III. Mehmed Kimdir? Hayatı, Saltanatı, Savaşları ve Eserleri

III. Mehmed Kimdir?

III. Mehmed, 26 Mayıs 1566 tarihinde Manisa'da doğmuş ve 22 Aralık 1603 tarihinde İstanbul'da 37 yaşında hayatını kaybetmiş bir Osmanlı padişahıdır. Tarihte 13. padişah olarak yer alır. Saltanat dönemi: 15 Ocak 1595 – 22 Aralık 1603. Babası III. Murad, annesi Safiye Sultan'dır. Kendisinden önce III. Murad, sonra ise I. Ahmed bu makama geçmiştir. Kabri: Ayasofya haziresi, İstanbul. Tarihte Eğri Fatihi lakaplarıyla anılır.

III. Mehmed, 1595-1603 yılları arasında hüküm süren on üçüncü Osmanlı padişahıdır. Eğri Kalesi'ni fethetti ve Haçova Muharebesi'ni kazandı.

com.com.tr

III. Mehmed Hayatındaki Dönüm Noktaları

• 26 Mayıs 1566: Manisa'da doğdu. Babası III. Murad, annesi Safiye Sultan'dır.
• 1583: At Meydanı'nda haftalarca süren sünnet düğünü düzenlendi.
• 1583: Manisa sancak beyliğine gönderildi; sancağa çıkan son Osmanlı şehzadesi oldu.
• 15 Ocak 1595: Tahta çıktı; on dokuz kardeşi aynı gün öldürüldü.
• Ekim 1596: Eğri Kalesi fethedildi; padişah Eğri Fatihi unvanını aldı.
• 26 Ekim 1596: Haçova Muharebesi kazanıldı; kaybedilmek üzere olan muharebe zafere çevrildi.
• 1599: Karayazıcı Abdülhalim önderliğinde Celalî ayaklanması büyüdü.
• Haziran 1603: Şehzade Mahmud ve annesi öldürüldü.
• 1603: Şah Abbas harekete geçti; Tebriz Safevî eline geçti.
• 22 Aralık 1603: İstanbul'da öldü, Ayasofya haziresindeki türbesine defnedildi.

III. Mehmed Kronolojisi

Tarih	Olay
26 Mayıs 1566	Manisa'da doğdu. Babası III. Murad, annesi Safiye Sultan'dır.
1574	Babası III. Murad tahta çıktı, şehzade İstanbul'a geldi.
1583	At Meydanı'nda haftalarca süren sünnet düğünü düzenlendi.
1583	Manisa sancak beyliğine gönderildi; sancağa çıkan son Osmanlı şehzadesi oldu.
1590	Ferhat Paşa Antlaşması ile Safevî cephesinde barış sağlandı.
1593	Avusturya ile Uzun Savaş başladı.
15 Ocak 1595	Tahta çıktı; on dokuz kardeşi aynı gün öldürüldü.
17 Haziran 1595	Ege'de Venedik ve Osmanlı gemileri arasında deniz çarpışması yaşandı.
Ağustos 1595	Călugăreni Muharebesi'nde Eflak kuvvetleriyle çarpışıldı.
Ekim 1595	Tuna üzerindeki geri çekilmede köprü faciası yaşandı, ağır kayıp verildi.
1595	Estergon kaybedildi.
Ekim 1596	Eğri Kalesi fethedildi; padişah Eğri Fatihi unvanını aldı.
26 Ekim 1596	Haçova Muharebesi kazanıldı; kaybedilmek üzere olan muharebe zafere çevrildi.
1597	Padişah İstanbul'a döndü; bir daha sefere çıkmadı.
1598	Budin kuşatıldı, alınamadı; Yanıkkale elden çıktı.
1599	İngiltere'den gönderilen mekanik org Thomas Dallam tarafından sarayda kuruldu.
1599	Karayazıcı Abdülhalim önderliğinde Celalî ayaklanması büyüdü.
1600	Kanije Kalesi alındı.
1601	Kanije savunması başarıyla sonuçlandı.
1601	Karayazıcı öldü, ayaklanmayı kardeşi Deli Hasan sürdürdü.
1602	İstolni Belgrad çevresinde çarpışmalar yaşandı.
1602	Deli Hasan'a sancak beyliği verilerek anlaşma yoluna gidildi.
Haziran 1603	Şehzade Mahmud ve annesi öldürüldü.
1603	Şah Abbas harekete geçti; Tebriz Safevî eline geçti.
1603	Anadolu'da Büyük Kaçgun adıyla anılan göç dalgası yaşandı.
22 Aralık 1603	İstanbul'da öldü, Ayasofya haziresindeki türbesine defnedildi.
Aralık 1603	On üç yaşındaki oğlu I. Ahmed tahta çıktı.
1606	Ölümünden üç yıl sonra Zitvatorok Antlaşması ile Uzun Savaş sona erdi.

III. Mehmed Döneminde Yapılan Savaşlar ve Seferler

Yıl	Savaş veya sefer	Taraf	Sonuç
1595	Estergon Kuşatması	Avusturya	Yenilgi; Kale Avusturya kuvvetlerinin eline geçti.
1595	Călugăreni Muharebesi	Eflak Voyvodalığı	Sonuçsuz; Cesur Mihal komutasındaki kuvvetlerle yapıldı.
1595	Cecora Muharebesi	Lehistan	Osmanlı-Kırım yenilgisi; Lehistan ordusu Boğdan'da Kırım ve Osmanlı kuvvetlerini durdurdu; Boğdan tahtına Leh yanlısı Ieremia Movilă geçti.
1595	Köprü Faciası	Eflak Voyvodalığı	Yenilgi; Tuna üzerindeki geri çekilme sırasında ağır kayıp verildi.
1596	Eğri Kuşatması	Avusturya	Osmanlı zaferi; Padişahın bizzat katıldığı seferde kale teslim alındı.
1596	Haçova Muharebesi	Avusturya ve Erdel	Osmanlı zaferi; Ordugâh basıldıktan sonra toparlanan birliklerle kazanıldı.
1597	Tata Kuşatması	Avusturya	Yenilgi; Kale el değiştirdi.
1598	Budin Kuşatması (1598)	Avusturya	Sonuçsuz; Kuşatma sonuç vermedi.
1598	Yanıkkale Kuşatması	Avusturya	Yenilgi; Kale Avusturya kuvvetlerince geri alındı.
1600	Kanije Kuşatması	Avusturya	Osmanlı zaferi; Tiryaki Hasan Paşa'nın savunmasıyla ünlenen kale bu yıl alındı.
1598	Niğbolu Muharebesi (1598)	Eflak Voyvodası Mihai Viteazul	Osmanlı yenilgisi; Mihai Tuna'yı geçip Niğbolu çevresini vurdu; Osmanlı kuvvetleri çekildi.
1601	Kanije Savunması	Avusturya	Osmanlı zaferi; Az sayıda askerle yapılan savunma askerî tarihte örnek gösterilir.
1602	İstolni Belgrad Kuşatması (1602)	Avusturya	Sonuçsuz; Kale çevresinde uzun süren çarpışmalar yaşandı.
1603	Tebriz Kuşatması	Safevî Devleti	Yenilgi; Şah Abbas şehri geri aldı; doğu cephesinde geri çekilme başladı.

Sadrazamları

Sadrazam	Görev yılları	Not	Madde
Serdar Ferhat Paşa	1595	Saltanatın ilk sadrazamıdır, kısa süre görevde kaldı.	https://com.com.tr/ansiklopedi/serdar-ferhad-pasa.md
Koca Sinan Paşa	1595-1596	Beşinci ve son sadrazamlığı; Eflak seferindeki Köprü Faciası'ndan sorumlu tutuldu, 1596'da görevde öldü.	https://com.com.tr/ansiklopedi/koca-sinan-pasa.md
Damat İbrahim Paşa	1596 ve 1599-1601	İki kez sadrazam oldu, Eğri seferinde görev aldı.
Cigalazade Yusuf Sinan Paşa	1596	Haçova sonrasında kısa süre sadrazamlık yaptı.	https://com.com.tr/ansiklopedi/cigalazade-yusuf-sinan-pasa.md
Cerrah Mehmed Paşa	1598-1599	Macaristan cephesinde serdarlık yaptı.
Hadım Hasan Paşa	1597-1598	Görevi sırasındaki iddialar sebebiyle idam edildi.
Yemişçi Hasan Paşa	1601-1603	Macaristan cephesinde ordu komutanlığı yaptı.	https://com.com.tr/ansiklopedi/yemisci-hasan-pasa.md
Malkoç Yavuz Ali Paşa	1603-1604	Padişahın son sadrazamıdır.

III. Mehmed Eserleri

Eser	Tür	Yıl	Yer	Not
III. Murad Türbesi	türbe	1599	İstanbul	Babası için Ayasofya haziresinde yaptırdı; mimarı Davud Ağa'dır, iç süslemesinde İznik çinileri kullanılmıştır.
III. Mehmed Türbesi	türbe	1608	İstanbul	Kendisi için Ayasofya haziresinde yapılan türbedir; ölümünden sonra tamamlanmıştır.

III. Mehmed Ailesi

• Babası: III. Murad (12. Osmanlı padişahı, 1574-1595)
• Annesi: Safiye Sultan (kökeni tartışmalıdır; oğlunun saltanatında devlet işlerinde etkili oldu)
• Handan Sultan: I. Ahmed'in annesi, valide sultan oldu
• Halime Sultan: I. Mustafa'nın annesi
• Ayşe Sultan
• Fatma Sultan
• Mihrimah Sultan
• Fahriye Sultan
• Hümaşah Sultan

III. Mehmed Döneminin İlkleri

• Sancağa çıkan son Osmanlı şehzadesi Manisa sancak beyliği, 1583 sonrası
• En büyük ölçekli kardeş katli Tahta çıkışında on dokuz şehzade
• Kanuni Sultan Süleyman'dan sonra sefere çıkan ilk padişah Eğri seferi, 1596
• Eğri Fatihi unvanı Eğri Kalesi'nin fethiyle kazanıldı
• Sarayda mekanik org kurulan ilk dönem İngiltere'den gelen hediye, 1599

Kaynak: com.com.tr