V. Murad Kimdir? Hayatı, Saltanatı, Savaşları ve Eserleri

V. Murad Kimdir?

V. Murad, 21 Eylül 1840 tarihinde İstanbul'da doğmuş ve 29 Ağustos 1904 tarihinde İstanbul'da 63 yaşında hayatını kaybetmiş bir Osmanlı padişahıdır. Tarihte 33. padişah olarak yer alır. Saltanat dönemi: 30 Mayıs 1876 – 31 Ağustos 1876 (93 gün). Babası Sultan Abdülmecid, annesi Şevkefza Sultan'dır. Kendisinden önce Sultan Abdülaziz, sonra ise II. Abdülhamid bu makama geçmiştir. Kabri: Yeni Cami haziresi, İstanbul.

V. Murad, 1876 yılında doksan üç gün hüküm süren otuz üçüncü Osmanlı padişahıdır. Sağlığı bozulunca tahttan indirildi, ömrünü Çırağan Sarayı'nda geçirdi.

com.com.tr

V. Murad Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 21 Eylül 1840: Topkapı Sarayı'nda doğdu. Babası Sultan Abdülmecid, annesi Şevkefza Sultan'dır.
• 1861: Babası Sultan Abdülmecid öldü; taht amcası Sultan Abdülaziz'e geçti, kendisi veliaht oldu.
• 1867: Sultan Abdülaziz'in Avrupa gezisine katıldı; Paris, Londra ve Viyana'yı gördü.
• 30 Mayıs 1876: Sultan Abdülaziz tahttan indirildi; V. Murad adıyla tahta çıktı.
• 4 Haziran 1876: Sultan Abdülaziz Feriye Sarayı'nda ölü bulundu; ölüm sebebi tartışma konusu oldu.
• 15 Haziran 1876: Çerkes Hasan bakanlar kurulunu bastı; serasker Hüseyin Avni Paşa öldürüldü.
• 31 Ağustos 1876: Tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamid geçti.
• Eylül 1876: Ailesiyle birlikte Çırağan Sarayı'na yerleştirildi.
• 23 Aralık 1876: Kanun-ı Esasî ilan edildi; I. Meşrutiyet dönemi başladı.
• 20 Mayıs 1878: Ali Suavi önderliğindeki grup Çırağan Sarayı'nı bastı; girişim başarısız oldu.
• 29 Ağustos 1904: Çırağan Sarayı'nda altmış üç yaşında öldü; Yeni Cami haziresine defnedildi.

V. Murad Kronolojisi

Tarih	Olay
21 Eylül 1840	Topkapı Sarayı'nda doğdu. Babası Sultan Abdülmecid, annesi Şevkefza Sultan'dır.
1861	Babası Sultan Abdülmecid öldü; taht amcası Sultan Abdülaziz'e geçti, kendisi veliaht oldu.
1867	Sultan Abdülaziz'in Avrupa gezisine katıldı; Paris, Londra ve Viyana'yı gördü.
1868	Gezinin ardından gözetim sıkılaştırıldı, görüşme izinleri kısıtlandı.
1872	Genç Osmanlılar çevresiyle bağ kurduğu yıllardır.
1875	Devlet dış borç ödemelerini yarıya indirdiğini ilan etti; mali iflas yaşandı.
1875	Hersek'te ayaklanma başladı, Balkanlar'a yayıldı.
Nisan 1876	Bulgaristan'da ayaklanma çıktı; bastırılması Avrupa'da tepki yarattı.
Mayıs 1876	İstanbul'da medrese öğrencilerinin gösterileri sonucu hükümet değişti.
30 Mayıs 1876	Sultan Abdülaziz tahttan indirildi; V. Murad adıyla tahta çıktı.
4 Haziran 1876	Sultan Abdülaziz Feriye Sarayı'nda ölü bulundu; ölüm sebebi tartışma konusu oldu.
15 Haziran 1876	Çerkes Hasan bakanlar kurulunu bastı; serasker Hüseyin Avni Paşa öldürüldü.
Haziran 1876	Sırbistan ve Karadağ Osmanlı'ya savaş ilan etti.
Temmuz 1876	Aleksinaç, Vučji Do ve Fundina çevresinde çarpışmalar yaşandı.
Temmuz 1876	Sağlık durumu sebebiyle kılıç kuşanma töreni yapılamadı.
Ağustos 1876	Tedavi için Avusturyalı hekim getirtildi.
31 Ağustos 1876	Tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamid geçti.
Eylül 1876	Ailesiyle birlikte Çırağan Sarayı'na yerleştirildi.
23 Aralık 1876	Kanun-ı Esasî ilan edildi; I. Meşrutiyet dönemi başladı.
1877	Rusya ile savaş başladı.
20 Mayıs 1878	Ali Suavi önderliğindeki grup Çırağan Sarayı'nı bastı; girişim başarısız oldu.
1878	Baskının ardından Çırağan'daki gözetim sıkılaştırıldı.
1889	Annesi Şevkefza Sultan öldü.
1895	Çırağan yıllarında beste çalışmalarını sürdürdü.
29 Ağustos 1904	Çırağan Sarayı'nda altmış üç yaşında öldü; Yeni Cami haziresine defnedildi.
1908	Ölümünden dört yıl sonra II. Meşrutiyet ilan edildi.
1910	Çırağan Sarayı yangında büyük ölçüde yandı.

V. Murad Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1876	Aleksinaç Muharebesi	Sırbistan	Osmanlı zaferi; Sırp cephesinde kazanılan muharebedir.
1876	Vučji Do Muharebesi	Karadağ	Yenilgi; Karadağ cephesinde alınan yenilgidir.
1876	Fundina Muharebesi	Karadağ	Yenilgi; Karadağ dağlık arazisinde yapılan çarpışmadır.

Sadrazamları

Sadrazam	Görev yılları	Not	Madde
Mütercim Rüşdü Paşa	12 Mayıs 1876 – 19 Aralık 1876	Sultan Abdülaziz'in tahttan indirilmesini planlayan kadronun başındaydı; V. Murad'ın saltanatı boyunca sadrazamlık yaptı.	https://com.com.tr/ansiklopedi/mutercim-mehmed-rusdu-pasa.md

V. Murad Eserleri

Eser	Tür	Yıl	Yer	Not
Piyano besteleri	musiki	1876-1904	İstanbul	Çırağan yıllarında bestelediği polka, vals ve marş formundaki eserlerdir; notaları sonradan derlenerek yayımlandı.

V. Murad Ailesi

• Babası: Sultan Abdülmecid (31. Osmanlı padişahı, Tanzimat Fermanı'nı ilan etti)
• Annesi: Şevkefza Sultan (oğlunun tahttan indirilmesinden sonra da onunla yaşadı, 1889'da öldü)
• Elâru Mevhibe Kadınefendi: başkadınefendi
• Reftarıdil Kadın
• Şayan Kadın
• Meyliservet Kadın
• Resan Hanım
• Filizten Hanım: Çırağan yıllarına dair hatıraları aktarılan isimlerdendir
• Gevherriz Hanım
• Nevdür Hanım
• Remzşinas Hanım
• II. Abdülhamid: 34. padişah, kendisinden sonra tahta çıktı
• Sultan Reşad: 35. padişah
• Sultan Vahdettin: 36. ve son padişah
• Şehzade Ahmed Kemaleddin
• Şehzade Mehmed Burhaneddin

V. Murad Döneminin İlkleri

• En kısa süre hüküm süren padişahlardan Doksan üç gün, 30 Mayıs – 31 Ağustos 1876
• Batı müziği formunda eser veren padişah Polka, vals ve marş besteledi
• Tahta çıkmadan önce Avrupa'yı gezen veliaht 1867 gezisi
• Kılıç kuşanma törenine çıkamayan padişah Sağlık durumu sebebiyle tören yapılamadı
• 1876: üç padişahın tahtta bulunduğu yıl Sultan Abdülaziz, V. Murad ve II. Abdülhamid

Kaynak: com.com.tr