Bedevi denildiğinde akla ilk olarak Arabistan'ın uçsuz bucaksız çöllerinde yaşayan göçebe topluluklar geliyor. Peki, bu toplulukların 150 yıl önce Diyarbakır'ın güneyinde yüzlerce köyü harap ettiğini biliyor muydunuz?
Tarihî kayıtlara göre, 1869 yılında Diyarbakır'ın güneyinde, Şanlıurfa, Siverek, Mardin ve Nusaybin'e kadar uzanan geniş bir coğrafyada yaklaşık 600 köy harap durumdaydı. Bir zamanlar büyük ölçüde tarım yapılan, verimli topraklarıyla bilinen bu yerleşimlerin, Bedevi aşiretlerinin baskınları nedeniyle boşaltıldığı kaydediliyor.
Bedevilerin Musul'a kadar uzanan geniş bir alanda etkili olduğu aktarılıyor.
BEDEVİLER DİYARBAKIR'A NASIL GELDİ ?
Bedevilerin yalnızca Arabistan'da yaşadığı düşünülse de tarihî coğrafyalarının çok daha geniş olduğu belirtielrek, Suriye, Mezopotamya ve bugünkü Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimlerinin de göçebe Arap topluluklarının hareket alanı içerisinde yer aldığı anlatılıyor.
Arşiv kayıtlarına göre, özellikle Mardin ile Musul arasındaki bölgede etkili olan Bedevi aşiretleri, hayvancılıkla geçiniyor ve mevsimlere göre geniş alanlarda hareket ediyordu. Yerleşik köylerle yaşanan otlak, geçiş güzergâhı ve güvenlik sorunları ise zaman zaman çatışmalara dönüşüyordu.
Tarihi kayıtlarda, Bedevi aşiretlerinin dönemin önemli askerî merkezlerinden biri olan Diyarbekir'in (Amid) hemen yakınındaki köyler bile baskınlarının 19. yüzyılın sonlarına doğru da devam ettiği ifade ediliyor.





