Azerbaycan’da devlet okullarında öğrenci kıyafetlerine ilişkin kurallar, Bakanlar Kurulunun 21 Eylül 2026’da yaptığı düzenlemeyle yeniden gündeme geldi. Okul üniformasının bütünlüğünü bozan veya genel eğitimin laiklik ilkesine aykırı olduğu değerlendirilen ek kıyafet unsurlarına izin verilmemesini öngören düzenleme, başörtüsünün de bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği sorusunu beraberinde getirdi.

Kararda başörtüsü doğrudan yasaklanmadı. Ancak bazı okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı veya başörtülerini çıkarmalarının istendiği yönündeki iddialar, uygulamanın kapsamına ilişkin tartışmaları artırdı.

AZERBAYCAN’DA BAŞÖRTÜSÜ YASAKLANDI MI?

Azerbaycan’da başörtüsünü ülke genelindeki bütün devlet okullarında açıkça yasaklayan bir hüküm, aktarılan 21 Eylül tarihli düzenlemede yer almıyor. Karar, okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve laiklik ilkesiyle bağdaşmadığı değerlendirilen ek kıyafet unsurlarını kapsıyor.

Ancak hangi kıyafetlerin bu kapsamda değerlendirileceğinin açık biçimde belirtilmemesi, uygulamanın nasıl yürütüleceği konusunda soru işaretleri oluşturdu. Bazı okullarda başörtülü öğrencilerin eğitimlerine devam etmelerinin engellendiği veya başörtülerini çıkarmalarının istendiği öne sürüldü.

Bu iddialar, ülkedeki bütün okullarda başörtüsü yasağı uygulandığını tek başına göstermiyor. Resmi düzenlemenin içeriği ile belirli okullarda yaşandığı ileri sürülen olayların ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMASI NASIL GÜNDEME GELDİ?

Başörtüsü tartışmaları, 2026 yılının mart ayından itibaren Bakü, Sumgayıt, Mehdiabad, Celilabad ve İmişli gibi farklı bölgelerdeki okullara ilişkin iddialarla gündeme geldi. Eylül ayında okul kıyafetlerine yönelik yeni düzenlemenin yapılmasıyla konu yeniden tartışılmaya başlandı.

BBC Azerbaycanca’nın 30 Eylül 2026 tarihli haberinde, Mehdiabad’daki 3 numaralı okulda 23 başörtülü öğrencinin derslerden uzaklaştırıldığı öne sürüldü. Haberde, iddianın bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadığı da belirtildi.

Sumgayıt’taki 6 numaralı okulda ise 28 Eylül’de başörtülü bazı öğrencilerin okula alınmadığını gösterdiği belirtilen görüntüler sosyal medyada paylaşıldı. Haberlerde, velilerin tepkisinin ardından uygulamanın geri çekildiği ileri sürüldü.

Söz konusu olaylara ilişkin iddiaların tamamının bağımsız kaynaklarca doğrulandığı söylenemiyor. Bu nedenle sosyal medyada yayılan görüntüler ve haberler değerlendirilirken, doğrulanmış bilgilerle iddiaların birbirinden ayrılması önem taşıyor.

YENİ OKUL KIYAFETİ DÜZENLEMESİ NE GETİRİYOR?

Bakanlar Kurulunun 21 Eylül 2026 tarihli düzenlemesi, devlet okullarında belirlenen üniformanın bütünlüğünü bozan veya genel eğitimin laiklik ilkesine aykırı kabul edilen ek kıyafet unsurlarının kullanılmamasını öngörüyor.

Düzenlemede, Azerbaycan’ın tarihi, kültürü ve milli-manevi değerleriyle bağlantılı etkinliklerde okulun Pedagoji Kurulunun kararıyla milli kıyafetlerin veya bu kıyafetlere ait unsurların kullanılabileceği belirtiliyor.

Kurallara uyulmasında ebeveynlerin ve yasal temsilcilerin sorumluluğuna da yer veriliyor. Öğrencilerin kıyafet düzenlemesine uyup uymadığına ilişkin konuların okulun Pedagoji Kurulu tarafından ele alınması öngörülüyor. Kararın, kabul edilmesinden itibaren beş iş günü içinde okulun resmi internet sitesinde veya ilan panosunda yayımlanması da düzenlemede yer alan hükümler arasında bulunuyor.

Bununla birlikte, metinde başörtüsü takan öğrencilerin okula alınmaması veya derslerden uzaklaştırılması yönünde açık bir yaptırım belirtilmiyor.

ABGÜL SÜLEYMANOV NEDEN GÖZALTINA ALINDI?

Başörtüsü tartışmalarının sürdüğü dönemde din adamı Abgül Süleymanov’un gözaltına alınması da gündeme geldi. Süleymanov, 22 Eylül 2026’da gözaltına alındı. Okul kıyafeti düzenlemesini ve başörtüsüne yönelik olası kısıtlamaları sosyal medya üzerinden eleştirdiği bildirildi.

Süleymanov’un ailesi, gözaltının söz konusu paylaşımlarla bağlantılı olduğunu öne sürdü. Süleymanov daha sonra mahkeme kararıyla 30 gün idari hapis cezasına çarptırıldı.

Ancak gözaltı ve hapis cezasının başörtüsü konusundaki paylaşımlarla bağlantılı olduğuna ilişkin polis veya mahkeme tarafından açık bir açıklama yapıldığına dair bilgi aktarılmadı. Bu nedenle ailenin iddiası ile yetkili makamlarca doğrulanmış bilgiler birbirinden ayrı ele alınmalı.

İLHAM ALİYEV BAŞÖRTÜSÜ TARTIŞMALARI HAKKINDA NE DEDİ?

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 2 Ekim 2026’da Yeni Azerbaycan Partisinin VIII. Kurultayı’nda yaptığı konuşmada ülkesinin bağımsız politika izlediğini söyledi. Aliyev, Azerbaycan’ın güçlenmesiyle ülkeye yönelik baskıların arttığını savunarak ülkenin iç işlerine dışarıdan müdahale edilmemesi gerektiğini ifade etti.

Azerbaycan’ın yaşam tarzına müdahale edilmemesi gerektiğini belirten Aliyev, ülkenin ideolojik alanının ve dış politika stratejisinin yabancı nüfuzundan arındırılması gerektiğini de dile getirdi.

Bazı medya kuruluşları bu açıklamaları okul kıyafetleri ve başörtüsü tartışmalarıyla ilişkilendirdi. Ancak aktarılan konuşmada, okul kıyafeti düzenlemesinin başörtüsüne ilişkin hükümlerini doğrudan açıklayan bir ifade bulunmuyor.