Özellikle Fadiş ve Mo'nun Gizemi kitaplarıyla tanınan yazarın hayatı, edebiyat yolculuğu, kitapları ve özel yaşamı araştırılıyor. Peki, Gülten Dayıoğlu kimdir, kaç yaşında, nereli? Gülten Dayıoğlu'nun eşi kimdir? Mo'nun Gizemi kitabının konusu ve özeti nedir?
GÜLTEN DAYIOĞLU KİMDİR, NERELİ, KAÇ YAŞINDA?
Gülten Dayıoğlu, 15 Mayıs 1935 tarihinde Kütahya'nın Emet ilçesinde dünyaya geldi. Türk edebiyatının özellikle çocuk ve gençlik edebiyatı alanında öne çıkan yazarlarından olan Dayıoğlu, roman, öykü ve gezi yazılarıyla geniş bir okur kitlesine ulaştı.
Çocukluk yıllarının önemli bir bölümünü Emet'te geçiren yazar, eğitim hayatına Anadolu'da başladı. İlkokulun ilk yıllarını Örencik Köyü'nde okudu. Daha sonra Kütahya'da eğitimine devam etti. Öğretmeninin teşvikiyle küçük yaşlarda yazmaya başlayan Dayıoğlu'nun ilk öyküsü Bahçıvanın Oğlu, henüz 15 yaşındayken Afyonkarahisar'da yayımlandı.
1956 yılında İstanbul Atatürk Kız Lisesi'nden mezun olan Dayıoğlu, bir süre İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde öğrenim gördü. Daha sonra öğretmenlik mesleğine yönelerek dışarıdan sınavlara girdi ve Çapa Öğretmen Okulu'nu tamamladı.
Silivri'nin köylerinde ve İstanbul'daki çeşitli ilkokullarda görev yapan yazar, yaklaşık 15 yıl öğretmenlik yaptı. Öğrencilerinin çocuk kitaplarına duyduğu ilgiyi ve bu alandaki ihtiyacı gözlemlemesi, yazarlık hayatının şekillenmesinde etkili oldu.
1970 yılında ilk kitabı Döl, 1971 yılında ise ilk romanı Fadiş yayımlandı. Öğretmenlik mesleğinden ayrılmasının ardından çalışmalarını tamamen edebiyata yönelten Dayıoğlu, özellikle çocuklar ve gençler için kaleme aldığı eserlerle tanındı.
GÜLTEN DAYIOĞLU'NUN EŞİ KİMDİR? EVLİ Mİ, ÇOCUKLARI VAR MI?
Gülten Dayıoğlu, 1958 yılında avukat Cevdet Dayıoğlu ile evlendi. Evliliğinden iki erkek çocuğu bulunan yazar, eşiyle birlikte dünyanın farklı ülkelerine seyahat etti.
Yurt dışı gezilerinde edindiği izlenimler ve tuttuğu notlar, gezi kitaplarının ortaya çıkmasında önemli rol oynadı. Farklı ülkelerin kültürlerini, yaşam biçimlerini ve doğal güzelliklerini çocuklara ve gençlere aktaran Dayıoğlu, gezi yazarlığı alanında da eserler verdi.
Yazarın adı, doğduğu Emet ilçesinde 1994 yılında açılan Gülten-Cevdet Dayıoğlu Çocuk Kütüphanesi'nde de yaşatıldı.
GÜLTEN DAYIOĞLU'NUN KİTAPLARI NELER?
Yazarlık hayatı boyunca farklı yaş gruplarına hitap eden çok sayıda eser kaleme alan Gülten Dayıoğlu, çocuk romanları, gençlik romanları, öyküler, bilimkurgu kitapları ve gezi yazılarıyla tanınıyor.
Yazarın en bilinen eserlerinden biri, 1971 yılında yayımlanan Fadiş romanıdır. Kendi yaşamından izler taşıyan eser, çocuk edebiyatının tanınmış kitapları arasında yer aldı. Dayıoğlu'nun farklı kuşaklar tarafından okunan diğer eserleri arasında Dört Kardeştiler, Suna'nın Serçeleri ve Dünya Çocukların Olsa da bulunuyor.
Yazarın öne çıkan kitapları şöyle:
Romanları: Fadiş, Dört Kardeştiler, Suna'nın Serçeleri, Yurdumu Özledim, Ben Büyüyünce, Dünya Çocukların Olsa, Ölümsüz Ece, Kaf Dağı'nın Ardına Yolculuk, Parbat Dağının Esrarı, Tuna'dan Uçan Kuş, Yeşil Kiraz, Gök Yüzündeki Mor Bulutlar, Anılar İçinde Bir Anı, Midos Kartalının Gözleri, Akgüvercin ile Yeşilsalkım'ın Aşkı, Sekizinci Renk, Kayıplara Karışmak ve Yoksa Sen Misin?
Öykü kitapları: Döl, Geride Kalanlar, Geriye Dönenler, Uçan Motor, Kırmızı Bisikletin Binicisi, Leylek Karda Kaldı, Şenlik Günü, Kır Gezisi, Azat Kuşu, Deli Bey, Sıcak Ekmek, Uçurtma ve Neşeli Boyacı.
Bilimkurgu eserleri: Akıllı Pireler, Işın Çağı Çocukları, Mo'nun Gizemi, Mo'nun Gizemi 2 – Otran, Mo'nun Gizemi 3 – İkizler, Alacakaranlık Kuşları, Kıyamet Çiçekleri ve Yada'nın Gizli Gücü.
Gezi kitapları: Okyanuslar Ötesine Yolculuk, Bambaşka Bir Ülke Amerika'ya Yolculuk, Efsaneler Ülkesi Çin'e Yolculuk, Kangurular Ülkesi Avustralya'ya Yolculuk, Doğal Güzellikler Ülkesi Kenya'ya Yolculuk, Güney Pasifik Adaları'na Yolculuk, Mısır'a Yolculuk, Meksika'ya Yolculuk ve Hindistan ile Nepal'e Yolculuk.
Dayıoğlu ayrıca 6-9 yaş grubundaki çocuklar için hazırladığı 20 kitaptan oluşan Ece ile Yüce dizisiyle de tanınıyor.
MO'NUN GİZEMİ KİTABININ ÖZETİ NEDİR? KONUSU NE?
Mo'nun Gizemi, Gülten Dayıoğlu'nun bilimkurgu türündeki en çok tanınan eserlerinden biridir. İlk kez 1999 yılında yayımlanan roman, genetik mühendisliği, insan kopyalama ve bilimsel gelişmelerin insan hayatı üzerindeki etkilerini konu alıyor.
Kitabın çıkış noktası, yazarın Avustralya yolculuğu sırasında uçakta tanıştığı genetik mühendisiyle yaptığı konuşmalara dayanıyor. Bu karşılaşmadan esinlenen Dayıoğlu, okuru bilim ve gizemin iç içe geçtiği bir maceraya taşıyor.
Mo'nun Gizemi kitabının kısa özeti:
Romanın merkezinde birbirlerine büyük bir aşkla bağlı olan lise öğrencileri Defne ve Burç bulunuyor. İki gencin yaşadığı sıra dışı olaylar, genetik mühendisliği ve insan kopyalama konusundaki gizemli gelişmelerle bağlantılı bir serüvene dönüşüyor.
Hikâyede Burç'un kimliği ve geçmişiyle ilgili sorular ön plana çıkıyor. Yaşanan olaylar, onun sıradan bir insan olup olmadığı konusunda şüpheler doğuruyor. Genetik bilimindeki gelişmelerin sınırlarını sorgulatan roman, okuru insanın doğası, yaşam ve bilimsel araştırmalar üzerine düşünmeye yönlendiriyor.
Kitabın temel gizemi ise Burç'un gerçekten yaşayan bir insan mı olduğu, yoksa gen teknolojisi ve canlı kopyalama yöntemiyle laboratuvarda oluşturulmuş bir birey mi olduğudur.
Mo'nun Gizemi, bilimkurgu unsurlarını gençlik macerası ve duygusal ilişkilerle bir araya getirirken merak duygusunu hikâyenin merkezinde tutuyor.
MO'NUN GİZEMİ KAÇ KİTAPTAN OLUŞUYOR?
Gülten Dayıoğlu'nun Mo'nun Gizemi adlı eseri üç kitaplık bir seri olarak devam ediyor. Serinin kitapları ve yayımlanma yılları şöyle:
-
Mo'nun Gizemi: 1999
-
Mo'nun Gizemi 2 – Otran: 2008
-
Mo'nun Gizemi 3 – İkizler: 2011
Seri, bilimkurgu türüne ilgi duyan çocuk ve genç okurların tanıdığı eserler arasında bulunuyor. Genetik mühendisliği, insan kopyalama ve sıra dışı olaylar üzerinden şekillenen hikâye, yazarın bilimkurgu alanındaki çalışmalarının önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
GÜLTEN DAYIOĞLU'NUN ÖDÜLLERİ NELER?
Edebiyat hayatı boyunca çok sayıda ödüle layık görülen Gülten Dayıoğlu, özellikle çocuk edebiyatına yaptığı katkılarla çeşitli kurumlar tarafından ödüllendirildi.
Yazarın öne çıkan ödül ve başarıları arasında şunlar bulunuyor:
-
1965: Yunus Nadi Öykü Yarışması ikincilik ödülü – Döl
-
1974-1975: Arkın Çocuk Edebiyatı Öykü Ödülü – Leylek Karda Kaldı
-
1974-1975: Arkın Çocuk Edebiyatı Masal Ödülü – Güzel Hanım
-
1984: Dünya Çocukların Olsa romanının, Alman Yayıncılar Birliği tarafından hazırlanan gençliğe umut veren 300 kitaplık seçkiye alınması.
-
1987: Kültür ve Turizm Bakanlığı Çocuk Edebiyatı Ödülü – Kaf Dağı'nın Ardına Yolculuk
-
1989: İzmir Büyükşehir Belediyesi Çocuk Romanı Ödülü – Parbat Dağının Esrarı
-
1990: Altın Kitaplar Ödülü
-
1991: Çocuk Vakfı Çocuk Edebiyatı Ödülü
-
2001: Çocuk Edebiyatı ve Sanatçıları Birliği Yaşam Boyu Hizmet Ödülü
-
2009: Behçet Necatigil Edebiyat Onur Ödülü
Dayıoğlu'nun eserleri farklı dillere çevrilirken kitapları Türkiye'deki eğitim fakültelerinde akademik araştırmalara da konu oldu.
GÜLTEN DAYIOĞLU VAKFI NE ZAMAN KURULDU?
Gülten Dayıoğlu Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Vakfı, 2007 yılında çocuk ve gençlik edebiyatının gelişmesine katkı sağlamak amacıyla kuruldu.
Vakıf, çocuk ve gençlere yönelik nitelikli edebiyat eserlerinin desteklenmesini hedefliyor. Bu kapsamda her yıl çocuk ve gençlik edebiyatı alanında hazırlanan eserleri ve bilimsel araştırmaları ödüllendiriyor.
Gülten Dayıoğlu'nun adını taşıyan vakıf, çocukların ve gençlerin kitaplarla daha güçlü bir bağ kurmasını destekleyen çalışmalar yürütüy





