Amcazade Hüseyin Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Amcazade Hüseyin Paşa Kimdir?

Amcazade Hüseyin Paşa bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Sadrazam olarak yer alır. Babası Hasan Ağa'dır. Kabri: Amcazade Hüseyin Paşa Külliyesi Türbesi, Saraçhanebaşı, İstanbul.

Amcazade Hüseyin Paşa, 1697-1702 yıllarında II. Mustafa'nın sadrazamlığını yapan ve Karlofça Antlaşması'nı imzalatan Köprülü ailesi üyesidir.

com.com.tr

Amcazade Hüseyin Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1644: Doğdu. Babası, Köprülü Mehmed Paşa'nın kardeşi olan Hasan Ağa'dır.
• 15 Eylül 1656: Babasının kardeşi Köprülü Mehmed Paşa sadrazamlığa getirildi ve Köprülüler dönemi başladı.
• 1683: Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın komutasındaki Viyana seferine katıldı; kuşatma kaldırıldı.
• 1684: Serbest bırakıldı ve Şehrizor beylerbeyiliğine getirildi.
• 1689: Vezirlik rütbesiyle Boğazhisar muhafızlığına getirildi.
• 19 Ağustos 1691: Amca oğlu Köprülü Fazıl Mustafa Paşa Salankamen Muharebesi'nde öldü.
• 13 Aralık 1694: Kaptanıderyalığa getirildi.
• 9 Şubat 1695: Koyun Adaları önünde Venedik donanmasıyla ilk muharebe yapıldı.
• 19 Şubat 1695: Koyun Adaları önündeki ikinci muharebenin ardından Venedik filosu çekildi ve Sakız adası geri alındı.
• 11 Eylül 1697: Zenta bozgunu yaşandı; sadrazam Elmas Mehmed Paşa muharebe alanında öldü.
• 17 Eylül 1697: Mühr-i hümayunu aldı. Sadaret tarihi kaynakların bir kısmında 11 Eylül, bir kısmında 13 Eylül 1697 olarak verilir.
• 1698: İngiltere ve Hollanda'nın arabuluculuğu kabul edildi ve barış görüşmeleri için hazırlık başladı.
• 26 Ocak 1699: Karlofça Antlaşması imzalandı; Avusturya, Lehistan ve Venedik ile ayrı metinler yapıldı, barış süresi yirmi beş yıl olarak belirlendi.
• 1699: Anadolu Hisarı'ndaki yalı yaptırıldı; yapı Boğaziçi'nde günümüze ulaşan en eski sivil mimarlık örneği kabul edilir.
• 13 Temmuz 1700: Rusya ile İstanbul Antlaşması imzalandı; Azak Kalesi ve çevresi Rusya'ya bırakıldı.
• 1700: Saraçhanebaşı'ndaki külliye tamamlandı; dershane, medrese, sıbyan mektebi, kütüphane, çeşme, sebil ve türbeden oluşur.
• 1701: Donanmada kadırgadan kalyona geçiş sürdürüldü; Tersane-i Âmire'de kalyon inşasına ağırlık verildi.
• 4 Eylül 1702: Hastalığı ve şeyhülislâm Feyzullah Efendi ile anlaşmazlığı üzerine mührü bıraktı; görev süresi dört yıl on bir ay on altı gündür.
• Eylül 1702: Öldü. Kaynakların bir kısmı 19 Eylül 1702 tarihini ve Silivri'yi, bir kısmı 22 Eylül 1702 tarihini ve Kumburgaz'ı verir.
• 1703: Edirne Vak'ası yaşandı; II. Mustafa tahttan indirildi ve şeyhülislâm Feyzullah Efendi öldürüldü.

Amcazade Hüseyin Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1644	Doğdu. Babası, Köprülü Mehmed Paşa'nın kardeşi olan Hasan Ağa'dır.
15 Eylül 1656	Babasının kardeşi Köprülü Mehmed Paşa sadrazamlığa getirildi ve Köprülüler dönemi başladı.
31 Ekim 1661	Köprülü Fazıl Ahmed Paşa sadrazam oldu; devlet hizmetine bu dönemde girdi.
1669	Girit'te Kandiye Kalesi teslim alındı ve yirmi dört yıl süren savaş sona erdi.
1672	Kamaniçe Kalesi alındı; kale Karlofça Antlaşması ile Lehistan'a bırakılacaktır.
3 Kasım 1676	Fazıl Ahmed Paşa öldü; sadaret Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'ya geçti.
1683	Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın komutasındaki Viyana seferine katıldı; kuşatma kaldırıldı.
Aralık 1683	Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Belgrad'da idam edildi; maiyetinde bulunduğu için tutuklandı.
1684	Serbest bırakıldı ve Şehrizor beylerbeyiliğine getirildi.
1686	Budin elden çıktı.
1688	Belgrad Avusturya kuvvetlerinin eline geçti.
1689	Vezirlik rütbesiyle Boğazhisar muhafızlığına getirildi.
Mayıs 1691	İstanbul kaymakamlığına getirildi.
19 Ağustos 1691	Amca oğlu Köprülü Fazıl Mustafa Paşa Salankamen Muharebesi'nde öldü.
Şubat 1692	İstanbul kaymakamlığından alındı ve yeniden Boğazhisar muhafızlığına gönderildi.
13 Aralık 1694	Kaptanıderyalığa getirildi.
9 Şubat 1695	Koyun Adaları önünde Venedik donanmasıyla ilk muharebe yapıldı.
19 Şubat 1695	Koyun Adaları önündeki ikinci muharebenin ardından Venedik filosu çekildi ve Sakız adası geri alındı.
1 Mayıs 1695	Kaptanıderyalık Mezomorto Hüseyin Paşa'ya verildi; kendisine Sakız muhafızlığı görevi kaldı.
6 Kasım 1695	Adana valiliğine tayin edildi.
11 Eylül 1697	Zenta bozgunu yaşandı; sadrazam Elmas Mehmed Paşa muharebe alanında öldü.
17 Eylül 1697	Mühr-i hümayunu aldı. Sadaret tarihi kaynakların bir kısmında 11 Eylül, bir kısmında 13 Eylül 1697 olarak verilir.
1698	İngiltere ve Hollanda'nın arabuluculuğu kabul edildi ve barış görüşmeleri için hazırlık başladı.
Kasım 1698	Karlofça'da görüşmeler başladı; Osmanlı heyetinin başında reîsülküttâb Rami Mehmed Efendi, yanında baştercüman Aleksandros Mavrokordato bulunuyordu.
26 Ocak 1699	Karlofça Antlaşması imzalandı; Avusturya, Lehistan ve Venedik ile ayrı metinler yapıldı, barış süresi yirmi beş yıl olarak belirlendi.
1699	Anadolu Hisarı'ndaki yalı yaptırıldı; yapı Boğaziçi'nde günümüze ulaşan en eski sivil mimarlık örneği kabul edilir.
13 Temmuz 1700	Rusya ile İstanbul Antlaşması imzalandı; Azak Kalesi ve çevresi Rusya'ya bırakıldı.
1700	Saraçhanebaşı'ndaki külliye tamamlandı; dershane, medrese, sıbyan mektebi, kütüphane, çeşme, sebil ve türbeden oluşur.
1700	Savaş yıllarında konulmuş olağanüstü vergilerin bir bölümü kaldırıldı, terk edilen köylere dönüş için düzenleme yapıldı.
1701	Kapıkulu ocaklarının kayıtları elden geçirildi ve ulufe alan kişi sayısı düşürüldü.
1701	Donanmada kadırgadan kalyona geçiş sürdürüldü; Tersane-i Âmire'de kalyon inşasına ağırlık verildi.
4 Eylül 1702	Hastalığı ve şeyhülislâm Feyzullah Efendi ile anlaşmazlığı üzerine mührü bıraktı; görev süresi dört yıl on bir ay on altı gündür.
Eylül 1702	Öldü. Kaynakların bir kısmı 19 Eylül 1702 tarihini ve Silivri'yi, bir kısmı 22 Eylül 1702 tarihini ve Kumburgaz'ı verir.
1702	Naaşı İstanbul'a getirilerek Saraçhanebaşı'ndaki külliyesinin türbesine defnedildi.
1703	Edirne Vak'ası yaşandı; II. Mustafa tahttan indirildi ve şeyhülislâm Feyzullah Efendi öldürüldü.
16 Haziran 1710	Köprülüzâde Numan Paşa sadrazamlığa getirildi; aileden sadaret makamına gelen isimlerin sayısı altıya ulaştı.

Amcazade Hüseyin Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1683	Viyana Kuşatması	Avusturya ve Lehistan	Kuşatma kaldırıldı; Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın komutasındaki sefere katıldı; bozgundan sonra bir süre tutuklu kaldı.
9 Şu	Birinci Koyun Adaları Muharebesi	Venedik Cumhuriyeti	Osmanlı üstünlüğü; Kaptanıderya sıfatıyla donanmanın başında bulundu.
19 Ş	İkinci Koyun Adaları Muharebesi	Venedik Cumhuriyeti	Venedik filosu çekildi, Sakız adası geri alındı; Ege'deki Venedik baskısı bu muharebelerle kırıldı.

Antlaşmalar

Yıl	Antlaşma	Taraf	Not
26 O	Karlofça Antlaşması	Avusturya, Lehistan, Venedik	İngiltere ve Hollanda'nın arabuluculuğunda iki ay süren görüşmelerin ardından imzalandı. Macaristan ve Erdel Avusturya'ya, Podolya ve Ukrayna toprakları Lehistan'a, Mora yarımadası ile Dalmaçya kıyıları Venedik'e bırakıldı; barış süresi yirmi beş yıl olarak belirlendi. On altı yıl süren savaş sona erdi.
13 T	İstanbul Antlaşması	Rusya	Karlofça'da ateşkesle bırakılan mesele burada çözüldü. Azak Kalesi ve çevresi Rusya'ya bırakıldı, Kerç talebi kabul edilmedi, Kırım Hanlığı'na ödenen yıllık vergi kaldırıldı ve Rusya'nın İstanbul'da sürekli elçi bulundurması kabul edildi.

Amcazade Hüseyin Paşa Ailesi

• Babası: Hasan Ağa (Köprülü Mehmed Paşa'nın kardeşidir; Amcazâde nisbesi bu akrabalıktan gelir)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor)

Amcazade Hüseyin Paşa Döneminin İlkleri

• Osmanlı Devleti'nin arabulucu devletlerin yürüttüğü görüşmeyle imzaladığı ilk büyük barış antlaşması Karlofça Antlaşması, 26 Ocak 1699
• Rusya'nın Karadeniz kıyısında toprak sahibi olduğunun bir metinle kabul edildiği ilk antlaşma İstanbul Antlaşması, 13 Temmuz 1700
• Köprülü ailesinin ikinci kolundan sadaret makamına gelen tek isim Hasan Ağa'nın oğlu olarak, 1697
• Boğaziçi'nde günümüze ulaşan en eski sivil mimarlık örneği Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı, 1699
• Donanmanın kalyon esasına göre kurulması yönünde atılan adım 1697-1702, on sekizinci yüzyıl boyunca sürdü

Kaynak: com.com.tr