Sabiha Gökçen, 22 Mart 1913 tarihinde Bursa’da doğan Türk pilot ve askerî havacıdır. Sabiha Gökçen’in yaşamı 1925 yılında Atatürk’ün manevi evladı olmasıyla Bursa’dan Ankara’ya uzandı.
Sabiha Gökçen kimdir?
1913 yılında Bursa’da dünyaya gelen Gökçen, anne ve babasını küçük yaşta kaybettikten sonra ağabeyi tarafından büyütüldü. Hayatındaki en büyük önem taşıyan dönüm noktalarından biri ise 1925 yılında Atatürk ile tanışması oldu. Atatürk tarafından manevi evlat edinilen Gökçen, daha sonra havacılık eğitimi aldı ve askerî pilot olarak görev yaptı.
Anne ve babasını küçük yaşlarda kaybeden Sabiha, bir süre ağabeyinin yanında büyüdü. 1925 yılında Mustafa Kemal Atatürk’ün Bursa ziyareti sırasında onunla tanışması yaşamının yönünü değiştirdi. Sabiha Gökçen’in babası Mustafa İzzet Bey, annesi ise Hayriye Hanım olarak kayıtlarda yer buluyor.
Kurumsal biyografi kaynaklarında 1913 yılında Bursa’da dünyaya geldiği ve çocukluk yıllarının ilk bölümünü burada geçirdiği belirtiliyor. Yaşadığı şartları öğrendikten sonra ağabeyiyle görüşerek onu manevi evlat edindi. Atatürk Ansiklopedisi, Mustafa İzzet Bey’in Vilayet Başkâtibi olduğunu belirtiyor.
1935’te Türk Hava Kurumunun Türkkuşu çalışmalarına yer aldı. Sabiha Gökçen hem annesini hem de babasını çocuk yaşlarda kaybetti. Bunun akabinde ağabeyi tarafından büyütüldü.
Atatürk’le tanışması ise henüz 12 yaşındayken gerçekleşti. Atatürk, 22 Eylül-8 Ekim 1925 tarihleri arasındaki Bursa gezisinde Sabiha ile tanıştı.
Sabiha Gökçen hakkında öne çıkan ifadeler
Sabiha Gökçen’e “Gökçen” soyadını Mustafa Kemal Atatürk verdi.
Sabiha daha sonra Ankara’ya geldi ve eğitimine burada devam etti. Eskişehir’de aldığı eğitimle uçuş deneyimini geliştirdi. Çankaya İlkokulu’nda okuduktan sonra İstanbul’daki Arnavutköy Kız Koleji ve Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nde eğitim gördü.

Çarpıcı ayrıntı ise Gökçen soyadının havacılık kariyerinden önce verilmiş olması. Sabiha Gökçen’in kendi anlatımına göre Atatürk ona bu soyadını verdiği sırada henüz havacılıkla ilgilenmiyor ve pilot olmayı düşünmüyordu. Sabiha Gökçen’in havacılıkla tanışması 1935 yılında Türkkuşu’nun açılışıyla başladı.
Açılıştaki planör gösterilerinden etkilenen Gökçen’in havacılığa ilgisini fark eden Atatürk, onun eğitim almasını destekledi. Gökçen, Türk Hava Kurumunun Türkkuşu Sivil Havacılık Okulunun ilk kız öğrencisi oldu. Atatürk Ansiklopedisi, Sabiha Gökçen’i dünyanın ilk kadın savaş pilotu olarak tanımlıyor.
Gökçen, 1936 yılında Eskişehir Tayyare Mektebine girdi ve 1936-1937 döneminde 11 ay eğitim gördü. Sabiha Gökçen 1937 yılında Dersim’deki askerî harekâtta görev aldı. Atatürk Ansiklopedisi’ndeki biyografiye göre harekâta kendi isteğiyle yer aldı.
Bu dönem, Gökçen’in askerî havacılık kariyerinin en fazla tartışılan tarihsel bölümlerinden biri olmaya devam ediyor. Sabiha Gökçen 1940 yılında Üsteğmen Kemal Esiner ile nikah masasına oturdu. Kemal Esiner 1943 yılında yaşamını yitirdi.
Sabiha Gökçen daha sonra tekrar evlenmedi. Kurumsal biyografilerde Sabiha Gökçen ile Kemal Esiner’in çocuk sahibi olduğuna dair bir kayıt yer almıyor. Gökçen’in yaşam öyküsünde evliliği 1940-1943 yılları arasında Kemal Esiner ile olan evliliği üzerinden aktarılıyor.
Eşini genç yaşta kaybeden Gökçen, hayatının sonraki döneminde ağırlıklı olarak havacılık ve Türk Hava Kurumundaki görevlerini sürdürdü. Sabiha Gökçen yaşamı boyunca 22 farklı hafif bombardıman ve akrobatik uçakla uçtu. Havacılık kariyerini uzun yıllar devam ettiren Gökçen, Türkkuşu’nda başöğretmen olarak da görev yaptı.
Bu tur, Gökçen’in uluslararası alanda tanınmasında büyük önem taşıyan rol oynadı. 2001’de yaşamını yitiren Gökçen’in adı, Türkiye’nin havacılık tarihinde yaşamayı sürdürüyor. İstanbul’un Anadolu Yakası’nda bulunan havalimanına Sabiha Gökçen’in adı, Türk havacılık tarihindeki yeri yüzünden verildi.
Havalimanının adı böylece Atatürk’ün manevi kızı ve Türkiye’nin ilk kadın askerî pilotlarından biri olan Sabiha Gökçen’in anısını yaşatan en bilinen yerlerden biri haline geldi. Atatürk Ansiklopedisi’ndeki kayda göre Gülhane Askerî Tıp Akademisi Hastanesi’nde tedavi gören Gökçen, saat 08.15’te kalp ve solunum durması sonucu vefat etti.
Yorumlar (0)