Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında uzun süredir devam eden vize serbestisi görüşmeleri, son dönemde yeniden gündeme geldi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın vize serbestisi için kalan kriterlere yönelik yasal düzenleme taslağının tamamlanmak üzere olduğunu açıklaması, Türk vatandaşlarının Avrupa'ya vizesiz seyahat edip edemeyeceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Peki, vize serbestisi nedir, hangi hakları sağlayacak ve Schengen vizesi uygulaması sona mı erecek?

Vize serbestisi nedir?
Vize serbestisi, bir ülkenin vatandaşlarının başka bir ülkeye veya ülke grubuna belirli sürelerle seyahat edebilmek için önceden vize almak zorunda olmaması anlamına geliyor. Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yürütülen vize serbestisi diyaloğunun tamamlanması halinde Türk vatandaşları, biyometrik pasaportlarıyla Schengen bölgesine kısa süreli seyahatlerinde vize almadan giriş yapabilecek.
Bu uygulama, turistik gezilerin yanı sıra aile ve arkadaş ziyaretleri ile iş amaçlı kısa süreli seyahatleri de kapsayacak. Ancak vize serbestisi, Avrupa'da sınırsız süreyle kalma, çalışma veya yerleşme hakkı anlamına gelmiyor.
Vize serbestisi Türk vatandaşlarına ne sağlayacak?
Türkiye ile AB arasındaki vize serbestisi sürecinin tamamlanması durumunda Türk vatandaşları, Schengen bölgesinde 180 günlük dönem içerisinde toplam 90 güne kadar vizesiz kalabilecek. Böylece kısa süreli seyahatler için konsolosluklara başvuru yapma, vize randevusu alma ve başvuru sürecini bekleme zorunluluğu ortadan kalkacak.
Vizesiz seyahat hakkı, Schengen bölgesindeki ülkelere yönelik kısa süreli ziyaretlerde geçerli olacak. Ancak 90 günden uzun süreli eğitim, çalışma veya yerleşme gibi amaçlarla yapılacak seyahatlerde ilgili ülkelerin ulusal vize ve oturum prosedürleri uygulanmaya devam edecek.
Schengen vizesi dönemi bitiyor mu?
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki vize serbestisi diyaloğunun tamamlanması halinde Türk vatandaşları için kısa süreli Schengen seyahatlerinde vize zorunluluğunun kaldırılması hedefleniyor. Ancak mevcut durumda Schengen vizesi uygulaması devam ediyor.
Dolayısıyla vize serbestisi görüşmelerinin yeniden gündeme gelmesi veya Türkiye'nin kalan kriterleri tamamlamak üzere yasal düzenleme hazırlaması, Schengen vizesinin hemen kaldırılacağı anlamına gelmiyor. Sürecin tamamlanması için Türkiye'nin kalan şartları yerine getirmesi ve Avrupa Birliği kurumlarının gerekli değerlendirme ve onay süreçlerini tamamlaması gerekiyor.

Türkiye'nin vize serbestisi sürecinde kaç kriter kaldı?
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Vize Serbestisi Diyaloğu, 16 Aralık 2013 tarihinde başlatıldı. Süreç kapsamında Türkiye'nin yerine getirmesi gereken toplam 72 kriter belirlendi. Bu kriterlerin 66'sının tamamlandığı, altı kriterin ise henüz karşılanmadığı bildiriliyor.
Tamamlanması beklenen altı kriter arasında terörle mücadele mevzuatının Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi, kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler, Europol ile kişisel verilerin paylaşılmasına yönelik anlaşma, Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu'nun (GRECO) tavsiyelerinin uygulanması, tüm AB üyesi ülkelerle adli iş birliği ve Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması'nın tam olarak uygulanması bulunuyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 19 Kasım 2026'da yaptığı açıklamada kalan altı kriter için hazırlanan yasal düzenleme taslağının tamamlanmak üzere olduğunu ve bütçe görüşmelerinin ardından TBMM'ye sunulmasının planlandığını belirtti.
Vize serbestisi ne zaman başlayacak?
Vize serbestisinin başlayacağına ilişkin kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor. Türkiye'nin kalan altı kriteri yerine getirmesi tek başına yeterli olmayacak. Avrupa Komisyonunun kriterlerin karşılandığını değerlendirmesi ve sürecin Avrupa Parlamentosu ile Avrupa Birliği Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor.
Bu nedenle hazırlanan yasal düzenlemelerin TBMM'ye sunulması, Türk vatandaşlarının hemen vizesiz seyahat edebileceği anlamına gelmiyor. Sürecin tamamlanması, Türkiye'nin atacağı adımların yanı sıra Avrupa Birliği kurumlarının vereceği kararlara da bağlı olacak.
Kademeli vize sistemi ile vize serbestisi aynı şey mi?
Schengen vizesi başvurularında uygulanan Kademeli Vize Sistemi (Cascade) ile vize serbestisi birbirinden farklı uygulamalar. Avrupa Birliği, 15 Temmuz 2025 tarihinde Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurularını kolaylaştırmak ve daha uzun süreli, çok girişli vize almalarını sağlamak amacıyla yeni kuralları kabul etti.
Bu sistem kapsamında önceki vizelerini kurallara uygun şekilde kullanan ve gerekli şartları karşılayan başvuru sahiplerine daha uzun süreli vizeler verilebiliyor. Belirli koşulların sağlanması halinde bir yıllık, ardından üç yıllık ve beş yıllık çok girişli vizelere geçiş mümkün olabiliyor.
Ancak Kademeli Vize Sistemi, vize zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor. Başvuru sahiplerinin yine Schengen vizesi alması gerekiyor. Vize serbestisi ise kısa süreli seyahatlerde baştan vize alma zorunluluğunun kaldırılmasını öngörüyor.





