Küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi doğrultusunda dünya diplomasisinin kalbi Antalya'da atıyor. Türkiye'nin ev sahipliğinde ve Başkanlığında Antalya COP31 Alanında gerçekleştirilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı, dünya genelinden 95 lider ve 7 uluslararası kuruluşun katılımıyla başladı. Kararların yalnızca tüm üye tarafların oy birliğiyle alındığı bu tarihi platformda; iklim finansmanı, adil geçiş, uyum ve emisyon azaltımı gibi hayati başlıklar müzakere ediliyor. Peki, Cop31 ne zaman, hangi ülkeler katılacak? İşte, Cop31 programı takvimi…
COP31 NEDİR?
COP31 (Conference of the Parties – 31. Taraflar Konferansı), Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) en üst düzey karar alma platformunun 31. oturumudur. 1995 yılından bu yana her yıl düzenlenen bu zirveler, iklim krizine karşı küresel eylem planlarının belirlendiği en önemli uluslararası mekanizmadır. COP31 ise bu sürecin en kritik dönemeçlerinden biri olarak, ülkelerin daha güçlü iklim taahhütleri vermesi beklenen bir zirve olacaktır.
COP31'E HANGİ ÜLKELER KATILIYOR?
COP31’e 6 kıtadan katılım bekleniyor. 95 ülke liderinin yanı sıra 7 uluslararası kuruluş da lider düzeyinde COP31’e katılacağını bildirdi. Bu liderlerin 37’si devlet başkanı, 35’i hükümet başkanı, 8’i devlet başkan yardımcısı, 7’si başbakan yardımcısı, 2’si veliaht prens, 1’i prens, 1’i meclis başkanı, 4’ü özel temsilci olacak. Avrupa Komisyonu, BM, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı da lider düzeyinde katılım bildirdi.
COP31’e lider düzeyinde katılım bildiren kuruluşlar şöyle: Avusturya, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Finlandiya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Karadağ, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Lihtenştayn, Malta, Moldova, Norveç, Rusya Federasyonu, Slovenya, Ukrayna, Botsvana, Burundi, Cezayir, Esvatini, Etiyopya, Fildişi Sahili, Gabon, Gine-Bissau, Komorlar, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Lesoto, Libya, Madagaskar, Mali, Moritanya, Mozambik, Ruanda, Seyşeller, Somali, Sudan, Tanzanya, Togo, Zimbabve, Azerbaycan, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Endonezya, Ermenistan, Filistin, Güney Kore, Gürcistan, Irak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, İran, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kuveyt, Lübnan, Maldivler, Malezya, Özbekistan, Pakistan, Suriye, Suudi, Arabistan, Tacikistan, Türkmenistan, Bolivya, Brezilya, Guyana, Venezuela, Antigua ve Barbuda, Bahamalar, Barbados, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Avustralya, Kiribati, Marshall Adaları, Mikronezya, Niue, Palau, Solomon Adaları, Tonga, Tuvalu.
COP31 PROGRAMI
Konferansın her günü farklı bir temaya ayrıldı. Takvim şöyle:
■ 9 Kasım: Gıda, tarım ve sağlık
■ 10 Kasım: Enerji ve ulaştırma
■ 11 Kasım: Sıfır atık ve liderler zirvesinin ilk günü
■ 12 Kasım: Dirençli kentler, liderler zirvesi 2. gün
■ 13 Kasım: Finans ve ticaret
■ 14 Kasım: Çocuklar, gençlik, eğitim ve beceriler
■ 15 Kasım: Antalya’da sosyal ve kültürel programlar
■ 16 Kasım: Bilim, sanayi ve teknoloji
■ 17 Kasım: Okyanuslar, denizler, doğa ve arazi kullanımı
■ 18 Kasım: İnsani ve sosyal kalkınma
■ 19 Kasım: İmece, uygulamanın güçlendirilmesi
■ 20 Kasım: Nihai müzakereler ve kapanış
COP’LAR KÜRESEL İKLİM EYLEMİNDE ÖNEMLİ DÖNÜM NOKTALARI
COP'un temel işlevlerinden biri, Taraflarca sunulan ulusal bildirimleri ve sera gazı envanterlerini incelemek. Yıllar içinde COP oturumları, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması da dahil olmak üzere küresel iklim eyleminde önemli dönüm noktalarına yol açtı ve uluslararası iklim politikasının yönünü şekillendirdi. COP31’de Türkiye ev sahipliğini ve COP31 Başkanlığını üstlendi. Avustralya ise müzakerelerin başkanlığını yürütecek. Taraflar arasındaki görüşmelerin iklim finansmanı, adil geçiş, uyum ve emisyon azaltımı başlıklarında yoğunlaşması bekleniyor. Küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi doğrultusunda ihtiyaç duyulan iklim finansmanı, önceki COP zirvelerinde olduğu gibi COP31 müzakerelerinin de öncelikli başlıklarından biri olacak.
TÜRKİYE’NİN COP31 VİZYONU: UYGULAMA COP’U
Türkiye ilk kez bir COP organizasyonuna ev sahipliği yapıyor. Türkiye'nin COP31 Başkanlığı’nı, Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütüyor. Türkiye, COP31 ev sahipliği görevini yalnızca müzakere takvimini yöneten teknik bir süreç olarak görmüyor. Bugüne kadar COP süreçlerinde alınan kararların ve hedeflerin somut adımlara dönüşmesi için ortak çabaya önem veriyor. COP31’in küresel ölçekte kalıcı etkiler üretecek bir platform olarak güçlenmesine katkı sağlamak istiyor. Bu nedenle Türkiye’nin COP31 vizyonu; ‘diyalog’, ‘uzlaşı’ ve ‘aksiyon’ ilkeleriyle ‘Uygulama COP'u olarak belirlendi.
