II. Murad Kimdir? Hayatı, Saltanatı, Savaşları ve Eserleri

II. Murad Kimdir?

II. Murad, 3 Şubat 1451 tarihinde Edirne'de hayatını kaybetmiş bir Osmanlı padişahıdır. Tarihte 6. padişah olarak yer alır. Saltanat dönemi: 4 Haziran 1421 – 1 Ağustos 1444 ve 1 Eylül 1446 – 12 Şubat 1451 (toplam 28 yıl; bazı kaynaklardaki aralıklar). Babası Çelebi Mehmed, annesi Emine Hatun'dur. Kendisinden önce Çelebi Mehmed (1421); Fatih Sultan Mehmed (1446), sonra ise Fatih Sultan Mehmed (1444 ve 1451) bu makama geçmiştir. Kabri: Muradiye Külliyesi, Bursa (üstü açık türbe). Tarihte Koca Murad, Gazi, Veli lakaplarıyla anılır.

II. Murad, 1421-1444 ve 1446-1451 yıllarında hüküm süren altıncı Osmanlı padişahıdır. Varna ve II. Kosova'da Haçlıları yendi, tahtı iki kez oğluna bıraktı.

com.com.tr

II. Murad Kronolojisi

Tarih	Olay
1403	Bazı kaynaklara göre 1403'te ya da Haziran 1404'te Amasya'da doğdu.
5 Temmuz 1413	Babası Çelebi Mehmed Çamurlu zaferiyle tek hükümdar oldu.
1415	Amasya sancak beyi oldu (kaynaklarda 1415 dolayları); lalası Yörgüç Paşa.
1416	Karaburun seferinde Börklüce Mustafa ayaklanmasının bastırılmasına katıldı.
26 Mayıs 1421	Babası Çelebi Mehmed Edirne'de öldü; ölüm kırk gün gizlendi.
4 Haziran 1421	Bursa'da tahta çıktı; Çandarlı İbrahim Paşa vezir-i azam oldu (1421-1429).
1421	Düzmece Mustafa Bizans tarafından serbest bırakıldı; Sazlıdere'de Bayezid Paşa öldürüldü, Mustafa Edirne'yi aldı. Yeşil Türbe tamamlandı.
1 Ocak 1422	Ulubat Muharebesi: Mustafa'nın ordusu dağıldı; Gelibolu Muharebesi ile Rumeli'ye geçildi, Mustafa Edirne'de asıldı.
10 Haziran 1422	Konstantinopolis kuşatması (Haziran-Eylül 1422); Küçük Mustafa ayaklanması üzerine kaldırıldı.
1 Şubat 1423	İznik Muharebesi: Küçük Mustafa yakalanıp idam edildi; Bolu Muharebesi'nde Candaroğlu İsfendiyar yenildi.
14 Haziran 1423	Davia Muharebesi: Turahan Bey Hexamilion'u yıkıp Mora'da Arnavut birliklerini yendi; Bizans Selanik'i Venedik'e devretti.
22 Şubat 1424	Bizans ile antlaşma (Şubat 1424): yıllık üç yüz bin akçe vergi; Hatice Halime Hatun ile evlilik (1424 dolayları).
1 Ocak 1425	Gülnas Muharebesi: Aydınoğlu Cüneyd Bey Akhisar yakınında yenildi, İpsili'de teslim olup idam edildi; Aydın ve Menteşe ilhak edildi.
1425	Bursa Muradiye Külliyesi yaptırıldı (1425-1426).
1426	Uzunköprü'nün yapımı başladı (1426-1443); Teke Beyliği ilhak edildi.
1428	Güvercinlik alındı; Germiyanoğlu II. Yakup Bey topraklarını Osmanlı'ya vasiyet etti (1428-1429).
15 Eylül 1429	Koca Mehmed Nizamüddin Paşa vezir-i azam oldu (1429-1438).
29 Mart 1430	Selanik fethedildi; Yanya teslim oldu; Venedik ile barış.
1430	Kızı Fatma Sultan, bazı kaynaklara göre Edirne'de doğdu.
1431	Arvanid sancağı tahrir defteri düzenlendi; en eski Osmanlı sayım kaydı.
30 Mart 1432	Oğlu Mehmed Edirne'de doğdu; Mercimek Ahmed'in Kabusname çevirisi tamamlandı.
1433	Bertrandon de la Broquière Edirne'de Murat'ı gördü ve tasvir etti.
1435	Mara Brankoviç ile evlendi; Edirne Muradiye Camii yaptırıldı; Şahruh hilat gönderdi.
1436	Üsküp Sultan Murad Camii yaptırıldı.
1437	Büyük oğlu Şehzade Ahmed Amasya'da öldü; Macar Kralı Sigismund öldü.
1438	Erdel akını, Sebeş yağmalandı; Edirne Üç Şerefeli Cami'nin yapımı başladı (1438-1447); Koca Mehmed Paşa görevden ayrıldı.
1 Ocak 1439	Çandarlı Halil Paşa vezir-i azam oldu (1439-1453).
18 Ağustos 1439	Semendire düştü; Sırbistan ilhak edildi, Brankoviç Macaristan'a kaçtı.
1440	Belgrad Kuşatması (Nisan-Ekim): altı ay süren kuşatma sonuçsuz kaldı.
1441	Novo Brdo gümüş madenleri alındı; Hunyadi Semendire yakınında İshak Bey'i yendi.
27 Mart 1442	Sântimbru ve Hermannstadt Muharebeleri (Mart 1442): Mezid Bey önce Hunyadi'yi püskürttü, sonra yenilip öldü.
11 Eylül 1442	Vazag (Yalomiça) Muharebesi: Şehabeddin Paşa'nın ordusu Hunyadi'ye yenildi (kaynaklarda 2-6 Eylül).
1443	Oğlu Şehzade Alaeddin Ali Amasya'da öldü.
1 Kasım 1443	Niş Muharebesi: Uzun Sefer'de Osmanlı kuvvetleri yenildi, Niş ve Sofya düştü.
7 Aralık 1443	İskender Bey Akçahisar'ı (Krujë) ele geçirdi, Arnavut direnişi başladı (kaynaklarda 28 Kasım).
21 Aralık 1443	İzladi Derbendi Muharebesi: Haçlı ordusu Balkan geçidinde durduruldu (kaynaklarda 12 Aralık).
2 Ocak 1444	Kunoviça çarpışması: geri çekilen Haçlılar Osmanlı artçısını yendi, Mahmud Çelebi esir düştü.
12 Haziran 1444	Edirne-Segedin Antlaşması Edirne'de kararlaştırıldı; Ağustos'ta Segedin'de onaylandı.
8 Temmuz 1444	Torvioll Muharebesi: Ali Paşa İskender Bey'e yenildi (kaynaklarda 29 Haziran).
1 Ağustos 1444	Bazı kaynaklarda ilk saltanatının bitişi; tahtı oğlu Mehmed'e bırakıp Manisa'ya çekildi.
10 Kasım 1444	Varna Muharebesi: Haçlı ordusu yenildi, Kral Ulászló öldü; Murat ordunun başındaydı.
19 Ekim 1445	Mokra Muharebesi: Osmanlı kuvvetleri İskender Bey'e yenildi.
1 Eylül 1446	Buçuktepe yeniçeri ayaklanmasından sonra ikinci kez tahta çıktı; Mehmed Manisa'ya gönderildi.
6 Ekim 1446	Otonete Muharebesi: Osmanlı ordusu İskender Bey'e yenildi (kaynaklarda 27 Eylül).
10 Aralık 1446	Mora seferi: Hexamilion yıkıldı, Mora Despotu Konstantin vergiye bağlandı.
1447	Edirne Üç Şerefeli Cami tamamlandı.
1448	Oranik çarpışması İskender Bey'in zaferiyle bitti; Akçahisar kuşatması (Mayıs-Ekim) kaldırıldı.
26 Ekim 1448	II. Kosova Muharebesi: Hunyadi yenildi (kaynaklarda 17-20 Ekim, üç gün).
1449	Annesi Emine Hatun ve Hüma Hatun bazı kaynaklara göre Bursa'da öldü; Yazıcıoğlu'nun Muhammediye'si tamamlandı.
1450	İkinci Akçahisar kuşatması (Mayıs-Kasım) sonuçsuz kaldı; Edirne Sarayı inşaatı başladı; oğlu Küçük Ahmed doğdu.
3 Şubat 1451	Edirne'de felç geçirerek öldü; ölüm Çandarlı Halil tarafından gizlendi.
12 Şubat 1451	Bazı kaynaklarda ikinci saltanatının bitişi; Fatih Sultan Mehmed Edirne'de tahta çıktı, Küçük Ahmed boğduruldu.
1451	Bursa Muradiye'de vasiyetine uygun üstü açık türbeye gömüldü.
23 Eylül 1487	Eşi Mara Brankoviç Serez'de öldü.

II. Murad Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1422	Ulubat Muharebesi	Düzmece Mustafa	Osmanlı zaferi; Uluabat Gölü kıyısında, Mustafa'nın ordusu dağıldı.
1422	Gelibolu Muharebesi	Düzmece Mustafa	Osmanlı zaferi; Ceneviz gemileriyle geçildi, Gelibolu alındı, Mustafa Edirne'de asıldı.
1422	Konstantinopolis Kuşatması	Bizans İmparatorluğu	kuşatma kaldırıldı; Haziran-Eylül 1422; Küçük Mustafa ayaklanması üzerine kaldırıldı.
1423	İznik Muharebesi	Küçük Mustafa	Osmanlı zaferi; Mihaloğlu Mehmed Bey şehri geri aldı, Küçük Mustafa idam edildi.
1423	Bolu Muharebesi	Candaroğlu İsfendiyar Bey	Osmanlı zaferi; İsfendiyar Bey yaralandı ve itaat etti.
1423	Mora Akını ve Hexamilion'un Yıkılması	Mora Despotluğu ve Arnavut birlikleri	Osmanlı zaferi; Turahan Bey Korint berzahındaki Hexamilion surunu aşıp Mora'yı yağmaladı; kaynaklarda ayrı bir meydan savaşı adı geçmez.
1425	Gülnas Muharebesi	Aydınoğlu Cüneyd Bey	Osmanlı zaferi; Akhisar yakınında; Cüneyd İpsili'de teslim olup idam edildi, Aydın ilhak edildi.
1430	Selanik'in Fethi	Venedik Cumhuriyeti	Osmanlı zaferi; 1423-1430 savaşının sonucu; şehir hücumla alındı.
1439	Semendire Kuşatması	Sırp Despotluğu (Cürac Brankoviç)	Osmanlı zaferi; Üç aylık kuşatma; Sırbistan ilhak edildi.
1440	Belgrad Kuşatması	Macaristan Krallığı	kuşatma kaldırıldı; Nisan-Ekim 1440, altı ay; bazı kaynaklardaki 1717 tarihi aynı adlı sonraki kuşatmaya aittir.
1442	Sântimbru Muharebesi	Macaristan (Yanoş Hunyadi)	Osmanlı zaferi; Bazı kaynaklarda Q115732142; Erdel'de Mezid Bey Hunyadi'yi püskürttü, piskopos öldü.
1442	Hermannstadt Muharebesi	Macaristan (Yanoş Hunyadi)	Osmanlı yenilgisi; Sibiu önünde; Mezid Bey ve oğlu öldü.
1442	Vaskapı (Zajkány) Muharebesi	Macaristan (Yanoş Hunyadi)	Osmanlı yenilgisi; Yalomiça vadisi, Demirkapı geçidi; Şehabeddin Paşa'nın ordusu yenildi (kaynaklarda 2-6 Eylül).
1443	Niş Muharebesi	Macaristan, Polonya ve Sırbistan (Uzun Sefer)	Osmanlı yenilgisi; Niş ve Sofya Haçlıların eline geçti.
1443	Krujë'nin Kurtarılması	İskender Bey (Skanderbeg)	Osmanlı yenilgisi (kale kaybedildi); Bazı kaynaklarda Liberation of Krujë; Akçahisar sahte fermanla ele geçirildi (kaynaklarda 28 Kasım).
1443	İzladi Derbendi Muharebesi	Macaristan ve Polonya (Uzun Sefer)	Osmanlı zaferi (savunma); Zlatitsa geçidi; Haçlı ordusu durduruldu (kaynaklarda 12 Aralık).
1444	Karaman Seferi (1444)	Karamanoğlu İbrahim Bey	Osmanlı üstünlüğü, Yenişehir Antlaşması; Kaynaklarda adı verilen bir meydan savaşı yoktur; sefer Karamanoğlu'nun barış istemesiyle Yenişehir Antlaşması ile sonuçlandı.
1444	Torvioll Muharebesi	İskender Bey	Osmanlı yenilgisi; Ali Paşa yenildi; İskender Bey'in ilk büyük zaferi (kaynaklarda 29 Haziran).
1444	Varna Muharebesi	Macaristan, Polonya ve Papalık (Haçlı ordusu)	Osmanlı zaferi; Kral Ulászló öldü, Cesarini kaçarken öldü; Murat Manisa'dan gelip ordunun başına geçti.
1445	Mokra Muharebesi	İskender Bey	Osmanlı yenilgisi; Makedonya'da; Mehmed'in ilk saltanatı sırasında.
1446	Otonetë Muharebesi	İskender Bey	Osmanlı yenilgisi; Debre yakınında (kaynaklarda 27 Eylül).
1446	Mora Seferi	Mora Despotluğu (Konstantin)	Osmanlı zaferi; Hexamilion toplarla yıkıldı, Mora vergiye bağlandı.
1448	Oranik Muharebesi	İskender Bey	Osmanlı yenilgisi; Debre yakınında; bazı kaynaklardaki 27 Mayıs 1456 tarihi aynı adlı sonraki savaşa aittir.
1448	Birinci Akçahisar Kuşatması	İskender Bey	kuşatma kaldırıldı; Mayıs-Ekim 1448; Hunyadi'nin seferi üzerine kaldırıldı.
1448	II. Kosova Muharebesi	Macaristan ve Eflak (Yanoş Hunyadi)	Osmanlı zaferi; Üç gün sürdü (kaynaklarda 17-20 Ekim); Hunyadi kaçtı, Brankoviç tarafından yakalandı.
1450	İkinci Akçahisar Kuşatması	İskender Bey	kuşatma kaldırıldı; Mayıs-Kasım 1450; Murat'ın son seferi.

Sadrazamları

Sadrazam	Görev yılları	Not	Madde
Çandarlı İbrahim Paşa	1421-1429	Çandarlı Ali Paşa'nın kardeşi; Düzmece Mustafa krizini yönetti, 1429'da görevde öldü. Bazı kaynaklardaki 1498-1499 aralığı aynı adlı torununa aittir.	https://com.com.tr/ansiklopedi/candarli-ibrahim-pasa.md
Koca Mehmed Nizamüddin Paşa	1429-1438	Amasyalı; bazı kaynaklara göre 15 Eylül 1429'da atandı, Selanik ve Sırbistan seferlerinde görev yaptı, 1438'de görevden ayrıldı.
Çandarlı Halil Paşa	1439-1453	İbrahim Paşa'nın oğlu; Varna ve II. Kosova'da orduyu yönetti, Murat'ın tahttan çekilmesi ve dönüşünde belirleyici oldu; Fatih Sultan Mehmed tarafından 1453'te idam edildi.	https://com.com.tr/ansiklopedi/candarli-halil-pasa.md

II. Murad Eserleri

Eser	Tür	Yıl	Yer	Not
Üç Şerefeli Cami	cami	1438-1447	Edirne	Yirmi dört metre çaplı kubbe, üç şerefeli minare; klasik cami planına geçişin dönüm noktası. İbadete açık.
Muradiye Camii	cami (Mevlevihane)	1435	Edirne	Çini mihrabı ile tanınır; ibadete açık.
Uzunköprü	köprü	1426-1443	Edirne, Uzunköprü	1392 metre, 174 kemer; dünyanın en uzun taş köprülerinden, kullanımda; UNESCO geçici listesinde.
Sultan Murad Camii	cami	1436	Üsküp	Balkanlar'daki en eski Osmanlı camilerinden; onarımlarla ibadete açık.
Topkapı Hamamı	hamam	1440	Edirne	Murat dönemine ait çifte hamam; kısmen ayakta.
Muradiye Külliyesi	külliye	1425-1426	Bursa	Cami, medrese, imaret, hamam ve Murat'ın üstü açık türbesi; on iki hanedan türbesiyle Bursa'nın hanedan mezarlığı, UNESCO Dünya Mirası alanı.
Edirne Sarayı (Saray-ı Cedid)	saray	1450	Edirne	Tunca kıyısında başlatıldı, Fatih Sultan Mehmed tamamladı; on dokuzuncu yüzyılda yıkıldı, kalıntıları kazılarla ortaya çıkarılmaktadır.
Darülhadis Medresesi	medrese	1435	Edirne	İlk hadis ihtisas medresesi; yapı bugün cami olarak kullanılır.

II. Murad Ailesi

• Babası: Çelebi Mehmed (5. Osmanlı padişahı, Fetret Devri'ni bitirdi)
• Annesi: Emine Hatun (Dulkadiroğlu Nasıreddin Mehmed Bey'in kızı; Elbistan doğumlu; valide (1421-1444, 1446-1449); 1449 dolaylarında Bursa'da öldü)
• Hüma Hatun: Fatih Sultan Mehmed ve Fatma Sultan'ın annesi; cariye kökenli (Hatun binti Abdullah), kökeni tartışmalı; 1449 dolaylarında Bursa'da öldü, Muradiye Hatuniye Türbesi'nde gömülü
• Tacünnisa Hatice Halime Sultan Hatun: Candaroğlu II. İbrahim Bey'in kızı; evlilik 1424 dolayları; Küçük Ahmed'in annesi; 1451'de İshak Paşa ile evlendirildi; 1500 dolaylarında Bursa'da öldü
• Mara Brankoviç: Sırp Despotu Cürac Brankoviç'in kızı; evlilik 1435; Hristiyan kaldı, çocuğu olmadı; Fatih Sultan Mehmed'in manevi annesi; 23 Eylül 1487'de Serez'de öldü
• Yeni Hatun: bazı kaynaklarda Amasyalı Mahmud Bey'in kızı; bazı kaynaklarda yer almaz
• Hundi Ümmügülsüm Hatun: 14 Şubat 1486'da öldü; kaynaklarda adı geçer
• Küçük Mustafa: Hamid-ili sancak beyi; 1422-1423'te ayaklandı, İznik'te idam edildi
• Selçuk Hatun: Candaroğlu II. İbrahim Bey'in eşi; 1485'te Bursa'da öldü
• Sultan Hatun: 1444 dolaylarında öldü
• Yusuf ve Mahmud: bazı kaynaklarda geçmez; kroniklere göre 1423'te Bursa'da kör edildi

II. Murad Döneminin İlkleri

• Tahttan kendi isteğiyle çekilen ilk padişah 1444, oğlu Mehmed lehine
• İki kez tahta çıkan ilk padişah 1421-1444 ve 1446-1451
• Üç Şerefeli Cami'nin banisi Edirne, 1438-1447; ilk çok şerefeli minare
• Üstü açık türbeye gömülen tek padişah Vasiyeti gereği Bursa Muradiye'de
• Bir Haçlı ordusunu iki kez yenen padişah 1444 Varna ve 1448 II. Kosova

Kaynak: com.com.tr