Hacı Fettah Kimdir?
Bu hafta sizlere Konya’nın üçüncü büyük mezarlığı olan ve Meram ilçesinde 25.000 metrekarelik geniş bir alana yayılan Hacı Fettah Mezarlığı’na ismini veren Hacı Abdülfettah Çavuş’tan bahsetmek isterim.
Mezarlığın kuzeydoğusunda yer alan Hacı Fettah Camii, kitabeye göre Konyalı Hacı Abdülfettah Çavuş ve oğlu Hacı Abdullah tarafından yaptırılmıştır. Güneybatısında ise Külahçı Camii’nin bulunduğu bu tarihî mezarlık, altı giriş kapısı ve içinden geçen küçük sulama kanalıyla şehrin kadim dokusunu korumaktadır. Ölümlerinin ardından 1131/1718 yılında buraya defnedildikleri için mezarlığın bu tarihlerden itibaren oluşmaya başladığı düşünülse de, mezar taşlarındaki veriler bu geçmişin 13. yüzyıl başlarına, yani Selçuklu dönemine kadar uzandığını göstermektedir. Üzerindeki yazıları tahrip olmuş veya toprağa gömülmüş taşlar dikkate alındığında bu tarihin daha da gerilere gitmesi mümkündür. Mezarlığın içerisinde Muhammed Bahaeddin Kudsî Hazretleri, Muhterem Kâmil Evliya ve Fahri Efendi gibi Konya’nın manevi dünyasına yön vermiş pek kıymetli zatlar medfundur.
Hacı Abdülfettah Çavuş, 1600'lü yılların ortalarında Konya’nın Hoşhan Mahallesi'nde doğmuştur. Babası Hacı Mustafa Efendi, dedesi Ahmet Efendi'dir. Bölgedeki harap bir mescidi yenileyerek camiye dönüştürmüş, ayrıca bir medrese, mektep ve çeşitli hayratlar inşa ettirmiştir. Çeşitli mülklerini bu eserlere vakfeden Fettah Çavuş’un Osman, Abdullah, Sakine ve Meryem adında dört evladı bulunmaktaydı. Yeniçeri ocağına mensup olan Hacı Fettah ile oğlu Abdullah, camiyi izinsiz yaptırdıkları veya şikâyet edildikleri yönündeki iddialar neticesinde 1718-1719 yıllarında idam edilmişlerdir. Araştırmacı Mustafa Ataman Abdullah’ın oğlu değil kardeşi olduğunu belirtirken, Mehmet Ali Uz soyunun Konya ve Gümülcine'de devam ettiğini aktarmaktadır.
Hacı Fettah ile oğlu Abdullah’ın yeniçeri serpuşlu mezar taşları caminin doğusunda yer alır. Hacı Fettah'ın kabir taşında Arapça “Ölüm bir şerbettir herkes onu içer. Ölüm bir attır herkes ona biner. Kabir bir sayebândır herkes orada oturur.” anlamında ifadeler bulunurken, Abdullah Çavuş'un taşında “Eğer dünya bize baki kalaydı, Felekten intikam almak kolaydı…” dizeleri yer almaktadır. Bu kitabelerin tam metinleri ve detayları ilgili kaynaklarda görülebilir.
Şehrimizde bulunan büyüklerimizin kıymetlerini bilip himmetlerine lâyık olabilmek duası ve ruhaniyetlerine birer Fatiha hediye etmek temennisiyle.
Sevgi ve saygı ile…
