Kronolojik ve matematiksel olarak imkansız gibi görünen bu bilmece, insan algısının kurduğu otomatik kalıpları test ediyor. Peki, düz mantıkla bakıldığında tamamen imkansız görünen bu paradoksun arkasındaki şaşırtıcı gerçek ne?
Mantıksal Çıkmaz Neden Kaynaklanıyor?
Bu popüler soruyu ilk defa duyan herkesin zihni, milisaniyeler içerisinde doğrusal bir matematik işlemi gerçekleştiriyor. Doğum tarihi 1950 ve ölüm tarihi 1951 olarak kabul edildiğinde, aradaki zaman farkı sadece 1 yıl olarak hesaplanıyor. Takvim mantığına göre bir insanın bu iki tarih arasında en fazla 1 yaşında olması gerekirken, metindeki "20 yaşındaydı" ifadesi ilk bakışta fiziksel ve matematiksel olarak tamamen saçma geliyor.
Sorunun dehası, tam olarak bu noktada gizleniyor. İfade, okuyucunun ya da dinleyicinin zihnine "yıl" kelimesini bir ön kabul olarak yerleştiriyor ve tüm dikkati bu yanlış varsayım üzerine odaklayarak bir algı yanılması oluşturuyor.
Sorunun Şaşırtıcı Cevabı Nedir?
Edward de Bono tarafından popülerleştirilen ve sorunlara alışılmışın dışındaki yollardan yaklaşma becerisi olarak bilinen "yanal düşünce" (lateral thinking) yöntemi uygulandığında, bilmecenin kilidi saniyeler içinde açılıyor. Soruda geçen ifadelere herhangi bir ön yargı barındırmadan kelime kelime bakıldığında asıl gerçek ortaya çıkıyor:
- İfadeler Takvim Yılı Değildir: Bilmecede geçen "1950" ve "1951" rakamları birer zaman dilimini ya da takvim yılını değil; birer hastane oda numarasını, sokak numarasını, kapı numarasını veya mekan konumunu temsil etmektedir.
- Doğduğu Yer: Çocuk, bir hastanenin 1950 numaralı odasında (veya 1950 numaralı sokakta) dünyaya gelmiştir.
- Öldüğü Yer: Hayatını kaybettiği yer ise aynı hastanenin 1951 numaralı odası (veya 1951 numaralı sokaktır).
- Gerçek Yaşı: Çocuğun (veya bireyin) gerçek yaşı ise cümlenin içinde net bir şekilde verildiği üzere 20'dir.
Sonuç olarak olay tamamen mekansal bir konumlandırmadan ibaret olup, kullanılan rakamlar zamana değil, tamamen bir konuma aittir.
Muhabir: YUSUF UYANIK
