesi Spor Birliği Başkanlığı da yaptı. 1990–1996 yılları arasında Türkiye Futbol Federasyonunun ilk sağlık kuruluna başkanlık etti. Bu yıllarda kendisi de spor yapmayı sürdürdü ve veteran tenis turnuvalarına katıldı.
4 Eylül 1996’da İstanbul Tıp Fakültesinden emekli olan Çilingiroğlu, 28 Temmuz 2001’de İstanbul’da hayatını kaybetti. Üniversitesinde adı, cerrahlıkla sporculuğun buluştuğu bir yerde kaldı. Uzmanlık eğitimine başladığı Çapa’da, İstanbul Tıp Fakültesi yerleşkesindeki kapalı spor salonuna “Prof. Dr. Kaya Çilingiroğlu Spor Salonu” adı verildi.





