Prof. Dr. Ali Görpe, Türk tıp tarihinde iç hastalıkları, endokrinoloji ve nükleer tıp alanlarındaki çalışmalarıyla yer alan akademisyen ve hekimlerden biridir. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde uzun yıllar öğretim üyeliği yapan Görpe, klinik araştırmaların yanı sıra radyoaktif maddelerin tıpta kullanımı, endokrin hastalıkların tanı ve tedavisi ve tıp eğitimi alanlarında faaliyet gösterdi.

Türkiye’de endokrinoloji ile nükleer tıbbın ortak çalışma alanlarının geliştiği dönemde görev alan Görpe, laboratuvar kurulmasından bilimsel yayınlara, uzmanlık eğitiminden akademik yöneticiliğe kadar farklı sorumluluklar üstlendi. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalının 1988–1991 yılları arasındaki başkanlığını yürüttü.

İstanbul Tıp Fakültesinden Haseki Kliniğine uzanan hekimlik yılları

1948 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinden mezun olan Ali Görpe, meslek yaşamının ilk dönemlerinde iç hastalıkları alanında çalıştı. Haseki Kliniğinde yetişen Görpe, özellikle hormon hastalıkları ve metabolizma bozukluklarıyla ilgilenerek akademik çalışmalarını bu alanlarda yoğunlaştırdı.

1950’li yıllarda İstanbul Üniversitesi çevresinde yürütülen klinik araştırmalara katıldı. İstanbul Tıp Fakültesi Mecmuası’nın 1958 tarihli sayısında Doç. Dr. unvanıyla yer alan Görpe’nin farklı hekimlerle birlikte hazırladığı olgu sunumları yayımlandı.

Bu yayınlar arasında nadir özellikler gösteren bir akromegali olgusu, menopoz sonrası gelişen yaygın osteoporoz, skleroderma ve büyüme geriliğiyle ilgili çalışmalar bulunuyordu. Söz konusu makaleler, Görpe’nin endokrinolojik hastalıkların klinik özellikleri ve tanısal değerlendirilmesi üzerine yürüttüğü erken dönem araştırmalarını ortaya koyuyordu.

ABD’deki bilimsel çalışmaları ve nükleer tıp laboratuvarının kuruluşu

Ali Görpe’nin akademik yaşamındaki aşamalardan biri, 1961–1962 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirdiği çalışma dönemi oldu. Bu süreçte Prof. Dr. William Glen Bywater ile birlikte çalışarak endokrinoloji ve nükleer tıp alanlarındaki deneyimini geliştirdi.

Türkiye’ye döndükten sonra Nükleer Tıp Laboratuvarını kuran Görpe, radyoaktif maddelerin tiroit hastalıklarının tedavisinde kullanıldığı klinik uygulamalarla ilgilendi. Çalışmaları arasında, hipertiroidili hastaların tedavisinde tiroit nodüllerine radyoaktif iyot uygulanması da bulunuyordu.

Bu çalışmaların yürütüldüğü yıllarda nükleer tıp, endokrinolojinin özellikle tiroit hastalıklarıyla ilgili tanı ve tedavi uygulamalarında giderek daha fazla yer buluyordu. Görpe de nükleer tıp ile endokrinoloji alanlarında ortak faaliyet gösteren akademisyenler arasında yer aldı.

1964 yılında yayımlanan “Klinik Endokrinoloji” adlı kitabı, akademik yayıncılık alanındaki çalışmalarından biri oldu. İstanbul Tıp Fakültesi yayınları arasında bulunan eser, 959 sayfalık kapsamıyla endokrinoloji alanındaki Türkçe tıp literatürüne katıldı.

İstanbul Tıp Fakültesinde endokrinoloji ve anabilim dalı başkanlığı

İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları kliniklerinin uzmanlık alanlarına ayrıldığı 1960’lı yıllarda Görpe, fakültedeki endokrinoloji çalışmalarını sürdürdü.

16 Ocak 1968 tarihli kürsü yapılanmasının ardından II. İç Hastalıkları Kliniğinde bulunan Endokrinoloji Seksiyonunda Prof. Dr. Ferhan Berker ile birlikte görev aldı. Bu dönemde İstanbul Tıp Fakültesinde endokrinoloji, metabolizma hastalıkları, beslenme ve diyabet alanlarının akademik yapılanması geliştiriliyordu.

1958 yılından itibaren iki ayrı grup hâlinde çalışan endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları birimleri, 1972 yılında Prof. Dr. Ferhan Berker’in başkanlığında birleştirildi. Görpe, bu yapılanmanın içinde endokrinoloji ve nükleer tıp alanlarındaki akademik faaliyetlerine devam etti.

1987 yılında “Pratik Endokrinoloji” adlı kitabını yayımladı. İstanbul Tıp Fakültesi yayınları arasında bulunan 328 sayfalık eser, Görpe’nin daha önce yayımladığı “Klinik Endokrinoloji” kitabının ardından bu alanda hazırladığı bir başka çalışmaydı.

Akademik yaşamında yöneticilik sorumluluğu da üstlenen Prof. Dr. Ali Görpe, 1988 yılında İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığına getirildi. Görevi 1991 yılına kadar devam etti.

Nükleer tıp eğitimi, Pratik Nükleer Tıp kitabı ve bilimsel araştırmaları

Prof. Dr. Ali Görpe’nin akademik faaliyetlerinde tıpta uzmanlık eğitimi de yer aldı. Nükleer tıp alanında yetişen hekimlerin araştırma çalışmalarına danışmanlık yaptı.

1990 yılında İstanbul Üniversitesinde hazırlanan, paratiroid tümörlerinin sintigrafik yöntemlerle lokalizasyonunu konu alan Işık Adalet’in tıpta uzmanlık tezinde danışman olarak görev aldı. Çalışma, hiperparatiroidili hastalarda anormal paratiroid dokusunun görüntüleme yöntemleriyle belirlenmesini ele alıyordu.

Görpe’nin nükleer tıp eğitimi alanındaki çalışmalarından biri de 1992 yılında yayımlanan “Pratik Nükleer Tıp” kitabı oldu. Prof. Dr. Sema Cantez ile birlikte editörlüğünü üstlendiği eser, nükleer tıp ve diğer uzmanlık alanlarında eğitim gören hekimlere yönelik Türkçe kaynaklar arasında yer aldı.

Kitabın eğitim alanındaki kullanımı sonraki yıllarda da sürdü. İstanbul Üniversitesi tarafından 2012 yılında yayımlanan “Nükleer Tıp Ders Kitabı”nın ön sözünde Görpe ve Cantez’in 1992 tarihli çalışması, İstanbul Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalının önceki temel kitaplarından biri olarak anıldı.

Görpe, 1990’lı yıllarda klinik nükleer tıp araştırmalarına da katıldı. 1993 yılında Türk Onkoloji Dergisi’nde yayımlanan “99mTc-Penta-DMSA Sintigrafisi: Medüller Tiroid Kanseri Tanısında ve İzlenmesinde Yeni Bir Yöntem” başlıklı makalenin yazarları arasında yer aldı.

Ayşe Mudun, Seher Ünal, Nakiye Öztürk, Ahmet Karadeniz, Recai Aktay, Şenay Molvalılar ve Sema Cantez ile birlikte hazırlanan araştırmada, medüller tiroit kanserinin tanı ve takibinde kullanılan bir sintigrafi yönteminin klinik değeri incelendi.

Araştırma kapsamında medüller tiroit kanseri tanısı bulunan 10 hasta ile feokromositoması olan bir hasta değerlendirildi. Çalışmada görüntüleme bulguları, hastalığın tanısı ve ameliyat sonrası izlem açısından ele alındı.

Bu yayın, Görpe’nin endokrinoloji ile nükleer tıbbın kesiştiği alanlardaki klinik araştırmalarının örneklerinden biri oldu.

Türk tıp eğitimindeki akademik mirası

Prof. Dr. Ali Görpe’nin meslek yaşamı, Türkiye’de endokrinoloji ve nükleer tıbbın kurumsal gelişim süreciyle birlikte ilerledi. Özellikle tiroit hastalıkları, hormon bozuklukları ve radyonüklid uygulamaları üzerinde çalıştı.

1950’li yıllardan 1990’lı yıllara uzanan bilimsel yayınları; klinik olgu araştırmalarını, tanısal görüntüleme çalışmalarını ve tıp eğitimine yönelik kitapları kapsadı. İstanbul Tıp Fakültesindeki öğretim üyeliği ve yöneticilik görevleri de akademik yaşamının diğer önemli bölümlerini oluşturdu.

2026 yılında hayatını kaybeden Prof. Dr. Ali Görpe, İstanbul Tıp Fakültesinin akademik tarihinde endokrinoloji ve nükleer tıp alanlarındaki çalışmaları, yayımladığı eserler ve yetiştirdiği hekimlere sunduğu eğitim katkılarıyla yer aldı.