CA-125 NEDİR?

CA-125 (Kanser Antijeni 125), kanda ölçülen ve özellikle yumurtalık kanserinin değerlendirilmesinde kullanılan bir tümör belirtecidir. En önemli kullanım alanlarından biri, yumurtalık kanseri tanısı almış hastalarda tedavi yanıtının ve hastalığın seyrinin izlenmesidir.

CA-125 yüksekliği tek başına kanser tanısı koydurmaz. Endometriozis, yumurtalık kistleri, adet dönemi, gebelik ve bazı iltihabi hastalıklarda da yükselebilir. Ayrıca normal CA-125 sonucu yumurtalık kanserini kesin olarak dışlamaz.

CA-125 KAÇ OLMALI?

CA-125 için sık kullanılan üst sınır 35 U/mL’dir. Ancak bu sınır bütün laboratuvarlarda aynı değildir.

Örneğin Mayo Clinic Laboratories güncel yönteminde kadınlar için 46 U/mL’nin altını referans kabul etmektedir.

Bu nedenle CA-125 sonucunu değerlendirirken laboratuvarın kullandığı yöntem ve referans aralığı dikkate alınmalıdır.

CA-125 35 NE DEMEK?

35 U/mL, yaygın kullanılan eşik değerlerden biridir.

Bu sonuç bazı laboratuvarlarda normalin üst sınırına karşılık gelirken farklı yöntemlerde normal aralıkta bulunabilir.

Tek başına yumurtalık hastalığı veya kanser anlamına gelmez.

CA-125 50 NE DEMEK?

50 U/mL, 35 U/mL sınırını kullanan laboratuvarlarda hafif yüksek kabul edilir.

Endometriozis, adet dönemi, yumurtalık kistleri, miyomlar veya pelvik inflamasyon gibi iyi huylu nedenlerle görülebilir.

Ancak menopoz sonrası dönemde veya ultrasonda şüpheli kitle bulunan kişilerde aynı sonuç farklı klinik önem taşıyabilir.

CA-125 100 NE DEMEK?

100 U/mL birçok laboratuvarın referans sınırının üzerindedir.

Yumurtalık kanseri dahil bazı kötü huylu hastalıklarda görülebilir. Bununla birlikte endometriozis ve başka iyi huylu jinekolojik hastalıklarda da bu düzeylere ulaşabilir.

Bu nedenle yalnızca CA-125 100 sonucuyla kanser tanısı konulmaz. Yaş, menopoz durumu, belirtiler ve ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.

CA-125 200 NE DEMEK?

200 U/mL belirgin CA-125 yüksekliğidir ve nedeninin araştırılması gerekir.

Yumurtalık, fallop tüpü veya karın zarı kaynaklı bazı kanserlerde görülebilir. Ancak ciddi endometriozis, karın zarını etkileyen inflamatuvar hastalıklar ve bazı karaciğer hastalıklarında da belirgin yükselmeler olabilir.

CA-125’in 200 olması kanserin kesin bulunduğunu veya evresini göstermez.

CA-125 YÜKSEKLİĞİ NEDEN OLUR?

CA-125 yüksekliğinin kanser dışındaki önemli nedenleri şunlardır:

  • Endometriozis
  • Yumurtalık kistleri
  • Adet dönemi
  • Gebelik
  • Rahim miyomları
  • Pelvik inflamatuvar hastalık
  • Karaciğer sirozu ve bazı karaciğer hastalıkları
  • Karın veya göğüs zarını etkileyen bazı hastalıklar

Yumurtalık, rahim iç zarı, fallop tüpü ve karın zarı kaynaklı bazı kanserlerde de yükselebilir.

CA-125 YÜKSEKLİĞİ YUMURTALIK KANSERİ Mİ?

Hayır.

CA-125, yumurtalık kanserine özgü değildir. Özellikle menopoz öncesindeki kadınlarda birçok iyi huylu durum sonucu yükseltebilir.

Ayrıca erken evre yumurtalık kanserlerinin önemli bir bölümünde CA-125 normal kalabilir.

Bu nedenle yüksek CA-125 kanseri doğrulamadığı gibi normal CA-125 de kanseri kesin olarak dışlamaz.

CA-125 ADET DÖNEMİNDE YÜKSELİR Mİ?

Evet.

Adet kanaması sırasında CA-125 düzeyinde geçici yükselme görülebilir.

Özellikle sınırda yüksek sonuçlarda testin adet döneminde yapılıp yapılmadığı önemlidir.

Hekim gerekli görürse ölçümün farklı bir zamanda tekrarlanmasını isteyebilir.

ENDOMETRİOZİS CA-125’İ YÜKSELTİR Mİ?

Evet.

Endometriozis, CA-125 yüksekliğinin önemli iyi huylu nedenlerinden biridir. Özellikle yaygın hastalıkta değer belirgin artabilir.

Ancak CA-125 tek başına endometriozis tanısı koydurmaz veya hastalığın şiddetini güvenilir biçimde belirlemez.

CA-125 YÜKSEK AMA ULTRASON NORMAL NE DEMEK?

CA-125 yüksekliğine rağmen pelvik ultrasonda şüpheli kitle görülmeyebilir.

Bu durumda adet dönemi, endometriozis, karaciğer hastalıkları ve diğer olası nedenler değerlendirilir.

Ultrasonun normal olması tek başına bütün hastalıkları dışlamaz. Özellikle kalıcı karın şişliği, pelvik ağrı veya açıklanamayan kilo kaybı varsa klinik değerlendirme sürdürülmelidir.

MENOPOZ SONRASI CA-125 YÜKSEKLİĞİ DAHA MI ÖNEMLİ?

Menopoz sonrası dönemde CA-125 yüksekliği, özellikle şüpheli yumurtalık kitlesiyle birlikteyse daha dikkatli değerlendirilir.

Bunun nedeni, menopoz öncesinde CA-125’i yükseltebilen adet ve bazı iyi huylu jinekolojik durumların daha sık görülmesidir.

Ancak menopoz sonrası CA-125 yüksekliği de tek başına kanser tanısı değildir.

CA-125 KANSER TARAMASI İÇİN KULLANILIR MI?

Ortalama risk taşıyan ve herhangi bir şikâyeti bulunmayan kadınlarda CA-125’in rutin yumurtalık kanseri tarama testi olarak kullanılması önerilmez.

Çünkü yanlış pozitif sonuçlar gereksiz ileri tetkiklere ve ameliyatlara yol açabilir. Ayrıca test erken evre kanserleri her zaman saptayamaz.

Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI), CA-125 ve transvajinal ultrasonla yapılan rutin taramanın ortalama riskli kadınlarda yumurtalık kanserinden ölümleri azalttığının gösterilemediğini bildirmektedir.

CA-125 İLE HE4 VE ROMA TESTİ ARASINDAKİ FARK NEDİR?

HE4, yumurtalık kanseri risk değerlendirmesinde kullanılabilen başka bir tümör belirtecidir.

ROMA ise CA-125, HE4 ve menopoz durumunu birlikte değerlendiren bir risk algoritmasıdır.

Özellikle yumurtalık veya çevresinde kitle saptanan seçilmiş hastalarda değerlendirmeye yardımcı olabilir. Ancak bu testler de tek başına kanser tanısı koydurmaz ve genel toplum taramasının yerine geçmez.

CA-125 NASIL DÜŞÜRÜLÜR?

CA-125 değerini doğrudan düşürmeye yönelik standart bir tedavi bulunmaz.

Yüksekliğin nedeni endometriozis veya başka bir iyi huylu hastalıksa ilgili durum değerlendirilir ve gerektiğinde tedavi edilir.

Yumurtalık kanseri tanısı bulunan hastalarda CA-125’in zaman içindeki değişimi tedavi yanıtının izlenmesine yardımcı olabilir.

Amaç laboratuvar rakamını değil, altta yatan hastalığı yönetmektir.

CA-125 NE ZAMAN DEĞERLENDİRİLMELİ?

Kalıcı veya giderek artan CA-125 yüksekliği, özellikle menopoz sonrası dönemde ya da şüpheli ultrason bulgularıyla birlikteyse değerlendirilmelidir.

Sürekli karın şişliği, erken doyma, pelvik ağrı, sık idrara çıkma veya açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler varsa CA-125 normal olsa bile jinekolojik değerlendirme gerekebilir.