Dragon Runner, şehir içi çatışma ve bomba imhası için tasarlanmış, yaklaşık 9 kilogramlık (20 libre) küçük bir keşif robotudur. Hafif olduğu için askerin elinde taşınıp pencereden, çitin üstünden veya hareket hâlindeki araçtan fırlatılabiliyor.
Dragon Runner nasıl ortaya çıktı?
Proje, ABD Deniz Piyadeleri Harp Laboratuvarı’nın (USMC Warfighting Laboratory) finansmanıyla ve Carnegie Mellon Üniversitesi (CMU) ortaklığında başladı. Tasarım CMU’da yapıldı; elektronik aksam ile termoplastik gövdeyi QinetiQ üretiyor. İlk geliştirme çalışmalarının bir bölümünü ABD Deniz Araştırma Laboratuvarı yürüttü.
Boyut ve dayanıklılık
Robotun dört tekerleği var. Boyu yaklaşık 38 cm, eni 30 cm’den az, yüksekliği 13 cm. Gövde o kadar sağlam tasarlanmış ki 70 km/sa hızla giden araçtan, merdiven boşluğundan veya üçüncü kattaki pencereden atılabiliyor. Hangi yüzüyle düştüğü önemli değil: robotun doğru bir “üst” yüzü yok, ters de çalışıyor.
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Ağırlık | Yaklaşık 9 kg (20 lb) | Elle taşınıp fırlatılabilir |
| Ölçü | 38 cm uzunluk <30 cm genişlik, 13 cm yükseklik |
Orijinal tekerlekli sürüm |
| Yürüyüş takımı | 4 tekerlek | Sonradan kanatçık ve palet eklendi |
| Dayanım | 70 km/sa’lik araçtan atış üçüncü kat penceresi |
Wikipedia’ya göre |
Üç çalışma modu
Robotun önünde eğilebilen bir kamera var; görüntü kablosuz modemle operatörün kumandasına aktarılıyor. Böylece asker köşe başının veya kapının ardında ne olduğunu kendisi görmeden öğrenebiliyor.
- Sürüş modu: Robot ilerler, görüntüyü operatöre iletir.
- Nöbet (sentry) modu: Robot yerinde durur; mikrofon ve sensörlerle yaklaşık 9 metre (30 fit) çevresindeki hareketi algılar, bir şey fark ederse operatörü uyarır.
- İzleme (watch) modu: Robot hareketsiz bekler ve görüntüyü iletir.
Merdiven sorunu ve ek parçalar
İlk sürüm kendi başına merdiven çıkmak için tasarlanmamıştı; asker onu merdivenin tepesine taşıyıp bırakıyordu. Sonraki değişikliklerde robota kanatçıklar (flipper) ve paletler eklendi. Bu parçalar sahada, alet gerektirmeden askerin kendisi tarafından takılıp sökülebiliyor.
Sahada nasıl kullanılır?
Tipik bir kullanımda asker, şüpheli bir binanın kapısından içeri robotu atar veya yerden sürer. Robot önden yürürken operatör, kumandanın ekranında odayı, koridoru ve köşeleri görür. Nöbet modu, robotun bir kapı ağzına bırakılıp arkadan gelen hareketi izlemesi gibi senaryolarda işe yarıyor. Bomba imhada ise önce robot gider; şüpheli nesne uzaktan incelenir ve karar buna göre verilir.
Robotun asıl değeri, bir insanın tehlikeye girmeden önce bilgi toplamasını sağlamasıdır. Zırhlı bir araç veya büyük bir bomba imha robotu bu işi yapabilir, ama sokak aralarında, bodrumlarda ve dar koridorlarda küçük ve hafif bir robot çok daha pratiktir.
Sürümler ve değişiklikler
Orijinal sürüm dört tekerlekli ve hafifti. Zamanla paletler ve kanatçıklar gibi modüler eklentilerle sahadaki engellere uyum sağlayan sürümler ortaya çıktı. Wikipedia’daki tarife göre bu parçalar aletsiz takılıyor; böylece aynı robot düz zeminde tekerlekle, bozuk arazide paletle kullanılabiliyor.
Kullanıcılar ve sözleşme bilgisi
Ocak 2010’da İngiliz ordusu, QinetiQ ile yapılan yaklaşık 12 milyon sterlinlik sözleşmeyle yaklaşık 100 Dragon Runner sipariş etti. Amaç, Afganistan’da bomba imha uzmanlarının el yapımı patlayıcıları (EYP) bulup etkisiz hale getirmesini kolaylaştırmaktı. İngiliz Savunma Bakanlığı, robotun yol kenarı bombalarına karşı ilk kullanımda işe yaradığını duyurmuştu. Robotun 2012’de İngiliz ordusuyla Ürdün’deki bir tatbikatta paletli sürümüyle görüntülendiği de belgelenmiş durumda. ABD tarafında CMU’nun robotunun Irak’a gönderileceği 2004’te basında yer aldı. Diğer kullanıcılar ve toplam üretim adedi bu kaynaklarda açıklanmadı.
Fırlatılabilir robotlar neden önemli?
Şehir içi çatışmada en tehlikeli an, bir odaya veya binaya ilk girişdir. Küçük bir robot bu ilk bakışı askerin yerine yapar. Aynı mantık bomba imhada da geçerli: şüpheli nesneye insan yerine robot yaklaşır. Dragon Runner bu iş için hafifliği ve sağlamlığı öne çıkaran bir tasarım; ağır, paletli büyük robotların gidemediği dar yerlere sığması asıl avantajı.
Sınırlar
Çok küçük bir robotun bazı doğal sınırları var. Menzili ve görüş alanı büyük araçlara göre kısıtlı, taşıyabileceği sensör sayısı az ve engebeli arazide yüksek kalkan yüzeylere tırmanması zor. Bu yüzden Dragon Runner, tek başına bir çözüm değil; bomba imha ekiplerinin ve şehir içi harekâtta ilerleyen birliklerin araç setindeki hafif bir parçadır. Ağır robotlar ve büyük insansız yer araçları ayrı bir ihtiyaca, yani uzun mesafe ve yük taşımaya hizmet eder.
Bilinmeyenler
Pil ömrü, kumanda menzili ve güncel sürümlerin teknik ayrıntıları burada kullandığımız kaynaklarda yer almıyor; bu yüzden rakam verilmedi. Üretici sayfasındaki güncel veri sayfasına bakmak gerekir.





