Yatağa uzandığınızda bacaklarınızda tarif etmekte zorlandığınız bir rahatsızlık hissediyor ve hareket ettirme ihtiyacı duyuyorsanız huzursuz bacak sendromu söz konusu olabilir. Ancak her bacak ağrısı, karıncalanma veya gece krampları bu hastalık anlamına gelmez.
Tanıda rahatsızlığın ne zaman başladığı, dinlenmeyle ilişkisi ve hareket edildiğinde nasıl değiştiği birlikte değerlendirilir.
HAREKETLE HAFİFLEYEN RAHATSIZLIK
Belirtiler genellikle otururken veya uzanırken ortaya çıkar. Kişiler bu hissi çekilme, karıncalanma, kaşınma ya da bacağın içinde bir şey dolaşıyormuş gibi tarif edebilir.
Yürümek veya bacakları hareket ettirmek geçici rahatlama sağlayabilir. Ancak hareket sona erdiğinde yakınmalar yeniden başlayabilir. Akşam ve gece saatlerinde belirginleşmesi, sendromun ayırt edici özelliklerindendir.
UYKU KALİTESİNİ BOZABİLİR
Hareket etme ihtiyacı uykuya geçişi geciktirebilir ve gece uyanmalarına yol açabilir. Bunun sonucunda gündüz yorgunluk, uykululuk ve dikkat güçlüğü yaşanabilir.
Uykuda görülen istemsiz bacak hareketleri de bu duruma eşlik edebilir. Bununla birlikte yalnızca uykuda tekmeleme veya seğirme görülmesi, huzursuz bacak sendromu tanısı koydurmaz.
DEMİR DEPOLARI VE KULLANILAN İLAÇLAR ÖNEMLİ
Belirgin yakınmaları olan kişilerde demir durumunun değerlendirilmesi önem taşır. Hekim, ferritin ve transferrin satürasyonu gibi ölçümler isteyebilir. Demir tedavisine karar verirken yalnızca kansızlık bulunup bulunmadığına bakılmaz.
Bazı ilaçlar, kafein ve alkol yakınmaları artırabilir. Tedavi edilmemiş uyku apnesi gibi eşlik eden durumların da değerlendirilmesi gerekir. Kullanılan ilaçlar hekime danışılmadan bırakılmamalı.
TEDAVİ KİŞİYE GÖRE PLANLANIR
Tedavide önce yakınmaları artırabilecek etkenler ele alınır. Gerekli görüldüğünde demir desteği veya reçeteli ilaçlar kullanılabilir. Demir takviyesine tetkik ve hekim değerlendirmesi olmadan başlanmamalı.
Bazı ilaçlar başlangıçta rahatlama sağlasa da uzun vadede belirtilerin daha erken saatlerde başlamasına veya ağırlaşmasına neden olabilir. Tedavi sırasında böyle bir değişiklik fark edilirse dozla kendi kendine oynamak yerine hekime başvurulmalı.
NE ZAMAN DESTEK ALINMALI?
Bacakları hareket ettirme isteği sık tekrarlıyor, uykuyu bölüyor veya gündüz yaşamını etkiliyorsa aile hekimi, nöroloji ya da uyku hastalıkları alanında değerlendirme alınabilir.
Görüşmeye giderken belirtilerin hangi saatlerde başladığını, hareketle hafifleyip hafiflemediğini ve kullanılan ilaçları not etmek yararlı olabilir.
