Peki, yaş doğrulaması nasıl yapılacak, mevcut hesaplar kapatılacak mı, çocuklar için sonsuz kaydırma dönemi nasıl sona erecek?
SOSYAL MEDYADA 15 YAŞ SINIRI NE ZAMAN BAŞLADI?
Çocukların dijital ortamdaki güvenliğini artırmayı amaçlayan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Düzenlemeyle sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Buna göre 15 yaşından küçük kullanıcılar yeni sosyal medya hesabı oluşturamayacak. Platformların yaş doğrulama sistemleri kurması ve çocuklara yönelik hizmetleri yaş gruplarına göre düzenlemesi gerekecek.
Yeni uygulama yalnızca hesap açılışlarını kapsamıyor. Mevcut hesapların yaş doğrulaması, 15-17 yaş grubuna yönelik özel güvenlik önlemleri, ebeveyn kontrol araçları ve sosyal medya kullanımını sınırlandırmaya yönelik teknik tedbirler de düzenlemenin başlıkları arasında bulunuyor.
SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILACAK?
Yeni dönemde sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar yaş doğrulama işlemine yönlendirilecek. Paylaşılan bilgilere göre bu işlem e-Devlet üzerinden alınacak dijital doğrulama koduyla gerçekleştirilecek.
Kullanıcı, e-Devlet sistemi üzerinden yaşını doğruladıktan sonra oluşturulan kod aracılığıyla platformdaki hesap açılış işlemini tamamlayabilecek. Böylece sosyal medya sağlayıcılarının kullanıcıların yaşını kontrol edebilmesi amaçlanıyor.
Yaş doğrulaması sırasında kimlik bilgilerinin doğrudan sosyal medya platformlarına aktarılmaması öngörülüyor. Bununla birlikte doğrulama sisteminde hangi verilerin işlendiği, işlem kayıtlarının nasıl tutulduğu ve sistemin teknik güvenliğinin nasıl sağlandığı gibi konuların da önem taşıdığı belirtiliyor.
MEVCUT SOSYAL MEDYA HESAPLARI KAPATILACAK MI?
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut sosyal medya hesaplarının tamamının aynı anda kapatılması söz konusu değil. Mevcut kullanıcılar için yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanmasına yönelik geçiş süresi tanındı.
Paylaşılan düzenleme takvimine göre mevcut hesaplar için yaş doğrulama sürecinin 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekiyor. Bu süre içerisinde platformların kullanıcıların yaşlarını doğrulaması ve gerekli kontrolleri gerçekleştirmesi bekleniyor.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda platform, hesabı geçici olarak askıya alabilecek. Kullanıcıdan yeniden yaş doğrulaması yapması istenebilecek. Böylece yaş sınırının yalnızca yeni hesap açılışlarında değil, mevcut hesapların kullanımında da uygulanması hedefleniyor.
15 YAŞ ALTINDAKİ ÇOCUKLAR SOSYAL MEDYA KULLANABİLECEK Mİ?
Yeni düzenlemenin temel hükümlerinden biri, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaması. Bu nedenle 15 yaşından küçük kullanıcıların sosyal medya platformlarında yeni hesap açmasına izin verilmeyecek.
Yaş sınırının uygulanmasında platformların doğrulama sistemleri ve hesap kontrolleri önem taşıyacak. Kullanıcının yaşına ilişkin şüphe oluşması hâlinde ek doğrulama istenebilecek. Doğrulama tamamlanana kadar hesabın geçici olarak askıya alınması da gündeme gelebilecek.
Düzenleme, çocukların sosyal ağlarda karşılaşabileceği riskleri azaltmayı ve yaşlarına uygun dijital hizmet sunulmasını sağlamayı amaçlıyor.
15-17 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLAR İÇİN HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLDİ?
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş kullanıcılar için de özel kurallar uygulanacak. Bu yaş grubundaki sosyal medya hesaplarının varsayılan olarak gizli olması gerekecek.
Yeni kurallara göre 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar için öne çıkan kısıtlamalar şöyle:
Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak.
Canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek.
Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
Kullanıcılar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek.
Diğer kullanıcılar çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek.
Bu önlemlerle çocukların tanımadıkları kişilerle iletişime geçme ihtimalinin ve kişisel bilgilerinin kontrolsüz biçimde paylaşılmasının azaltılması hedefleniyor.
ÇOCUKLAR İÇİN SONSUZ KAYDIRMA YASAĞI NEDİR?
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de sosyal medya platformlarında sonsuz kaydırma yöntemine yönelik kısıtlama oldu.
Sonsuz kaydırma, kullanıcıların ekranı aşağı doğru kaydırdıkça yeni içeriklerle karşılaşmasını sağlayan ve belirli bir noktada sona ermeyen akış sistemini ifade ediyor. Bu yöntem, kullanıcıların platformda daha uzun süre kalmasına neden olabilen tasarım özelliklerinden biri olarak biliniyor.
Yeni düzenlemeyle çocuklara sunulan içeriklerin sonsuz kaydırma yöntemiyle gösterilmesine izin verilmeyecek. Böylece çocukların sosyal medya akışında kesintisiz biçimde içerik tüketmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
EBEVEYNLER ÇOCUKLARININ SOSYAL MEDYA HESAPLARINI DENETLEYEBİLECEK Mİ?
Yeni kurallarla sosyal medya platformlarının ebeveyn kontrol araçları sunması da gerekiyor. Bu araçlar sayesinde ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarları ve kullanım alışkanlıkları üzerinde daha fazla kontrol sahibi olması hedefleniyor.
Ebeveyn kontrol sistemleri üzerinden kullanım süresi sınırlandırılabilecek, hesap ayarları yönetilebilecek ve ücretli işlemler için izin mekanizmaları kullanılabilecek.
Bu özelliklerin çocukların sosyal medya kullanımını ailelerin belirlediği sınırlar çerçevesinde yönetmesine yardımcı olması bekleniyor.
SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMASINDA KİŞİSEL VERİLER KORUNACAK MI?
Yaş doğrulama sisteminin uygulanmasında kişisel verilerin korunması önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Kimlik bilgilerinin sosyal medya platformlarına doğrudan aktarılmaması öngörülse de doğrulama işleminin teknik olarak nasıl yürütüleceği ve kayıtların ne şekilde tutulacağı merak ediliyor. Özellikle farklı platformlardaki hesapların birbirleriyle ilişkilendirilmesinin nasıl önleneceği, doğrulama kayıtlarına kimlerin erişebileceği ve sistemin nasıl denetleneceği gibi konuların açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Kullanıcıların yaş doğrulama işlemi sırasında hangi bilgileri paylaştıklarını kontrol etmeleri ve yalnızca resmî kanalları kullanmaları önem taşıyor.
SOSYAL MEDYA YAŞ DOĞRULAMA DOLANDIRICILIĞINA DİKKAT!
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte dolandırıcıların yaş doğrulama işlemlerini fırsata çevirmeye çalışabileceği belirtiliyor. Özellikle “Hesabınız kapanacak” veya “Yaşınızı hemen doğrulayın” gibi mesajlarla gönderilen sahte bağlantılara karşı dikkatli olunması gerekiyor.
Kullanıcıların SMS, e-posta veya sosyal medya mesajları üzerinden gelen şüpheli bağlantılara tıklamaması, yaş doğrulama işlemlerini yalnızca turkiye.gov.tr adresi veya resmî e-Devlet uygulaması üzerinden gerçekleştirmesi gerekiyor.
e-Devlet şifresi, doğrulama kodu ve banka bilgilerinin üçüncü kişilerle paylaşılmaması da dolandırıcılık girişimlerine karşı alınması gereken önlemler arasında yer alıyor.
