Güzelce Ali Paşa Kimdir? Hayatı, Sadrazamlığı ve Dönemin Önemli Olayları

Güzelce Ali Paşa Kimdir?

Güzelce Ali Paşa, 9 Mart 1621 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetmiş bir Osmanlı sadrazamıdır. Tarihte Sadrazam olarak yer alır. Babası İstanköylü Ahmed Paşa'dır. Kabri: Güzelce Ali Paşa Türbesi, Yahya Efendi Külliyesi haziresi, Beşiktaş, İstanbul.

Güzelce Ali Paşa, kaptanıderyalıktan gelip 23 Aralık 1619 ile 9 Mart 1621 arasında sadrazamlık yapan Osmanlı deniz komutanı ve devlet adamıdır.

com.com.tr

Güzelce Ali Paşa Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 1581: İstanköy adasında doğduğu kaydedilir. Doğum yılı kaynakların çoğunda kayıtlı değildir.
• 1590: Babası İstanköylü Ahmed Paşa, Tunus beylerbeyi iken çıkan ayaklanmayı bastırmaya giderken öldü.
• 1602: Yemen beylerbeyiliğine getirildi.
• 17 Ocak 1617: Kaptanıderyalığa tayin edildi ve vezirlik rütbesi verildi; selefi Kayserili Halil Paşa'dır.
• 1618: Navarin açıklarında çıkan fırtınada on bir kadırga kaybedildi; olay Kâtip Çelebi'nin Fezleke adlı eserinde ayrıntılı olarak anlatılır.
• 1619: Akdeniz seferinde altı kalyon ele geçirildi; gemiler ve iki yüz esir İstanbul'a getirildi.
• 1619: Getirilen esirler ve değerli mallar padişaha sunuldu; karşılığında altın zincir ve hilat verildi.
• 23 Aralık 1619: Öküz Mehmed Paşa sadrazamlıktan alındı ve mühür Güzelce Ali Paşa'ya verildi.
• 1620: Selefi Öküz Mehmed Paşa'nın bütün malları müsadere edildi ve düşük bir maaşla Halep beylerbeyiliğine gönderildi.
• 1620: Defterdar Baki Paşa ile kızlar ağası Mustafa Ağa'nın mallarına el konuldu; özel ticaret yapan tüccarların servetleri hazineye aktarıldı.
• 1620: Genç Osman'ı Lehistan üzerine sefere teşvik etti; sefer hazırlığı için kaynak toplandı.
• Mart 1621: İstanbul'da öldü. Kaynaklar ölüm gününü 7 ve 9 Mart 1621 olarak farklı verir; ölüm sebebi olarak safra kesesi iltihabı kaydedilir.
• 9 Mart 1621: Sadareti sona erdi; mühür Ohrili Hüseyin Paşa'ya verildi.
• 1621: Ordu Lehistan üzerine sefere çıktı; Hotin kalesi kuşatıldı ancak sonuç alınamadı.

Güzelce Ali Paşa Kronolojisi

Tarih	Olay
1581	İstanköy adasında doğduğu kaydedilir. Doğum yılı kaynakların çoğunda kayıtlı değildir.
1590	Babası İstanköylü Ahmed Paşa, Tunus beylerbeyi iken çıkan ayaklanmayı bastırmaya giderken öldü.
1600	İstanköy sancakbeyliğinden sonra Dimyat'ta görev yaptığı kaydedilir; kaynaklar bu görevin uzun sürdüğünü belirtir.
1602	Yemen beylerbeyiliğine getirildi.
1605	Tunus beylerbeyiliği sırasında babasının ölümüne yol açan ayaklanmayı ve önderini ortadan kaldırdığı kaydedilir.
1610	Mora beylerbeyiliğine, ardından Kıbrıs beylerbeyiliğine getirildi. Kaynaklar görev sırasını ve sürelerini farklı verir.
17 Ocak 1617	Kaptanıderyalığa tayin edildi ve vezirlik rütbesi verildi; selefi Kayserili Halil Paşa'dır.
26 Şubat 1618	Genç Osman tahta çıktı.
1618	Navarin açıklarında çıkan fırtınada on bir kadırga kaybedildi; olay Kâtip Çelebi'nin Fezleke adlı eserinde ayrıntılı olarak anlatılır.
1619	Akdeniz seferinde altı kalyon ele geçirildi; gemiler ve iki yüz esir İstanbul'a getirildi.
1619	Getirilen esirler ve değerli mallar padişaha sunuldu; karşılığında altın zincir ve hilat verildi.
1619	Sadrazam Öküz Mehmed Paşa, malların ahidnamesi bulunan devletlerin tüccarlarına ait olduğunu bildirdi; Venedik elçisi divana gelerek şikâyette bulundu.
23 Aralık 1619	Öküz Mehmed Paşa sadrazamlıktan alındı ve mühür Güzelce Ali Paşa'ya verildi.
23 Aralık 1619	Kaptanıderyalığa Kara Davut Paşa getirildi.
1620	Selefi Öküz Mehmed Paşa'nın bütün malları müsadere edildi ve düşük bir maaşla Halep beylerbeyiliğine gönderildi.
1620	Defterdar Baki Paşa ile kızlar ağası Mustafa Ağa'nın mallarına el konuldu; özel ticaret yapan tüccarların servetleri hazineye aktarıldı.
1620	Beyoğlu'nun Kulaksız semtinde Saçlı Emir Tekkesi'nin yanındaki çeşmesi tamamlandı; kitabe yapıyı 1619 ya da 1620 yılına tarihler.
1620	Genç Osman'ı Lehistan üzerine sefere teşvik etti; sefer hazırlığı için kaynak toplandı.
Mart 1621	İstanbul'da öldü. Kaynaklar ölüm gününü 7 ve 9 Mart 1621 olarak farklı verir; ölüm sebebi olarak safra kesesi iltihabı kaydedilir.
9 Mart 1621	Sadareti sona erdi; mühür Ohrili Hüseyin Paşa'ya verildi.
1621	Beşiktaş'ta Yahya Efendi Külliyesi haziresinde kendi adına yaptırılan türbeye defnedildi.
1621	Ordu Lehistan üzerine sefere çıktı; Hotin kalesi kuşatıldı ancak sonuç alınamadı.
17 Eylül 1621	Hotin kuşatması sürerken Ohrili Hüseyin Paşa görevden alındı ve yerine Dilaver Paşa getirildi.
1622	Genç Osman'ın saltanatı bir ayaklanmayla sona erdi.
1712	Kulaksız'daki çeşme onarım gördü; yapı 1763 yılında yeniden elden geçirildi.
1990	Çeşme yeniden onarıldı; mermer teknesi kırık durumdadır.

Güzelce Ali Paşa Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
?	Tunus'taki ayaklanmanın bastırılması	Mehdilik iddiasındaki hareket	Ayaklanma ve önderi ortadan kaldırıldı; Tunus beylerbeyi olarak yönetti. Aynı ayaklanma, yıllar önce babası İstanköylü Ahmed Paşa'nın ölümüne yol açmıştı.
1619	1619 Akdeniz Seferi	Akdeniz'de faaliyet gösteren korsan gemileri	Altı kalyon ele geçirildi; Kaptanıderya olarak yönetti. Gemiler, yükleri ve iki yüz esir İstanbul'a getirilip padişaha sunuldu; ele geçirilen malların hukuki durumu diplomatik anlaşmazlığa yol açtı.
1621	Lehistan Seferi	Lehistan Krallığı	Hotin kuşatmasından sonuç alınamadı; Seferi teşvik eden sadrazamdı, ancak hazırlıklar sürerken öldü ve harekâta katılamadı. Sefer halefi Ohrili Hüseyin Paşa'nın sadaretinde başladı.

Güzelce Ali Paşa Ailesi

• Babası: İstanköylü Ahmed Paşa (Tunus beylerbeyiliği yaptı; görev yerinde çıkan ayaklanmayı bastırmaya giderken öldü)
• Annesi: (Kaynaklarda adı geçmiyor; anne tarafından seyyid soyundan geldiği kaydedilir)

Güzelce Ali Paşa Döneminin İlkleri

• Kaptanıderyalıktan doğrudan sadaret makamına geçen devlet adamlarından biri 23 Aralık 1619
• Genç Osman'ın saltanatındaki üçüncü sadrazam 1619-1621
• Selefinin bütün mal varlığının müsadere edildiği sadaret dönemi Öküz Mehmed Paşa, 1620
• Lehistan seferi kararının alınmasını sağlayan sadrazam 1620 hazırlığı, 1621 seferi
• Beşiktaş'ta Yahya Efendi Külliyesi haziresinde kendi adına türbesi bulunan sadrazam 1621

Kaynak: com.com.tr