class='medyanet-inline-adv'>
Mevcut IFAB 11. maddeye göre bir oyuncu, takım arkadaşı topa dokunduğu anda rakip yarı sahadaysa ve başının, gövdesinin ya da ayağının herhangi bir bölümü hem toptan hem de sondan ikinci rakipten rakip kale çizgisine daha yakınsa ofsayt pozisyonundadır. Oyuncunun elleri ve kolları değerlendirmeye alınmaz. Ofsayt pozisyonunda bulunmak tek başına ihlal sayılmaz; oyuncunun oyuna aktif biçimde müdahale etmesi gerekir.
“Gün ışığı” yaklaşımında ise hücum oyuncusu, gol atabileceği vücut bölümleri bakımından rakip savunmacıyla aynı hizada kaldığı sürece ofsayt sayılmaz. Ofsayt kararı için hücum oyuncusu ile sondan ikinci rakip arasında gözle görülür bir boşluk, yani “gün ışığı”, bulunması gerekir. Bu nedenle yalnızca burun, omuz veya diz gibi küçük bir bölümün önde olması otomatik olarak ofsayt anlamına gelmez.
GÜN IŞIĞI OFSAYT KURALI NASIL UYGULANIYOR?
Karar, yine takım arkadaşının topa oynadığı veya dokunduğu anda veriliyor. Hakem ve video görevlileri önce hücum oyuncusunun rakip yarı sahada olup olmadığını, ardından ofsayt değerlendirmesine giren baş ve gövde bölümlerinin hem toptan hem de sondan ikinci rakipten tamamen ileride bulunup bulunmadığını kontrol ediyor.
Oyuncunun çizgi üzerinde kalması, yani rakiple arasında belirgin bir boşluk oluşmaması, hücum oyuncusunun lehine yorumlanıyor. Hücum oyuncusunun başı veya gövdesi savunmacıyla aynı hizada olduğu sürece oyun devam ediyor. Ofsayt, ancak ilgili vücut bölümleri savunmacının tamamen önüne geçtiğinde veriliyor. Eller ve kollar, gol atılamayan bölgeler olduğu için değerlendirmeye dahil edilmiyor. Kanada Premier Ligi’nin deneme metni, mevcut IFAB tanımından farklı olarak oyuncunun baş, gövde ve ayak bölümlerinin bütünüyle ileride olmasını esas alıyor; aynı metin ellerin ve ayakların ofsayt değerlendirmesinde dikkate alınmadığını da belirtiyor.
GÜN IŞIĞI OFSAYT KURALI NEDEN GÜNDEME GELDİ?
Mevcut sistemde yarı otomatik ofsayt teknolojisi, hücum oyuncusunun çok küçük bir bölümünün önde olması nedeniyle gol iptallerine yol açabiliyor. Bu kararlar taraftarlar arasında “koltuk altı” veya “ayak parmağı” ofsaytı gibi ifadelerle eleştiriliyor. Gün ışığı modelinin savunucuları, daha belirgin bir eşik getirerek kararları sadeleştirmeyi, hücum futbolunu desteklemeyi ve tartışmalı milimetrik pozisyonları azaltmayı hedefliyor.
Buna karşı çıkanlar ise hücum takımına verilen avantajın savunmaları daha geriye çekebileceğini ve takımların daha temkinli futbol oynayabileceğini savunuyor. Eski İngiltere ve Liverpool savunmacısı Jamie Carragher da önerinin oyunu daha olumsuz bir yöne taşıyabileceği görüşünü dile getirdi.
İLK DENEME NEREDE YAPILIYOR?
Kanada Premier Ligi, FIFA iş birliği ve IFAB’ın yetkisiyle bu alternatif ofsayt yaklaşımını profesyonel düzeyde test eden ilk lig oldu. Deneme 2026 sezonu boyunca uygulanıyor. Aynı organizasyonda, klasik VAR yerine teknik direktörlerin belirli maç değiştirici pozisyonlar için inceleme talep edebildiği Football Video Support sistemi de kullanılıyor.
Deneme kapsamındaki kuralla verilen ilk gol, 18 Nisan 2026’da Pacific FC’nin Halifax Wanderers ile oynadığı karşılaşmada Alejandro Díaz’ın attığı gol oldu. Standart IFAB kuralları uygulansaydı iptal edilmesi beklenebilecek gol, gün ışığı kriteriyle geçerli sayıldı.
DÜNYA FUTBOLUNDA NE ZAMAN GEÇERLİ OLACAK?
Şimdilik Premier Lig, Şampiyonlar Ligi veya FIFA turnuvalarında geçerli olan genel bir “gün ışığı” ofsayt kuralı bulunmuyor. Deneme sonuçlarının değerlendirilmesinin ardından IFAB’ın kalıcı bir değişiklik yapabilmesi için kurulda gerekli desteğin sağlanması gerekiyor. Bu nedenle 2026’daki Kanada uygulaması, küresel futbol için yürütülen bir test niteliğinde; tüm liglerin hemen bu sisteme geçeceği anlamına gelmeyebilir.
Yorumlar (0)