Türkiye’nin en köklü ve güçlü sanayi kuruluşlarından biri olan HABAŞ Topluluğu, %100 yerli sermayesiyle ağır sanayi, enerji, finans ve otomotiv alanlarında faaliyet gösteren dev holdinglerdendir. HABAŞ’ın hisselerinin tamamı ve yönetimi, Türk iş dünyasının en gizemli ve güçlü figürlerinden biri olan milyarder iş insanı Mehmet Rüştü Başaran’a aittir.
Forbes Türkiye’nin en zengin 100 Türk listesinin değişmez isimlerinden biri olan Başaran, yaklaşık 950 milyon dolarlık servetiyle Türkiye’nin en etkili sanayicileri arasındadır.
HABAŞ’ın Kuruluşu ve Yükselişi
HABAŞ'ın temelleri, 1956 yılında Mehmet Rüştü Başaran’ın babası Hamdi Başaran tarafından İstanbul’un Topkapı ilçesinde kurulan "Hamdi Başaran Topkapı Oksijen Fabrikası" ile atılmıştır. Türkiye'de modern yöntemlerle ilk kez oksijen gazı üreten bu tesis, sanayileşen Türkiye’nin tıbbi ve endüstriyel gaz ihtiyacını karşılayarak hızla büyümüştür.
• 1967 Dönüm Noktası: Şirket; oksijenin yanı sıra azot ve argonu da sıvı olarak üretmeye başlayarak adını HABAŞ Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. olarak değiştirdi.
• İkinci Kuşağın Vizyonu: 1972 yılında eğitimini tamamlayarak şirkette çalışmaya başlayan Mehmet Rüştü Başaran, HABAŞ’ın sadece gaz sektöründe kalmaması gerektiğini savundu ve babasını ağır sanayi yatırımlarına ikna etti.
• Demir-Çelik Devrimi (1987): Başaran ailesi 1982 yılında İzmir Aliağa’da arsa yatırımı yaptı. 1987 yılında ise Aliağa'daki dev demir-çelik tesisi faaliyete geçti. Ancak aynı yıl acı bir olay yaşandı; kurucu Hamdi Başaran, Aliağa’daki fabrikada geçirdiği bir iş kazası sonucu hayatını kaybetti. Bu trajik kaybın ardından holdingin yönetimi tamamen Mehmet Rüştü Başaran’a geçti.
HABAŞ Hangi Sektörlerde Faaliyet Gösteriyor?
Mehmet Rüştü Başaran liderliğinde HABAŞ, tek odaklı bir fabrikadan çok kollu bir sanayi imparatorluğuna dönüşmüştür:
• Sınai ve Tıbbi Gazlar: Türkiye’nin en büyük sınai ve tıbbi gaz üreticisidir. Hastanelerin oksijen ihtiyacından fabrikaların argon ve azot taleplerine kadar pazarın lideridir.
• Demir-Çelik: Yıllık 4.5 milyon tonu bulan çelik üretim kapasitesiyle Türkiye’nin en büyük çelik üreticilerinden ve ihracatçılarından biridir.
• Enerji ve Akaryakıt: Yaklaşık 1100 MW kurulu güce sahip elektrik üretim tesislerinin yanı sıra LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz), CNG (Sıkıştırılmış Doğal Gaz) ve LPG dağıtımında devasa bir lojistik ağa sahiptir.
• Finans (Anadolubank): HABAŞ, 1997 yılında Özelleştirme İdaresi’nden Anadolubank’ı satın alarak finans sektörüne adım attı. Satın alındığında sadece 3 şubesi olan banka, bugün 100'e yakın şubesiyle holdingin finansal gücünü temsil etmektedir.
• Otomotiv ve Tersane: Sanayi grubu, 2021 yılında Japon otomotiv devi Honda’nın Gebze’deki üretim tesislerini satın alarak büyük bir yankı uyandırdı. Bu tesiste yerli hibrit ve elektrikli araç üretimi için Ar-Ge ve altyapı yatırımları (yaklaşık 1 milyar euro hedefle) sürdürülmektedir. Ayrıca ticari araç, otobüs ve motosiklet üretimi yatırımları ile Yıldız Tersanesi satın alımıyla gemi inşasında da faaliyet göstermektedir.
Mehmet Rüştü Başaran’ın Hayatı
1947 yılında Elazığ’da dünyaya gelen Mehmet Rüştü Başaran, ilk ve orta öğrenimini Ankara’da tamamladıktan sonra İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nden mezun olmuştur. Türk iş dünyasında "en gizemli milyarder" olarak bilinen Mehmet Rüştü, medyada görünmeyi sevmeyen, röportaj vermeyen, cemiyet hayatından uzak duran ve fabrikalarından çıkmayan muhafazakar bir sanayicidir.
Mehmet Rüştü Başaran, iş dışındaki tek ve en büyük tutkusuyla da bilinmektedir. Dünya çapındaki lüks ve nadir otomobil koleksiyonu olan Başaran’ın koleksiyonunda, birçoğu sınırlı sayıda üretilmiş 100’e yakın ultra lüks araç vardır.
• Ferrari F40 ve Ferrari 288 GTO
• McLaren F1
• Porsche Carrera GT
• Hennessey Venom GT
Mehmet Rüştü Başaran, babasından devraldığı mirası Türkiye'nin üretim, ihracat ve istihdam rekorları kıran en büyük sanayi kuruluşlarından biri haline getirerek Türk ekonomi tarihine adını altın harflerle yazdırmıştır. Holding, günümüzde de Başaran ailesinin yönetiminde büyümesini sürdürmektedir.
