Gedik Ahmed Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Gedik Ahmed Paşa Kimdir?

Gedik Ahmed Paşa, 18 Kasım 1482 tarihinde Edirne'de hayatını kaybetmiş bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Sadrazam olarak yer alır. Babası bilinmiyor'dur. Kabri: Edirne.

Gedik Ahmed Paşa, Fatih Sultan Mehmed döneminde vezîriâzamlık yapan, Karaman, Kırım ve Otranto seferlerini yöneten ve 1482 yılında idam edilen Osmanlı komutanıdır.

com.com.tr

Gedik Ahmed Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1461: Koyulhisar'ın alınmasında görev aldı.
• 1462: Anadolu beylerbeyiliğine getirildi.
• 1469: Karamanoğulları'ndan Konya Ereğlisi ve Aksaray'ı aldı.
• 1471: Alanya Osmanlı yönetimine bağlandı.
• 1472: Afyonkarahisar'daki külliyesinin yapımına başlandı; mimarı Ayaz Ağa'dır.
• 11 Ağustos 1473: Otlukbeli Muharebesi'ne katıldı; Akkoyunlu ordusu bozguna uğradı.
• 1474: Karamanoğulları Beyliği'nin son direniş noktaları alındı ve beylik ortadan kalktı.
• 1474: Vezîriâzamlığa getirildi; makam Veli Mahmud Paşa'nın idamıyla boşalmıştı.
• 1475: Kırım seferi düzenlendi; Kefe alındı ve Ceneviz kolonileri Osmanlı yönetimine geçti.
• 1475: Sudak, Balaklava ve Azak alındı; Mangup kuşatmayla ele geçirildi ve Teodoro Prensliği sona erdi.
• 1475: Mengli Giray Osmanlı'ya bağlı han olarak tayin edildi; Kırım Hanlığı ile üç yüzyıl sürecek bağ kuruldu.
• 1477: İşkodra seferini üstlenmemesi üzerine vezîriâzamlıktan alındı; sadrazam listelerinin bir bölümü görev bitişini 1476 olarak verir.
• 1477: Rumeli Hisarı'na hapsedildi.
• 1478: Serbest bırakıldı; kaptanıderyalığa ve Avlonya sancak beyliğine getirildi.
• 1479: Venedik ile on altı yıl süren savaş barışla sona erdi.
• 1479: Kefalonya, Zanta ve Ayamavra adaları alındı.
• Temmuz 1480: Donanmayla Otranto önlerine ulaşıldı; kaynaklar filonun doksan kadırga ve kırk kalyata ile çok sayıda nakliye gemisinden oluştuğunu kaydeder.
• Ağustos 1480: Otranto alındı; şehir, Osmanlı Devleti'nin İtalya'da ele geçirdiği tek şehir oldu.
• 1480: Papalık Haçlı çağrısı yaptı; İtalyan devletleri arasında ortak hareket arayışı başladı.
• 3 Mayıs 1481: Fatih Sultan Mehmed öldü; İtalya'daki harekât desteksiz kaldı.
• Mayıs 1481: II. Bayezid tahta çıktı; Cem Sultan kararı tanımadı ve Anadolu'da harekete geçti.
• 1481: Otranto boşaltıldı ve Osmanlı kuvvetleri geri çekildi.
• 1481: Cem Sultan Yenişehir'de yenildi ve Karaman bölgesine çekildi.
• Mayıs 1482: Cem Sultan Konya'yı kuşattı, sonuç alamayarak geri çekildi.
• Temmuz 1482: Cem Sultan Rodos'a geçti ve Saint Jean şövalyelerine sığındı.
• 18 Kasım 1482: Edirne Sarayı'nda verilen bir ziyafetin ardından idam edildi.
• 1482: İdamın ardından yeniçeriler arasında huzursuzluk çıktı.

Gedik Ahmed Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1461	Koyulhisar'ın alınmasında görev aldı.
1462	Anadolu beylerbeyiliğine getirildi.
1469	Karamanoğulları'ndan Konya Ereğlisi ve Aksaray'ı aldı.
1471	Alanya Osmanlı yönetimine bağlandı.
1472	Afyonkarahisar'daki külliyesinin yapımına başlandı; mimarı Ayaz Ağa'dır.
11 Ağustos 1473	Otlukbeli Muharebesi'ne katıldı; Akkoyunlu ordusu bozguna uğradı.
1474	Karamanoğulları Beyliği'nin son direniş noktaları alındı ve beylik ortadan kalktı.
1474	Vezîriâzamlığa getirildi; makam Veli Mahmud Paşa'nın idamıyla boşalmıştı.
1475	Kırım seferi düzenlendi; Kefe alındı ve Ceneviz kolonileri Osmanlı yönetimine geçti.
1475	Sudak, Balaklava ve Azak alındı; Mangup kuşatmayla ele geçirildi ve Teodoro Prensliği sona erdi.
1475	Mengli Giray Osmanlı'ya bağlı han olarak tayin edildi; Kırım Hanlığı ile üç yüzyıl sürecek bağ kuruldu.
1477	İşkodra seferini üstlenmemesi üzerine vezîriâzamlıktan alındı; sadrazam listelerinin bir bölümü görev bitişini 1476 olarak verir.
1477	Rumeli Hisarı'na hapsedildi.
1478	Serbest bırakıldı; kaptanıderyalığa ve Avlonya sancak beyliğine getirildi.
1479	Venedik ile on altı yıl süren savaş barışla sona erdi.
1479	Kefalonya, Zanta ve Ayamavra adaları alındı.
Temmuz 1480	Donanmayla Otranto önlerine ulaşıldı; kaynaklar filonun doksan kadırga ve kırk kalyata ile çok sayıda nakliye gemisinden oluştuğunu kaydeder.
Ağustos 1480	Otranto alındı; şehir, Osmanlı Devleti'nin İtalya'da ele geçirdiği tek şehir oldu.
1480	Papalık Haçlı çağrısı yaptı; İtalyan devletleri arasında ortak hareket arayışı başladı.
3 Mayıs 1481	Fatih Sultan Mehmed öldü; İtalya'daki harekât desteksiz kaldı.
Mayıs 1481	II. Bayezid tahta çıktı; Cem Sultan kararı tanımadı ve Anadolu'da harekete geçti.
1481	Otranto boşaltıldı ve Osmanlı kuvvetleri geri çekildi.
1481	Cem Sultan Yenişehir'de yenildi ve Karaman bölgesine çekildi.
Mayıs 1482	Cem Sultan Konya'yı kuşattı, sonuç alamayarak geri çekildi.
Temmuz 1482	Cem Sultan Rodos'a geçti ve Saint Jean şövalyelerine sığındı.
18 Kasım 1482	Edirne Sarayı'nda verilen bir ziyafetin ardından idam edildi.
1482	İdamın ardından yeniçeriler arasında huzursuzluk çıktı.

Gedik Ahmed Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1461	Koyulhisar Harekâtı	Yerel yönetim	Kale alındı; Trabzon seferinin hazırlık aşamasının parçasıydı.
1469	Karaman Seferleri	Karamanoğulları Beyliği	Beylik ortadan kalktı; Konya Ereğlisi, Aksaray, Alanya, Silifke ve Taşeli bölgesindeki kaleler alındı.
1473	Otlukbeli Muharebesi	Akkoyunlu Devleti	Osmanlı zaferi; Uzun Hasan doğuya çekildi; Karamanoğulları'nın dış desteği ortadan kalktı.
1475	Kırım Seferi	Ceneviz kolonileri, Teodoro Prensliği	Kefe, Sudak, Balaklava, Azak ve Mangup alındı; Kırım Hanlığı Osmanlı'ya bağlandı; Mengli Giray han tayin edildi.
1479	İyon Adaları Harekâtı	Venedik ve yerel kontluk	Kefalonya, Zanta ve Ayamavra alındı; Kaptanıderya olarak donanmaya komuta etti.
1480	Otranto Seferi	Napoli Krallığı	Şehir alındı, 1481 yılında boşaltıldı; Osmanlı Devleti'nin İtalya yarımadasında ele geçirdiği tek şehirdir.

Antlaşmalar

Yıl	Antlaşma	Taraf	Not
1479	Osmanlı Venedik barışı	Venedik	On altı yıl süren savaşı sona erdirdi. İşkodra Osmanlı'ya bırakıldı, Venedik ticaret ayrıcalıkları karşılığında yıllık ödeme yapmayı kabul etti.

Gedik Ahmed Paşa Eserleri

Eser	Tür	Yıl	Yer	Not
Gedik Ahmed Paşa Külliyesi	külliye	1472	Afyonkarahisar	Cami, medrese, hamam ve sıbyan mektebinden oluşur. Mimarı Ayaz Ağa'dır.
Gedik Ahmed Paşa Camii	cami	1472	Afyonkarahisar	İmaret Camii adıyla da anılır. Ters T planlıdır, iki minaresi ve çini kaplamalarıyla bilinir.
Külliyenin medresesi	medrese	15. yüzyıl	Afyonkarahisar	Bölgedeki eğitim kurumlarından biri oldu.
Külliyenin hamamı	hamam	15. yüzyıl	Afyonkarahisar	Şehir hayatının parçası olarak yüzyıllarca kullanıldı.

Gedik Ahmed Paşa Ailesi

• Babası: (Kaynaklarda adı geçmiyor)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor)

Gedik Ahmed Paşa Döneminin İlkleri

• Osmanlı Devleti'nin İtalya yarımadasında ele geçirdiği tek şehri alan komutan Otranto, 1480
• Kırım Hanlığı ile Osmanlı bağını kuran sefer 1475; bağ üç yüzyıl sürdü
• Anadolu'daki son bağımsız Türk beyliğinin ortadan kaldırılmasını yürüten komutan Karamanoğulları, 1474
• Karadeniz'in bütün önemli limanlarının Osmanlı yönetimine girmesini sağlayan harekât Kefe, Sudak, Azak ve Mangup, 1475
• Azledilip hapsedildikten sonra kaptanıderyalığa getirilen vezîriâzam 1477 azil, 1478 kaptanıderyalık

Kaynak: com.com.tr