Helen Keller, 27 Haziran 1880'de ABD'nin Alabama eyaletinde doğan, bebekken geçirdiği bir hastalık sonucu hem görme hem işitme yetisini kaybeden Amerikalı yazar ve aktivisttir. Öğretmeni Anne Sullivan'ın sabırlı çabasıyla iletişim kurmayı öğrendi, üniversiteden mezun oldu ve hayatı boyunca engellilerin hakları için mücadele etti. Hikayesi, engelli eğitiminin gücünü anlatan en bilinen örneklerden biridir.
Karanlık ve sessiz bir dünya
Helen, yaklaşık 19 aylıkken geçirdiği yüksek ateşli bir hastalıktan sonra görme ve işitme yetisini kaybetti. Çevresiyle iletişim kuramayan küçük kız, yıllar içinde öfkeli ve kontrolü zor bir çocuğa dönüştü. Ailesi çare ararken, görme engellilerin eğitimi için kurulmuş bir okuldan Anne Sullivan adında genç bir öğretmen geldi.
Anne Sullivan ve "su" kelimesi
Sullivan, Helen'in avuç içine parmaklarıyla harfler yazarak kelimeler öğretmeye çalıştı. İlk başta Helen bunları yalnızca bir oyun gibi tekrarladı. Dönüm noktası, bir su pompasının başında yaşandı: Sullivan bir eline suyu dökerken diğer eline "su" kelimesini yazdı. Helen o an parmaklardaki hareketlerin, elindeki serin şeyin adı olduğunu kavradı. Bu andan sonra kelimeleri hızla öğrenmeye başladı.
Zamanla Braille okumayı, yazmayı ve konuşan kişinin dudaklarına dokunarak onu anlamayı da öğrendi. Braille'in nasıl çalıştığını Braille alfabesi yazımızda anlattık.
Üniversite ve yazarlık
Helen Keller, Sullivan'ın desteğiyle yükseköğrenimini tamamladı ve üniversiteden mezun olan ilk görme ve işitme engelli kişilerden biri oldu. Öğrenciliği sırasında hayatını anlatan Hayatımın Hikayesi adlı kitabını yazdı. Sonraki yıllarda pek çok kitap ve makale kaleme aldı, dünyanın farklı ülkelerinde konferanslar verdi.
Aktivist Helen Keller
Keller, görme engellilerin eğitimi ve istihdamı için fon toplanmasında etkin rol oynadı. Engelli haklarının yanında kadınların oy hakkı ve işçi hakları gibi toplumsal konularda da görüşlerini açıkça savundu. Hayatı boyunca engelliliğin bir kader değil, doğru eğitim ve destekle aşılabilecek bir durum olduğunu anlattı. 87 yaşında hayatını kaybetti.
Filmlere ilham veren hikaye
Helen Keller ile Anne Sullivan'ın hikayesi tiyatroya ve sinemaya The Miracle Worker adıyla uyarlandı. Görme ve işitme engelli bir kızla öğretmeninin ilişkisini anlatan yerli film Benim Dünyam da bu hikayeden ilham alan yapımlar arasında sayılır. Diğer öneriler için engelli konulu filmler yazımıza bakabilirsiniz. Engelleriyle iz bırakan diğer isimleri engelli ünlü sanatçılar yazımızda derledik.
