Yıldırım Bayezid Kimdir? Hayatı, Saltanatı, Savaşları ve Eserleri

Yıldırım Bayezid Kimdir?

Yıldırım Bayezid, 8 Mart 1354 tarihinde 8 Mart 1354'da doğmuş ve 8 Mart 1403 tarihinde Akşehir'de 49 yaşında hayatını kaybetmiş bir Osmanlı padişahıdır. Tarihte 4. padişah olarak yer alır. Saltanat dönemi: 28 Haziran 1389 – 29 Temmuz 1402 (13 yıl). Babası Murad Hüdavendigar, annesi Gülçiçek Hatun'dur. Kendisinden önce Murad Hüdavendigar, sonra ise Çelebi Mehmed (Fetret Devri'nden sonra, 1413); arada Süleyman, İsa ve Musa Çelebi bu makama geçmiştir. Kabri: Yıldırım Türbesi, Yıldırım Külliyesi, Bursa. Tarihte Yıldırım lakaplarıyla anılır.

Yıldırım Bayezid, 1389-1402 yılları arasında hüküm süren dördüncü Osmanlı padişahıdır. Niğbolu'da Haçlıları yendi, Ankara'da Timur'a yenilerek esir düştü.

com.com.tr

Yıldırım Bayezid Kronolojisi

Tarih	Olay
8 Mart 1354	Bazı kaynaklara göre doğdu; doğum yeri bazı kaynaklarda Edirne, tarihçilerin çoğuna göre Bursa; bazı kaynaklar 1360'ı verir.
1375	Kızı Fatma Hundi Hatun, bazı kaynaklara göre Bursa'da doğdu.
1376	Oğlu Şehzade Ertuğrul, bazı kaynaklara göre Kütahya'da doğdu.
1377	Oğlu Süleyman Çelebi, bazı kaynaklara göre Kütahya'da doğdu.
1378	Oğlu İsa Çelebi, bazı kaynaklara göre Kütahya'da doğdu.
1380	Oğlu Mustafa Çelebi, bazı kaynaklara göre doğdu.
1381	Germiyanoğlu Devletşah Hatun ile evlendi; Kütahya, Simav, Emet ve Tavşanlı çeyiz olarak alındı, Kütahya sancak beyi oldu.
1386	Frenkyazısı Muharebesi'nde Karamanoğulları'na karşı savaştı; 'Yıldırım' lakabı bu savaşla ilişkilendirilir.
1386	Oğlu Mehmed Çelebi (Çelebi Mehmed), bazı kaynaklara göre Bursa'da doğdu.
1388	Oğlu Musa Çelebi, bazı kaynaklara göre doğdu.
28 Haziran 1389	I. Kosova Muharebesi'nde sağ kanadı yönetti; babasının ölümü üzerine savaş alanında tahta çıktı, kardeşi Yakup Çelebi öldürüldü.
1389	Annesi Gülçiçek Hatun, bazı kaynaklara göre Bursa'da öldü.
1390	Aydın, Saruhan, Menteşe, Germiyan ve Hamid ilhak edildi; Alaşehir alındı; Olivera Despina ve Hafsa Hatun ile evlendi.
1391	Karaman ile barış; Candaroğlu Kastamonu kolu ilhak edildi; İstanbul'da Müslüman kadı ve mahalle kurulması Bizans'a kabul ettirildi.
1392	Kırkdilim Muharebesi: Kadı Burhaneddin Osmanlı öncü kuvvetini yendi, Şehzade Ertuğrul Çorum yakınında öldü.
1393	Anadolu Hisarı'nın yapımı başladı (1393-1395).
17 Temmuz 1393	Tırnova düştü; Bulgar Çarlığı fiilen sona erdi.
1394	Serez'de vasallar toplantısı; İstanbul ablukası başladı; Selanik ve Salona alındı.
10 Ekim 1394	Argeş Muharebesi: Eflak Voyvodası Mirça ile savaş; kaynaklarda Rovine ile aynı sefer olarak da anılır, sonuç tartışmalı.
17 Mayıs 1395	Rovine Muharebesi: Eflak seferinde Kral Marko ve Konstantin Dragaş Osmanlı safında öldü; Osmanlı ordusu Tuna'nın güneyine çekildi.
1395	İvan Şişman Niğbolu'da idam edildi; Salona Kontesi Maria Fadrique Edirne'de öldü.
25 Eylül 1396	Niğbolu Muharebesi: Sigismund'un Haçlı ordusu yenildi; Nevers Kontu esir alındı.
1396	Bursa Ulu Camii'nin yapımı Niğbolu ganimetiyle başladı (1396-1400); Vidin alındı.
1397	Nevers Kontu Jean iki yüz bin duka fidye ile serbest bırakıldı; İstanbul kuşatması sıkılaştırıldı.
1398	Akçay Muharebesi: Karamanoğlu Alaeddin Ali Bey yenildi ve idam edildi; Konya ve Karaman ilhak edildi; Sivas teslim oldu.
1399	Malatya, Elbistan ve Darende Memlüklerden alındı; Bursa Yıldırım Darüşşifası tamamlandı (1399-1400); Manuel yardım için Avrupa'ya gitti.
1 Ağustos 1400	Timur Sivas'ı aldı ve yıktı (Ağustos 1400).
29 Temmuz 1402	Ankara Muharebesi (Çubuk Ovası): Osmanlı ordusu dağıldı, Bayezid esir düştü; kaynaklarda 28 ve 20 Temmuz da verilir.
1402	Timur Bursa'yı yağmalattı, Anadolu beyliklerini yeniden kurdu; Süleyman Çelebi Edirne'de saltanat ilan etti.
8 Mart 1403	Akşehir'de esarette öldü; naaşı Musa Çelebi'ye verildi ve Bursa Yıldırım Türbesi'ne gömüldü.
1403	Süleyman Çelebi Bizans ile Gelibolu Antlaşması'nı yaptı; İsa Çelebi Eskişehir'de öldürüldü; Hafsa Hatun Bursa'da öldü; Fetret Devri başladı.
1406	Yıldırım Türbesi, Süleyman Çelebi tarafından tamamlandı.
5 Temmuz 1413	Musa Çelebi Çamurlu'da yenilerek öldü; Çelebi Mehmed tek hükümdar oldu.
1414	Eşleri Devletşah Hatun ve Devlet Hatun, bazı kaynaklara göre bu yıl dolaylarında öldü.

Yıldırım Bayezid Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1389	I. Kosova Muharebesi	Sırp Prensi Lazar ve müttefikleri	Osmanlı zaferi; Sağ kanadı yönetti; babasının ölümüyle savaş alanında tahta çıktı.
1390	Batı Anadolu Seferi	Germiyan, Aydın, Saruhan, Menteşe, Hamid beylikleri	Osmanlı zaferi; Beylikler ilhak edildi; Alaşehir Bizans'tan alındı.
1390	Karaman Seferi ve Konya Kuşatması	Karamanoğlu Alaeddin Ali Bey	kuşatma kaldırıldı, barış; 1390-1391; Çarşamba Suyu sınır oldu.
1391	Kastamonu Seferi	Candaroğlu Süleyman Paşa	Osmanlı zaferi; Süleyman Paşa öldü, Kastamonu alındı; Sinop İsfendiyar Bey'de kaldı.
1391	Kırkdilim Muharebesi	Kadı Burhaneddin (Sivas)	Osmanlı yenilgisi; Çorum yakınında; Şehzade Ertuğrul öldü. Kaynaklarda 1391 ya da 1392.
1393	Tırnova Kuşatması	Bulgar Çarlığı (İvan Şişman)	Osmanlı zaferi; Üç aylık kuşatma; Bulgar Çarlığı sona erdi.
1394	İstanbul Ablukası	Bizans İmparatorluğu (II. Manuel)	kuşatma kaldırıldı; 1394-1402; Anadolu Hisarı yaptırıldı, Ankara yenilgisiyle sona erdi.
1395	Rovine Muharebesi	Eflak Voyvodası Mirça	sonuçsuz (kaynaklarda tartışmalı); Eflak Voyvodası Mirça ile Argeş nehri yakınında; kaynaklar 10 Ekim 1394 tarihini de verir, Argeş Muharebesi adıyla da anılır. Osmanlı ordusu ağır kayıpla çekildi, Eflak vergiye bağlandı.
1396	Niğbolu Muharebesi	Macar Kralı Sigismund önderliğindeki Haçlı ordusu	Osmanlı zaferi; Tuna kıyısında; Fransız şövalyeleri esir düştü, Sigismund gemiyle kaçtı.
1398	Akçay Muharebesi	Karamanoğlu Alaeddin Ali Bey	Osmanlı zaferi; Akşehir yakınında (bazı kaynaklarda 1397); Alaeddin Ali idam edildi, Karaman ilhak edildi.
1398	Sivas ve Malatya'nın Alınması	Kadı Burhaneddin Devleti ve Memlük Sultanlığı	Osmanlı zaferi; Sivas 1398'de teslim oldu, Malatya 1399'da alındı.
1402	Ankara Muharebesi	Timur	Osmanlı yenilgisi; Çubuk Ovası; beylik askerleri ve Kara Tatarlar taraf değiştirdi, Bayezid esir düştü. Kaynaklarda 28 ve 20 Temmuz da verilir.

Sadrazamları

Sadrazam	Görev yılları	Not	Madde
Çandarlı Ali Paşa	1387-1406	Bazı kaynaklarda Bayezid dönemi için vezir adı geçmez; Ali Paşa babasından devralınan tek vezirdi, Kosova'da tahta çıkışı yönetti, Ankara'dan Süleyman Çelebi ile çekildi ve 1406'da öldü.	https://com.com.tr/ansiklopedi/candarli-ali-pasa.md

Yıldırım Bayezid Eserleri

Eser	Tür	Yıl	Yer	Not
Anadolu Hisarı	kale	1393	İstanbul, Beykoz	Boğaz'ın Anadolu yakasında, Göksu ağzında; 1393-1395; İstanbul ablukası için yaptırıldı. Bugün ayakta, Boğaz'daki en eski Osmanlı yapısı.
Yıldırım Külliyesi	külliye	1390	Bursa	Cami, medrese, darüşşifa, imaret, hamam ve türbe; darüşşifa 1399-1400'de tamamlanan ilk Osmanlı hastanesi. Türbe 1406'da Süleyman Çelebi tarafından yapıldı; külliye ziyarete açık.
Bursa Ulu Camii	cami	1396	Bursa	Niğbolu ganimetiyle 1396-1400; yirmi kubbeli, on iki ayaklı. Bursa'nın simgesi, ibadete açık.
Bergama Ulu Camii	cami	1398	Bergama	1398-1399; ibadete açık.
Mudurnu Yıldırım Camii ve Hamamı	cami ve hamam	1382	Mudurnu	Şehzadelik döneminde yaptırıldı; her ikisi de kullanımdadır.
Balıkesir Yıldırım Camii	cami	1388	Balıkesir	Onarımlarla ayakta.
Edirne Yıldırım Camii	cami	1400	Edirne	Bir kiliseden çevrildiği ileri sürülür; bugün ibadete açık.

Yıldırım Bayezid Ailesi

• Babası: Murad Hüdavendigar (3. Osmanlı padişahı, Kosova'da öldü)
• Annesi: Gülçiçek Hatun (Rum kökenli cariye; 1335 dolaylarında Bithynia'da doğdu, 1389 dolaylarında Bursa'da öldü, Bursa'da türbesi vardır)
• Devletşah Hatun: Germiyanoğlu Süleyman Şah'ın kızı; evlilik 1381, çeyizi Kütahya ve çevresi; İsa ve Musa Çelebi'nin annesi; 1414 dolaylarında Bursa'da öldü
• Devlet Hatun: Çelebi Mehmed'in annesi; Kütahya doğumlu, kökeni tartışmalı; 1411 ya da 23 Ocak 1414'te Edirne'de öldü, Bursa'da gömülü; bazı tarihçiler Devletşah Hatun ile aynı kişi sayar
• Olivera Despina Hatun: Sırp Prensi Lazar'ın kızı; evlilik 1390 dolayları; Hristiyan kaldı, Ankara'dan sonra Timur'un eline düştü, Sırbistan'a döndü, 1444 dolaylarında öldü; kızı Paşa Melek Hatun
• Maria Fadrique (Salona Kontesi): Aragon-Katalan kökenli Salona senyörü Luis Fadrique'nin kızı; 1394'te Salona alınınca hareme girdi, 1395 dolaylarında Edirne'de öldü
• Hafsa Hatun: Aydınoğlu İsa Bey'in kızı; Selçuk doğumlu, evlilik 1390 dolayları; 1403 dolaylarında Bursa'da öldü
• Savcı Bey: 1373'te babasına isyan etti, kör edildi; bazı kaynaklarda ölümü 1385 dolayları
• Yakup Çelebi: Karesi sancak beyi; Kosova'da Bayezid'in tahta çıkışıyla aynı gün öldürüldü
• Nefise Hatun: Karamanoğlu Alaeddin Ali Bey'in eşi; 1400 dolaylarında Konya'da öldü

Yıldırım Bayezid Döneminin İlkleri

• İstanbul'u kuşatan ilk Osmanlı padişahı 1391-1402 arasında dört kuşatma
• Anadolu Hisarı'nı yaptıran padişah 1395, Boğaz'ı denetlemek için
• Haçlı ordusunu yenen ilk padişah 25 Eylül 1396 Niğbolu
• Savaşta esir düşen tek Osmanlı padişahı 28 Temmuz 1402 Ankara
• Anadolu Türk birliğini ilk kez kuran padişah Germiyan, Aydın, Saruhan, Menteşe, Karaman toprakları

Kaynak: com.com.tr