5ocakgazetesi.com
Adana'da yaşayıp da Ziyapaşa Bulvarı'nda çay içmeyen, Şakirpaşa'dan geçmeyen ya da Cemalpaşa'da turlamayan yoktur. Günlük hayatın koşturmacası içinde adres tarifi yaparken sıkça kullandığımız bu isimler, aslında Çukurova’nın kaderini belirleyen tarihi şahsiyetlerin birer mirası.
Peki, Adana'da kaç tane paşa var ve bu paşalar kimdir? Adana’nın sokaklarına, caddelerine ve mahallelerine isimlerini altın harflerle yazdıran o paşaları tek tek inceliyoruz.
İşte Adana'nın Çehresini Değiştiren Efsane Paşalar
Adana'nın kentleşme sürecinde, kültüründe ve savunmasında tarihi roller üstlenen başlıca paşalar ve şehre bıraktıkları izler:
-
Ziya Paşa (Abdülhamit Ziya Paşa): 1878-1880 yılları arasında Adana valiliği yapan büyük şair ve devlet adamı. Kentin simgesi olan Büyük Saat'in yapımını tamamlatmış, eğitim ve tiyatro alanında büyük hamleler yapmıştır. Türbesi de Ramazanoğlu Konağı'nın arkasında bulunan Ziya Paşa'nın ismi, kentin en prestijli caddesi olan Ziyapaşa Bulvarı ve mahallesi ile yaşatılmaktadır.
-
Abidin Paşa: 1880-1885 yılları arasında Adana Valisi olarak görev yapan Abidin Paşa, Çukurova’da tarımın ve ticaretin gelişmesi için devrim niteliğinde adımlar attı. Bugün Seyhan’ın en işlek ticaret noktalarından biri olan Abidinpaşa Caddesi ve semti onun adını taşımaktadır.
-
Cemal Paşa (Ahmed Cemal Paşa): I. Dünya Savaşı yıllarında Bahriye Nazırı ve 4. Ordu Komutanı olarak bölgede görev yapan Cemal Paşa, kentin modern konut alanlarından biri olan Cemalpaşa Mahallesi’ne adını vermiştir.
-
Şakir Paşa (Mehmet Şakir Paşa): 1890-1891 yıllarında Adana Valisi olarak görev yapan Şakir Paşa; özellikle Seyhan Nehri'nin ıslah çalışmaları ve tarımsal kalkınma hamleleriyle öne çıktı. Adı, kentle özdeşleşen Şakirpaşa Mahallesi ve uzun yıllar bölgenin ulaşım yükünü çeken Şakirpaşa Havalimanı ile ölümsüzleşti.
-
Mithat Paşa: Osmanlı’nın efsanevi sadrazamı ve reformcu devlet adamı Mithat Paşa’nın mirası, Adana'nın köklü yerleşim yerlerinden Mithatpaşa Mahallesi’nde yaşatılıyor.
-
Gazipaşa: Kurtuluş Savaşı’nın meşalesini yakan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e verilen "Gazi" unvanından esinlenilen Gazipaşa Bulvarı ve Mahallesi, Adana’nın en hareketli noktaları arasında yer alıyor.
-
Fevzi Paşa (Fevzi Çakmak): Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk mareşali ve Kurtuluş Savaşı'nın kilit komutanlarından Fevzi Çakmak’ın adı Fevzipaşa Mahallesi ile Adana haritasına işlendi.
-
İsmet Paşa (İsmet İnönü): Türkiye'nin ikinci cumhurbaşkanı ve Milli Mücadele kahramanı İsmet İnönü'nün adı İsmetpaşa Mahallesi’nde yaşıyor.
-
Gürsel Paşa: Türkiye Cumhuriyeti’nin 4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in ismi Gürselpaşa Mahallesi’ne verilmiştir.
-
Sinan Paşa: Osmanlı döneminden günümüze uzanan tarihi dokusuyla Yüreğir ilçesinin simgelerinden biri olan Sinanpaşa Mahallesi de adını tarihi bir paşadan almaktadır.
Adana Sokaklarında Tarih Canlanıyor
Bir kentin sokak isimleri, o kentin hafıza kartı gibidir. Adana Valiliği yapmış Osmanlı bürokratlarından Milli Mücadele kahramanlarına kadar uzanan bu geniş yelpaze, Adana'nın sıradan bir şehir değil, tarihle yoğrulmuş dev bir kültür başkenti olduğunu kanıtlıyor.
Muhabir: Metin Maracı
1 yorum