İçişleri Bakanlığı, dijital ve finansal suçlarla mücadelede devrim niteliğinde bir adımı hayata geçiriyor. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, siber dolandırıcılık olaylarına tek merkezden, yapay zekâ destekli ve adli makamlarla eş güdüm içinde müdahale edilmesini sağlayacak DOLUNAY Projesi’ni kamuoyuna duyurdu. Yeni sistemle birlikte dolandırıcılık ihbarlarına en fazla 18 dakika içinde müdahale edilerek paranın başka hesaplara ya da kripto varlıklara kaçırılmasının önüne geçilecek.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi (Fotoğraf: AA)
BAKAN MUSTAFA ÇİFTÇİ: “TEMEL HEDEFİMİZ MAĞDURİYETLERİN BÜYÜMESİNİ ÖNLEMEK”
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi yaptığı açıklamada, projenin temel hedefinin vatandaşların mağduriyetlerinin büyümesini önlemek ve haksız kazancın farklı hesaplara veya kripto varlıklara aktarılmasını engellemek olduğunu vurguladı.
Vatandaşların emeğini ve birikimini korumak için çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğünü belirten Çiftçi; savcılık, Emniyet, Jandarma, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve bankacılık sisteminin tek bir merkez üzerinden entegre biçimde çalışacağını ifade etti.
“HARAMîLERE ASLA GÖZ AÇTIRMAYACAĞIZ”
Bakan Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda siber suçlulara sert mesaj vererek projenin vizyonunu şu sözlerle paylaştı:
“Milletimizin helal kazancına ve alın terine göz diken haramilere asla göz açtırmayacağız. Vatandaşımızın emeğini korumak, mağduriyetler büyümeden önüne geçmek ve suçluları en kısa sürede adalete teslim etmek için mücadelemizi her geçen gün daha da güçlendiriyoruz.
DOLUNAY Projesi ile dolandırıcılık ihbarlarına ilk 18 dakika içinde müdahale etmeyi hedefliyoruz. Yapay zekâ destekli analizlerle şüpheli para hareketlerini ve dijital izleri anlık takip ederek paranın farklı hesaplara ya da kripto varlıklara aktarılmasını engellemeye odaklanacağız. Bu hızlı müdahalenin etkili biçimde yürütülmesi için savcılık, Emniyet, Jandarma, MASAK ve bankacılık sistemi eş güdüm içinde çalışacak.
Muhterem Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, milletimizin huzuru ve güvenliği için teknolojiyi daha etkin kullanmaya devam edeceğiz.”
Dijital tuzaklara karşı 7 kurumu tek merkezde toplayan sistem, paranın izini kaybettirmeden hesapları anında donduracak. (Fotoğraf: Takvim Fotoğraf Arşivi)
DOLUNAY PROJESİ NEDİR VE NEDEN HAYATA GEÇİRİLDİ?
İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (DOLUNAY) Projesi, dijital dolandırıcılık vakalarında yaşanan “zaman asimetrisini” ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Başlık Detay
Dolandırıcılık İle Ekonominin Uğratıldığı Kayıplar Önlenecek
Türkiye’de mal varlığına karşı işlenen 214 bin 847 vakanın %72,6’sını (156 bin 68 olay) tek başına dolandırıcılık suçları oluşturuyor. Adliyeye intikal eden ve kolluğa yansımayan vakalarla birlikte ekonomik kaybın 50 milyar TL’nin üzerinde olduğu hesaplanıyor.
Bürokratik Gecikmeye Son
Mevcut düzende suçlular parayı saniyeler içinde farklı hesaplara ve kripto borsalarına aktarırken; resmi müzekkere ve bloke süreçleri haftalar sürebiliyordu. DOLUNAY Projesi, bu süreci dakikalara indirerek suçlular lehine işleyen bürokratik gecikmeyi ortadan kaldırıyor.
Savcılık ve bankaları tek ekranda buluşturan teknolojik kalkan, finansal dolandırıcılara kaçacak alan bırakmayacak. (Fotoğraf: AA)
DOLUNAY TEŞKİLAT YAPISI: 7 KURUM TEK MERKEZDE
Merkez, 24 saat kesintisiz faaliyet gösterecek ve kurumlar arasındaki fiziksel yazışma engellerini tamamen kaldıracak. Merkezde görev alacak paydaşların rolleri ise şu şekilde yapılandırıldı:
Kurum / Birim Görev Cumhuriyet Savcısı
Verileri anında hukuki karara dönüştürecek.
MASAK
Şüpheli para akışını ve kripto varlık rotalarını anlık olarak deşifre edecek ve dondurma işlemi yapacak.
BKM ve Banka Temsilcileri
Para trafiğini haritalandırarak şüpheli hesaplara anlık bloke uygulayacak.
BTK
GSM operatörleri ile koordineli şekilde şüphelilerin iletişim hatlarını saniyeler içinde kesecek.
Siber Güvenlik Başkanlığı
Oltalama (phishing) sitelerini ve zararlı bağlantıları anında erişime kapatacak.
Emniyet ve Jandarma
Saha istihbaratıyla şüphelileri belirleyip fiziki yakalama operasyonlarını yürütecek.
İHBARDAN BLOKE KARARINA: 18 DAKİKALIK KRİTİK SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
DOLUNAY Projesi kapsamında vatandaşın bildirimi ile başlayan süreç adım adım şu şekilde işleyecek:
Aşama / Süre İşleyiş
1. İhbar ve Sisteme Giriş 10 Dakikadan Kısa
Vatandaşlar; e-Devlet entegrasyonlu mobil uygulama, 112 Acil Çağrı Merkezi veya doğrudan kolluk birimleri üzerinden başvuruda bulunabilecek. Şikâyet anında T.C. kimlik numarası, IBAN’lar, SMS içerikleri, dekontlar ve zararlı web bağlantıları (URL) sisteme yüklenecek.
2. Yapay Zekâ Analizi ve Profilleme 1 Dakikadan Kısa
Gelişmiş yapay zekâ algoritmaları, kullanılan yöntemi, suç ağının bağlantılarını ve risk puanını 1 dakikadan kısa sürede çıkaracak. Hangi kurumun ne tür tedbir alması gerektiğini saptayarak dosyayı hazır halde savcının onayına sunacak.
3. Savcı Onayı ve Bankalar Arası Koordinasyon Maksimum 7 Dakika
Cumhuriyet savcısının dijital inceleme ve onayı 5 dakikadan, bankalar arası koordinasyon ise 2 dakikadan az sürecek. Böylece toplamda en fazla 18 dakikada adli dosya açılarak hesaplara bloke konulacak, hatlar kapatılacak ve zararlı siteler erişime engellenecek.
Kurulan ortak merkez, ihbar anında devreye girerek çalınan birikimlerin buharlaşmasını önleyecek. (Fotoğraf: AA)
“TEK TUTANAK” SİSTEMİ VE VATANDAŞA ANLIK SMS BİLDİRİMİ
DOLUNAY sistemiyle birlikte fiziki yazışma ve posta/kargo süreçleri son buluyor:
Acele Önlem ve Suç Önleme Tutanağı: Tüm adli ve önleyici işlemler tek bir dijital evrakta toplanacak ve suç yerindeki Cumhuriyet Başsavcılığına anında sevk edilecek.
Şeffaf Takip ve SMS Bilgilendirmesi: Vatandaşlar sürecin her aşamasından SMS ile haberdar edilecek. İlk başvuruda “Dolandırıcılık ihbarınız işleme alınmıştır” mesajı gidecek; dosya savcılığa sevk edildiğinde ise “Dosyanız başarıyla oluşturulup ilgili birimlere iletilmiştir. Anlık takip sağlanmaktadır” bildirimi yapılacak.
YASAL ZEMİN İÇİN MEVZUAT HAZIRLIKLARI BAŞLADI
İçişleri Bakanlığı, DOLUNAY Projesi’nin eksiksiz ve güçlü bir yasal zemin üzerinde işlemesi için kanuni düzenleme çalışmalarını da başlattı. Hazırlanan mevzuat taslağıyla birlikte; kurumlar arası veri paylaşım yetkileri, hızlı bloke uygulama esasları ve anlık adli müdahale süreçlerinin yasal çerçevesi netleştirilecek.
Yorumlar (1)