21 Kasım 2026, Cumartesi
SON DAKİKA
Pelin Akil Kimdir, Kaç Yaşında? Anıl Altan’la Ne Zaman Boşandı? Berke Özer sevgilisi Gloria Dinov ile el ele alışverişte görüntülendi Rihanna Bebeğiyle Çıplak Poz Verdi! Reklam Çekimi Gündem Oldu Defne Samyeli kızıyla metroya bindi Kemalettin Aydın Kimdir? Eşi Sevim Aydın Neden Öldü? Konya Yolundaki Feci Kaza Nasıl Oldu? Harry Potter Hayranlarına Müjde! Yeni Dizi İçin Yayın Tarihi ve Platform Belli Oldu MasterChef’te Gözler Üçüncü Eleme Adayında! Şükran ve Tolgahan’ın Yanına Kim Gidecek? LoL 2 Ne Zaman Çıkacak? New Dawn Yenilikleri Neler? GTA San Andreas Ne Zaman Çıktı? Hangi Platformlarda Var? Hikayesi Ve Haritasında Neler Yer Alıyor? Tango Live neden açılmıyor, yasaklandı mı? Tango kapatıldı mı? Pınar Altuğ’dan çok konuşulacak itiraf: Soyunma odama girip dudaklarıma yapıştı Nebulcaz.com Nedir? Nebulcaz Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Siyaset

Gül Esin kimdir? Türkiye’nin ilk kadın muhtarının bilinmeyen öyküsü

Türkiye'nin ilk kadın muhtarı Gül Esin, 1933 yılında Aydın'da girdiği seçimle tarihe geçti. Cumhuriyet'in ilk yıllarında kadınların yerel yönetimlerde söz…

Gül Esin kimdir? Türkiye’nin ilk kadın muhtarının bilinmeyen öyküsü

Türkiye'nin ilk kadın muhtarı Gül Esin, Cumhuriyet döneminde kadınların siyasi hayata katılım mücadelesinin simge isimlerinden biri oldu. 1933 yılında Aydın'ın Çine ilçesine bağlı Demircidere köyünde yapılan seçimde muhtar seçilen Esin, Türkiye'de seçimle göreve gelen ilk kadın muhtar olarak tarihe geçti. Aradan geçen yıllara rağmen onun hikayesi, kadınların yerel yönetimlerde üstlendiği rollerin geçmişine ışık tutuyor.

Gül Esin'in muhtar seçilmesi, yalnızca bir köyde gerçekleşen seçim sonucu değildi. Kadınların siyasi haklarının genişlediği Cumhuriyet'in ilk yıllarında, yerel yönetimlerde de yeni bir dönemin başladığını gösteren gelişmelerden biriydi.

TÜRKİYE'NİN İLK KADIN MUHTARI GÜL ESİN NASIL SEÇİLDİ?

Kadınların köy muhtarlığı ve ihtiyar heyeti seçimlerine katılabilmesinin önünü açan yasal değişiklik, 26 Ekim 1933 tarihli ve 2329 sayılı kanunla gerçekleştirildi. Köy Kanunu'nda yapılan düzenleme sayesinde kadınlar, köy yönetimlerinde seçme ve seçilme hakkına kavuştu.

Yasal değişikliğin ardından Aydın'ın o dönem Çine ilçesine bağlı Demircidere köyünde seçim hazırlıkları başladı. Günümüzde Karpuzlu ilçesi sınırlarında bulunan köyde 6 Kasım 1933 tarihinde seçim yapıldı.

Seçime sekiz muhtar adayı katıldı. Adaylar arasındaki tek kadın Gül Esin'di. Yaklaşık 500 kişinin katıldığı seçimde Esin, köy muhtarlığı görevine seçildi. 12 Kasım 1933 tarihli muhtarlık seçimleriyle ilgili kayıtlar da onun Türkiye'nin ilk kadın muhtarı olarak tarihe geçmesini sağladı.

Seçim sonucunun ardından dönemin basınında Türkiye'nin ilk kadın muhtarının hangi bölgede seçildiğine ilişkin tartışmalar yaşandı. Atatürk Ansiklopedisi'nde yer alan tarihsel bilgiler, Gül Esin'in bu unvanını ve Demircidere'deki seçim sürecini ayrıntılarıyla aktarıyor.

GÜL ESİN'İN HAYATI VE CUMHURİYET DÖNEMİNDEKİ MÜCADELESİ

Gül Esin, 1901 yılında Muğla'nın Milas ilçesinde dünyaya geldi. Hayatının ilk döneminde ailesi ve yaşadığı çevrenin koşulları içerisinde yetişti. Birinci Dünya Savaşı sırasında beş erkek kardeşini ve ilk eşini kaybetti.

Daha sonra Aydın'ın Çine ilçesine bağlı Demircidere bölgesine yerleşti. Burada hayatını sürdüren Esin, 1933 yılında muhtar adayı olarak seçimlere katıldı. Eğitim hayatına ilişkin ayrıntılar kesin olarak bilinmese de dönemin kaynaklarında okuma yazma bildiği belirtiliyor.

Esin'in seçilmesi, kadınların yalnızca oy kullanan kişiler olarak değil, aynı zamanda yerel yönetimlerde sorumluluk üstlenen yöneticiler olarak da yer alabileceğini gösterdi.

KADINLARIN SİYASİ HAKLARI HANGİ YILLARDA GENİŞLEDİ?

Gül Esin'in muhtar seçilmesini anlamak için Cumhuriyet'in ilk yıllarında kadınlara tanınan siyasi hakların gelişimine bakmak gerekiyor.

Kadınların siyasi temsil hakkı tek bir düzenlemeyle değil, farklı yıllarda gerçekleştirilen yasal değişikliklerle genişledi.

  • 3 Nisan 1930'da kabul edilen Belediye Kanunu ile kadınlar belediye seçimlerinde oy kullanma ve belediye meclislerine seçilme hakkı kazandı.

  • 26 Ekim 1933'te Köy Kanunu'nda yapılan değişiklikle köy muhtarlığı ve ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanındı.

  • 1935 genel seçimlerinde kadın milletvekilleri ilk kez TBMM'de görev aldı.

Kadınların siyasi haklarının genişlemesi, yerel yönetimlerden ulusal siyasete uzanan bir dönüşümün parçası oldu.

Gül Esin

GÜL ESİN'İN TARİHTEKİ YERİ NEDEN ÖNEMLİ?

Gül Esin'in hikayesi, Türkiye'de kadınların yerel yönetimlerdeki temsilinin başlangıç noktalarından birini oluşturuyor. Muhtarlık göreviyle birlikte kadınların köy yaşamını ilgilendiren kararların alınmasında da söz sahibi olabileceği ortaya çıktı.

Esin'in hayatına ilişkin bilgiler, Atatürk Ansiklopedisi'nde ve Cumhuriyet dönemi kadın hakları üzerine yapılan tarih araştırmalarında yer alıyor. 1970 yılında hayatını kaybeden Gül Esin, Türkiye'nin ilk kadın muhtarı olarak tarihsel kayıtlardaki yerini koruyor.

Bugün kadınların belediye başkanlığı, muhtarlık ve milletvekilliği gibi farklı görevlerde bulunabilmesinin geçmişine bakıldığında, 1933 yılında Demircidere'de gerçekleşen seçim önemli bir dönüm noktası olarak öne çıkıyor.

Kaynak: HABER MERKEZİ

Fatmanur adlı kullanıcının avatarı
Yazar Fatmanur

Magazin ve yaşam editörü. 18 yıldır dijital medyada çalışıyor.

Yorum yap

E-posta adresiniz yayınlanmaz.