Mikro-TESE, menide sperm bulunmayan bazı erkeklerde testis dokusundan sperm elde edilmesini sağlayan mikrocerrahi bir yöntem. Meni örneğinde sperm hücresi bulunmaması olarak tanımlanan azospermi, erkek kısırlığının önemli nedenleri arasında yer alıyor. Ancak meni analizinde sperm görülmemesi, testiste sperm üretiminin tamamen durduğu anlamına gelmeyebiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Melih Aygün’e göre sperm üretim bozukluğuna bağlı azospermisi olan bazı erkeklerde testisin belirli bölgelerinde sınırlı üretim sürebiliyor ve uygun hastalarda bu yöntem tüp bebek tedavisi için sperm elde edilmesine yardımcı olabiliyor.
Mikro-TESE nedir?
Mikro-TESE, mikroskobik testiküler sperm ekstraksiyonu anlamına geliyor. İşlem sırasında ameliyat mikroskobuyla testis içindeki, sperm üretimi açısından uygun olabilecek kanalcıklar (tübüller) ayrıntılı biçimde inceleniyor. Cerrah, sperm bulunma olasılığı taşıyan dokulardan örnek alıyor ve bu örnekler embriyoloji laboratuvarında canlı sperm hücresi aranarak değerlendiriliyor. Dr. Aygün’e göre uygun sperm bulunduğunda bu hücreler mikroenjeksiyon yöntemiyle tüp bebek tedavisinde kullanılabiliyor.
Hangi hastalara uygulanıyor?
Yöntem özellikle sperm üretimindeki bozukluk nedeniyle gelişen non-obstrüktif azospermide kullanılıyor. Bu hastalarda üretim tamamen durmuş olabileceği gibi testisin yalnızca sınırlı bölgelerinde de devam ediyor olabilir. Azospermi sperm kanallarındaki bir tıkanıklıktan kaynaklanıyorsa farklı sperm elde etme yöntemleri ya da tıkanıklığa yönelik tedaviler tercih edilebiliyor. Bu nedenle Dr. Aygün, karar öncesinde azosperminin nedeninin araştırılmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor. Erkeklerde kısırlık değerlendirmesi bu yüzden kapsamlı bir süreç gerektiriyor.
Sperm bulma şansını ne etkiliyor?
Dr. Aygün’e göre sperm elde etme olasılığı; altta yatan hastalığa, genetik özelliklere ve testis dokusundaki üretim durumuna göre değişiyor. Bazı hasta gruplarında sperm bulunabilirken bazılarında tüm incelemelere rağmen bulunamayabiliyor. Hormonal özellikler, geçirilmiş hastalıklar ve belirli genetik bozukluklar sonucu etkileyen etkenler arasında. Özellikle bazı Y kromozomu mikrodelesyonlarında sperm bulma olasılığı son derece düşük ya da hiç yok. Bu nedenle ameliyat öncesi genetik ve hormonal değerlendirme, hem tedavi planlaması hem de beklentilerin doğru belirlenmesi açısından önemli.
Mikro-TESE ameliyatı nasıl yapılıyor?
Mikro-TESE genellikle ameliyathane koşullarında ve uygun anestezi altında yapılıyor. Testis dokusu mikroskopla incelenip uygun alanlardan örnek alınıyor ve dokular laboratuvara gönderiliyor. Sperm elde edilirse hücreler aynı tedavi döngüsünde kullanılabiliyor ya da uygun koşullarda dondurularak saklanabiliyor. Her cerrahi işlemde olduğu gibi ağrı, şişlik, kanama, enfeksiyon ve testosteron düzeyinde azalma gibi riskler bulunabiliyor.
Sperm bulunması gebelik garantisi değil
Dr. Aygün, sperm bulunmasının gebeliğin kesin olarak gerçekleşeceği anlamına gelmediğini hatırlatıyor. Spermin canlılığı, yumurta kalitesi, embriyo gelişimi ve kadının yaşı tüp bebek sonucunu etkileyebiliyor. Bazı hastalarda sperm sayısı çok sınırlı olduğundan elde edilen hücrelerin laboratuvarda dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor. Uzmana göre bu yöntem, sperm üretim bozukluğu olan belirli erkekler için biyolojik çocuk sahibi olma olasılığı sunuyor; başarılı bir süreç için doğru hasta seçimi, ayrıntılı ön değerlendirme ve üroloji ile embriyoloji ekiplerinin koordinasyonu gerekiyor.
