Kara Ahmed Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Kara Ahmed Paşa Kimdir?

Kara Ahmed Paşa, 29 Eylül 1555 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetmiş bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Kanuni Sultan Süleyman dönemi sadrazamı olarak yer alır. Babası Abdülmuîn'dir. Kabri: Topkapı'daki külliyesinin içindeki türbe, İstanbul.

Kara Ahmed Paşa, 1553-1555 yılları arasında Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamlığını yapan ve divanda idam edilen Osmanlı devlet adamıdır.

com.com.tr

Kara Ahmed Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1534: Yeniçeri ağalığına getirildi. Tarih kaynaklarda bu yıl civarı olarak verilir.
• 1538: Boğdan seferine katıldı.
• 1541: Budin doğrudan Osmanlı idaresine bağlandı; Macaristan cephesi yeni bir aşamaya girdi.
• 1543: Rumeli beylerbeyi olarak Macaristan seferinde bulundu; Valpo ve Şikloş alındı.
• 8 Ağustos 1543: Estergon ele geçirildi.
• 1543: İstolni Belgrad alındı; sefer tamamlandı.
• 1547: Habsburglarla İstanbul Antlaşması yapıldı; batı cephesinde geçici bir duraklama başladı.
• 1548: Safevi Devleti üzerine düzenlenen sefere katıldı; Van Kalesi alındı.
• 1549: Gürcistan yönünde harekât yürüttü; Tortum Kalesi alındı.
• 1552: İkinci vezirliğe getirildi ve Macaristan serdarlığına tayin edildi.
• Haziran 1552: Temeşvar Kalesi kuşatıldı.
• Temmuz 1552: Temeşvar alındı. Düşüş tarihi kaynaklarda 26 ve 27 Temmuz olarak farklı verilir.
• 1552: Solnok Kalesi alındı; Temeşvar eyaleti kuruldu ve dört sancağa ayrıldı.
• 1552: Eğri Kalesi kuşatıldı; otuz dokuz gün süren kuşatma sonuç vermedi.
• 1553: Nahçıvan Seferi için ordu doğuya hareket etti.
• 6 Ekim 1553: Şehzade Mustafa Ereğli yakınlarındaki ordugâhta idam edildi; aynı gün sadrazamlığa getirildi.
• 1554: Sefer sürdü; ordu Erzurum ve Amasya üzerinden kışlaklara çekildi.
• 1554: Safevi tarafından gelen barış teklifi üzerine görüşmeler başladı.
• 29 Mayıs 1555: Osmanlı ile Safeviler arasında Amasya Antlaşması imzalandı; iki devlet arasındaki ilk resmî sınır düzenlemesidir.
• 1555: Rumeli'de kendisini Şehzade Mustafa olarak tanıtan bir kişinin başlattığı ayaklanma bastırıldı.
• 21 Temmuz 1555: Topkapı'daki külliyesi için vakfiye düzenletti; vakfın yönetimini kethüdası Firuz'a bıraktı.
• 29 Eylül 1555: Divan toplantısına geldiğinde idam edildi; mal varlığına el konuldu. Bir kısım kayıt 28 Eylül tarihini gösterir.
• 29 Eylül 1555: Aynı gün Damat Rüstem Paşa ikinci kez sadrazamlığa getirildi.
• 1555: Topkapı'daki külliyenin inşası durdu; sonraki yıllarda tamamlandı.
• 1558: Külliyenin tamamlanma tarihi olarak kaynaklarda verilen yıllardan biridir; diğer kayıtlar 1571 yılına kadar uzanır.
• 10 Temmuz 1561: Damat Rüstem Paşa öldü; yerine Semiz Ali Paşa getirildi.
• 1596: Eğri Kalesi Osmanlı idaresine geçti; 1552 kuşatmasından kırk dört yıl sonra.
• 1716: Temeşvar Osmanlı idaresinden çıktı; eyalet 164 yıl varlığını sürdürmüştü.

Kara Ahmed Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1534	Yeniçeri ağalığına getirildi. Tarih kaynaklarda bu yıl civarı olarak verilir.
1538	Boğdan seferine katıldı.
1541	Budin doğrudan Osmanlı idaresine bağlandı; Macaristan cephesi yeni bir aşamaya girdi.
1543	Rumeli beylerbeyi olarak Macaristan seferinde bulundu; Valpo ve Şikloş alındı.
8 Ağustos 1543	Estergon ele geçirildi.
1543	İstolni Belgrad alındı; sefer tamamlandı.
1547	Habsburglarla İstanbul Antlaşması yapıldı; batı cephesinde geçici bir duraklama başladı.
1548	Safevi Devleti üzerine düzenlenen sefere katıldı; Van Kalesi alındı.
1549	Gürcistan yönünde harekât yürüttü; Tortum Kalesi alındı.
1552	İkinci vezirliğe getirildi ve Macaristan serdarlığına tayin edildi.
Haziran 1552	Temeşvar Kalesi kuşatıldı.
Temmuz 1552	Temeşvar alındı. Düşüş tarihi kaynaklarda 26 ve 27 Temmuz olarak farklı verilir.
1552	Solnok Kalesi alındı; Temeşvar eyaleti kuruldu ve dört sancağa ayrıldı.
1552	Eğri Kalesi kuşatıldı; otuz dokuz gün süren kuşatma sonuç vermedi.
1553	Nahçıvan Seferi için ordu doğuya hareket etti.
6 Ekim 1553	Şehzade Mustafa Ereğli yakınlarındaki ordugâhta idam edildi; aynı gün sadrazamlığa getirildi.
1554	Sefer sürdü; ordu Erzurum ve Amasya üzerinden kışlaklara çekildi.
1554	Safevi tarafından gelen barış teklifi üzerine görüşmeler başladı.
29 Mayıs 1555	Osmanlı ile Safeviler arasında Amasya Antlaşması imzalandı; iki devlet arasındaki ilk resmî sınır düzenlemesidir.
1555	Rumeli'de kendisini Şehzade Mustafa olarak tanıtan bir kişinin başlattığı ayaklanma bastırıldı.
21 Temmuz 1555	Topkapı'daki külliyesi için vakfiye düzenletti; vakfın yönetimini kethüdası Firuz'a bıraktı.
29 Eylül 1555	Divan toplantısına geldiğinde idam edildi; mal varlığına el konuldu. Bir kısım kayıt 28 Eylül tarihini gösterir.
29 Eylül 1555	Aynı gün Damat Rüstem Paşa ikinci kez sadrazamlığa getirildi.
1555	Topkapı'daki külliyenin inşası durdu; sonraki yıllarda tamamlandı.
1558	Külliyenin tamamlanma tarihi olarak kaynaklarda verilen yıllardan biridir; diğer kayıtlar 1571 yılına kadar uzanır.
10 Temmuz 1561	Damat Rüstem Paşa öldü; yerine Semiz Ali Paşa getirildi.
1596	Eğri Kalesi Osmanlı idaresine geçti; 1552 kuşatmasından kırk dört yıl sonra.
1716	Temeşvar Osmanlı idaresinden çıktı; eyalet 164 yıl varlığını sürdürmüştü.

Kara Ahmed Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1538	Boğdan Seferi	Boğdan Voyvodalığı	Boğdan'ın bağlılığı yeniden kuruldu; Yeniçeri ağası sıfatıyla seferde bulunduğu kaydedilir
1543	Macaristan Seferi	Habsburg Avusturyası	Valpo, Şikloş, Estergon ve İstolni Belgrad alındı; Rumeli beylerbeyi sıfatıyla seferde bulundu
1548	İran Seferi	Safevi Devleti	Van Kalesi alındı; Sefere katıldı; ertesi yıl Gürcistan yönünde harekât yürüttü ve Tortum Kalesi alındı
1552	Temeşvar Kuşatması	Habsburg Avusturyası	Kale alındı, Temeşvar eyaleti kuruldu; Macaristan serdarı sıfatıyla yönetti; savunmada İstvan Losonci vardı, kuşatma yaklaşık yirmi sekiz gün sürdü
1552	Solnok Kuşatması	Habsburg Avusturyası	Kale alındı; Aynı sefer mevsiminde Tisza boyundaki hat tamamlandı
1552	Eğri Kuşatması	Habsburg Avusturyası	Kuşatma sonuç vermedi, ordu geri çekildi; Savunmada İstvan Dobo vardı; kuşatma otuz dokuz gün sürdü
1553	Nahçıvan Seferi	Safevi Devleti	Amasya Antlaşması ile sonuçlandı; Seferin son iki yılında sadrazam sıfatıyla ordunun yanında bulundu

Antlaşmalar

Yıl	Antlaşma	Taraf	Not
29 M	Amasya Antlaşması	Safevi Devleti	Osmanlı ile İran arasındaki ilk resmî sınır antlaşmasıdır; Bağdat, Irak ve Doğu Anadolu Osmanlı tarafında kaldı, Nahçıvan yöresi Safevilerde kaldı, Gürcistan paylaşıldı. Sadareti sırasında imzalandı

Kara Ahmed Paşa Ailesi

• Babası: Abdülmuîn (Adı Topkapı'daki külliyenin vakfiyesinde bu biçimde kaydedilmiştir; devşirme kökenli kişilerin belgelerinde kullanılan yerleşik bir kalıptır)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor)
• Fatma Sultan: Yavuz Sultan Selim'in kızı ve Kanuni Sultan Süleyman'ın kız kardeşidir; evlilikle damat sıfatını kazandı. Evlilik tarihi kaynaklarda farklı verilir

Kara Ahmed Paşa Döneminin İlkleri

• Osmanlı ile İran arasındaki ilk resmî sınır antlaşmasının sadareti sırasında imzalanması Amasya Antlaşması, 29 Mayıs 1555
• Temeşvar'ın alınması ve Temeşvar eyaletinin kurulması 1552
• Sadrazam değişikliğinin ordu içindeki tepkiye cevap olarak yapıldığı sayılı örneklerden biri 6 Ekim 1553
• Kanuni Sultan Süleyman döneminde sadrazamlık makamında bulunan ikinci idam 29 Eylül 1555
• Aynı kişinin hem selefi hem halefi olduğu sadaret dönemi Damat Rüstem Paşa, 1553 ve 1555

Kaynak: com.com.tr