Koklear implant, halk arasında biyonik kulak olarak bilinen, iç kulağa ameliyatla yerleştirilen elektronik bir cihazdır. İşitme cihazı sesi yükseltirken koklear implant, hasar görmüş iç kulak hücrelerini atlayarak işitme sinirini doğrudan elektrik sinyalleriyle uyarır. İşitme cihazından yeterli fayda görmeyen ileri ve çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olan çocuk ve yetişkinlere uygulanır.
Nasıl çalışır?
Sistem iki parçadan oluşur. Dış parça, kulak arkasına takılan ses işlemcisidir: sesi mikrofonla toplar ve dijital sinyale çevirir. İç parça ise ameliyatla deri altına yerleştirilen alıcı ve iç kulaktaki salyangoz biçimli yapıya, yani kokleaya uzanan elektrot dizisidir. Sinyaller deri üzerinden alıcıya iletilir, elektrotlar da işitme sinirini uyarır. Beyin bu uyarıları ses olarak algılamayı zamanla öğrenir.
Kimlere takılır?
- İki kulakta ileri ya da çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olanlar
- Uygun işitme cihazlarını belirli bir süre kullandığı halde konuşmayı anlamada yeterli fayda göremeyenler
- İşitme siniri ve iç kulak yapısı implanta uygun olanlar
- Ameliyat ve sonrasındaki eğitim sürecine sağlık açısından uygun olanlar
Uygunluk kararı, odyolojik testler, bilgisayarlı tomografi ve MR gibi görüntülemeler ile dil ve konuşma değerlendirmesi sonucunda bir ekip tarafından verilir.
Çocuklarda neden erken olmalı?
Beynin dil öğrenme kapasitesi ilk yıllarda en yüksektir. Doğuştan işitme kaybı olan bebeklerde erken tanı ve uygun dönemde yapılan implantasyon, konuşma ve dil gelişiminin çok daha iyi olmasını sağlar. Yenidoğan işitme taraması bu yüzden kritik bir adımdır. Taramadan geçemeyen bebeklerin kontrollerini aksatmayın.
Ameliyat ve sonrası
Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Birkaç hafta sonra dış cihaz takılarak sistem "açılır". Bu ilk açılışta duyulan sesler çoğu zaman yapay ya da mekanik gelir, beyin alıştıkça netleşir. Sonraki aylarda cihaz düzenli olarak ayarlanır ve özellikle çocuklarda işitsel ve sözel eğitim çok önemlidir. Başarının büyük kısmı ameliyattan çok bu eğitim döneminde belirlenir.
SGK karşılıyor mu?
Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki kriterleri karşılayan adaylarda koklear implant uygulama bedelleri SGK tarafından karşılanır. Kriterler ve kapsam zaman zaman güncellendiği için implant merkezinin sosyal hizmet birimiyle görüşmeniz faydalı olur. Hafif ve orta derece kayıplarda ise işitme cihazı türleri ve SGK ödemesi yazımız yol gösterir.
İşitme engelli çocukların okul hakları için kaynaştırma öğrencisi hakları yazımıza bakabilirsiniz.
