Asıl adı Şehmuz Hasan olan ve Cigerxwîn mahlasıyla tanınan Kürt şair, 1903 yılında bugün Batman’a bağlı olan Gercüş ilçesinin Hisar (Hesarê) beldesinde dünyaya geldi. Çocukluk yılları Birinci Dünya Savaşı’nın gölgesinde geçen Cigerxwîn, 1914 yılında ailesiyle birlikte Suriye’nin Amude kentine göç etti. Küçük yaşlarda çobanlık ve tarım işçiliği yaparak yaşamını sürdüren Cigerxwîn, 18 yaşında Diyarbakır’a gelerek medreselerde din eğitimi aldı. Bu süreçte Kürt kültürü ve edebiyatının klasik eserleriyle tanıştı.

SİYASİ FAALİYETLERDE BULUNDU
Cigerxwîn, 1925 yılında Şeyh Said İsyanı’na katıldı. İsyanın bastırılmasının ardından Şeyh Said’in oğlu Şeyh Ali Rıza Efendi’nin çevresinde yer aldı. Rewanduz ve Bağdat’a giden Cigerxwîn, burada İslami eğitimini sürdürdü. Daha sonra Suriye’nin Amude kentine yerleşerek Seydayê Mele Ubeydullah ve Seydayê Mele Fethullah’ın yanında eğitim gördü ve ilmi icazet aldı.

KÜRT DİLİNİN GELİŞTİRİLMESİ ÇALIŞMALARINDA YER ALDI
Cigerxwîn, 1954 yılında Suriye Parlamentosu seçimlerinde milletvekili adayı oldu. Kamışlı ve Cizîrê bölgesindeki siyasi çalışmalarını sürdüren şair, 1957 yılında partiden ayrıldı. 1959 yılında Irak’a geçen Cigerxwîn, Bağdat Üniversitesi’nde Kurmancî lehçesinde Kürtçe ders veren ilk öğretmen oldu. Kürt dilinin geliştirilmesi ve öğretilmesi amacıyla çalışmalar yürüterek çok sayıda öğrenci yetiştirdi. Siyasi faaliyetleri nedeniyle 1963 yılında Şam’da tutuklandı.

KÜRTÇE ŞİİRLERİYLE TANINDI
Cigerxwîn, 1928 yılında Kürtçe şiirler yazmaya başladı. Dönemin önemli Kürtçe yayınlarından Hawar dergisinde şiirlerini yayımlayan şair, Kürt halkının yaşadığı toplumsal ve siyasi sorunları eserlerine yansıttı. Kürtçede “yüreği kanlı” anlamına gelen Cigerxwîn mahlasını kullanan şair, şiirlerinde halkın yaşamını, özgürlük arayışını ve toplumsal meseleleri ele aldı.

1969 yılında Kuzey Irak’a giderek Mustafa Barzani’nin öncülüğündeki ayaklanmaya destek veren Cigerxwîn, 1973 yılında Suriye’de Baas Partisi yönetiminin baskıları nedeniyle Lübnan’a geçti. Burada “Kîne Em?” (Biz Kimiz?) adlı şiir derlemesini yayımladı.

YAŞAMININ SON YILLARINI STOCKHOLM’DE GEÇİRDİ
1979 yılında İsveç’in Stockholm kentine yerleşen Cigerxwîn, edebî çalışmalarını burada sürdürdü ve çeşitli eserler yayımladı. Kürt dili ve edebiyatına yönelik çalışmalarını yaşamının son dönemine kadar devam ettiren şair, 1984 yılında 81 yaşında hayatını kaybetti.

Cigerxwîn’in cenazesi daha sonra Suriye’nin Kamışlı kentine götürülerek burada toprağa verildi. Şiirleri, edebi eserleri ve Kürt dilinin gelişimine yönelik çalışmalarıyla tanınan Cigerxwîn, Kürt edebiyatının önemli isimleri arasında yerini aldı.

Muhabir: Devrim Aktürk