Hasta yatağında motor sayısı, yatağın kaç farklı hareketi elektrikle yapabildiğini gösterir. Tek motorlu yataklar yalnızca sırt kısmını kaldırır. İki motorlu yataklarda sırtın yanı sıra bacak ve diz bölümü de ayarlanır. Üç motorlu yataklarda bunlara yatağın tamamını yukarı aşağı hareket ettiren yükseklik ayarı eklenir. Dört motorlu yataklar ise eğim (baş ya da ayak tarafını alçaltma) gibi ek pozisyonlar sunar. Motor sayısı arttıkça hem hasta konforu hem de bakım verenin işi kolaylaşır, ama fiyat da yükselir.
Evde bakım için yatak alan aileler çoğu zaman en ucuz ya da en çok motorlu modeli seçiyor. Doğru karar ise hastanın ne kadar süre yatakta kalacağına ve bakımı kimin, nasıl yaptığına bağlı.
Motor sayısına göre hareketler
MotorYaptığı hareketlerKimler için uygun?1 motorSırt kaldırmaKısa süreli kullanım, kendi başına hareket edebilen hastalar2 motorSırt ve bacak bölümüEvde bakımda en sık tercih edilen seçenek3 motorSırt, bacak ve yükseklikUzun süre yatağa bağlı hastalar, bakım verenin belini korumak için4 motorSırt, bacak, yükseklik ve eğimYoğun bakım gerektiren, sık pozisyon değişikliği gereken hastalar
İki motorlu yatak çoğu ev için yeterli mi?
Hasta yatağında yemek yiyebiliyor, oturabiliyor ve bakımı belirli saatlerde yapılıyorsa iki motorlu bir yatak çoğu ihtiyacı karşılar. Sırtı kaldırmak yemek, ilaç ve nefes almayı kolaylaştırır; bacak bölümünü kaldırmak ise ödemi azaltmaya ve hastanın yatakta aşağı kaymasını önlemeye yardımcı olur. Örneğin Zmedikal'de satılan AZKA 2001 2 Motorlu Hasta Karyolası, sırt ve bacak bölümlerinin kumandayla ayrı ayrı ayarlandığı bu gruba bir örnek. Satın almadan önce korkuluk, tekerlek ve fren özelliklerini de kontrol edin.
Yükseklik ayarı neden önemli?
Bakım veren kişi gün içinde hastayı defalarca çevirir, altını değiştirir, yatağa ve sandalyeye transfer eder. Sabit ve alçak bir yatakta bu işlerin hepsi eğilerek yapılır ve bel ağrısı kaçınılmaz olur. Üç motorlu yataklarda yatak, bakım sırasında bel hizasına kaldırılır; transfer ve gece uykusu için ise alçaltılır. Alçak pozisyon, hastanın yataktan düşmesi halinde yaralanma riskini de azaltır. Korkuluk, tekerlek ve yükseklik ayarının önemini evde bakımda hasta yatağı yazımızda ayrıntılı anlattık.
Dört motorun sağladıkları
Dört motorlu yataklarda eğim hareketi, yatağın tamamını baş ya da ayak tarafına doğru yatırmayı sağlar. Bu özellik bazı tıbbi durumlarda ve hastanın yatakta yukarı çekilmesinde kolaylık sağlar. Ancak evde bakımda her hasta için gerekli değildir; hekiminiz önermediyse fazladan maliyet olabilir.
Motorlu yatak alırken kontrol listesi
- Kumanda kolay kullanılıyor mu, hasta da kullanabilecek mi?
- Elektrik kesintisinde sırtı indirmek için manuel bir yöntem var mı?
- Korkuluklar yatağın uzunluğu boyunca koruma sağlıyor mu?
- Tekerlekler frenli mi, yatak dar kapılardan geçebiliyor mu?
- Taşıma kapasitesi hastanın kilosuna uygun mu?
- Yatağa uygun boyda havalı yatak ya da sünger yatak kullanılabiliyor mu?
Uzun süre yatağa bağlı hastalarda motorlu yatak tek başına yetmez; bası yarasını önlemek için havalı yatak ve düzenli pozisyon değişikliği gerekir. Bu konuyu yatak yarası nasıl önlenir yazımızda ele aldık.
